Πέμπτη 12 Απριλίου 2012

Ρομποτικό σύστημα για μικροεπεμβάσεις εντός μαγνητικού τομογράφου

Ένα πρωτότυπο ρομποτικό σύστημα για μικροεπεμβάσεις εντός μαγνητικού τομογράφου σχεδίασε το Πανεπιστήμιο Κύπρου. Διάφορες διαγνωστικές και θεραπευτικές επεμβάσεις (π.χ. βιοψίες και καυτηριασμοί όγκων) εκτελούνται με ελάχιστα παρεμβατικές τεχνικές χρησιμοποιώντας απεικονιστικές μεθόδους για το σχεδιασμό τους, την σε πραγματικό χρόνο καθοδήγηση τους, αλλά και την επιβεβαίωση του αποτελέσματός τους. 


Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται ευρύτατα οι ακτίνες Χ, ο υπέρηχος και ο αξονικός τομογράφος.
Παρά τις εξαιρετικές απεικονιστικές του δυνατότητες, ο μαγνητικός τομογράφος χρησιμοποιείται σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με άλλες απεικονιστικές μεθόδους, κυρίως λόγω της περιορισμένης πρόσβασης στον ασθενή εντός του τομογράφου. 


Αυτό έχει ως συνέπεια οι επεμβάσεις υπό απεικονιστική καθοδήγηση μαγνητικής τομογραφίας να εκτελούνται κυρίως σε μαγνήτες ανοικτού τύπου (όπου η πρόσβαση στον ασθενή είναι καλύτερη) ή εκτός του μαγνήτη με χρήση εικόνων που έχουν ληφθεί προηγουμένως. 


Η χρήση της μαγνητικής τομογραφίας για την -σε πραγματικό χρόνο- καθοδήγηση επεμβάσεων είναι ιδιαίτερα επιθυμητή με δεδομένη την εξαιρετική ποιότητα εικόνων υψηλής αντίθεσης που παρέχει, τη δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης, καθώς και τη δυνατότητα ρύθμισης τόσο του επιπέδου όσο και των διαφόρων παραμέτρων απεικόνισης κατά τη διάρκεια δυναμικής λήψης εικόνων (δηλαδή, σειριακών χρονικά εικόνων). 


Επιπλέον, παρέχεται ασφάλεια τόσο στον ασθενή όσο και στον επεμβατικό ιατρό, αφού δε γίνεται χρήση ιονίζουσας ακτινοβολίας κατά τη λειτουργία του τομογράφου, όπως στην περίπτωση των συστημάτων ακτινών Χ και του αξονικού τομογράφου. 


Με τη χρήση του μαγνητικού τομογράφου επιτυγχάνεται η λήψη εικόνων που αφορούν όχι μόνο στην απεικόνιση της μορφολογίας και ανατομίας, αλλά και της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος.
Πηγή

Σάββατο 7 Απριλίου 2012

Η «πικρή» ιστορία με τις χημειοθεραπείες


Σημαντικός αριθμός ογκολόγων που εκτιμούν ότι οι ασθενείς δεν θα πρέπει να λαμβάνουν χημειοθεραπεία, όταν ρωτήθηκαν γιατί συνεχίζουν να χρησιμοποιούν χημειοθεραπεία στους ασθενείς τους, δήλωσαν ότι αυτό είναι το μόνο που ξέρουν!

ΓΙΑΤΙ ΠΟΛΛΟΙ ΟΓΚΟΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΕΓΟΥΝ ΜΙΑ ΜΕΘΟΔΟ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΚΙΝΟΥ ΠΟΥ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΙ ΑΜΦΙΣΒΗΤΟΥΝ;

Αίσθηση προκάλεσε το δημοσίευμα του «Χρήμα Plus», στο φύλλο της 10ης Μαρτίου, για το «Παιχνίδι θανάτου με τα καρκινοφάρμακα». Το ρεπορτάζ που παρουσιάστηκε, σχετικά με τα ερωτηματικά που προκύπτουν για την αποτελεσματικότητα των αντινεοπλασματικών φαρμάκων, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι ποτέ έως σήμερα στην Ελλάδα δεν δημοσιεύτηκε μια χρηματοοικονομική μελέτη που να δείχνει το όφελος της χορήγησης τους τόσο για την επιβίωση των ασθενών όσο και για τη βελτίωση της ποιότητας ζωή τους, έφερε στην επιφάνεια νέα στοιχεία, που αποδεικνύουν ότι η υπόθεση έχει βάθος… 
Στο προηγούμενο δημοσίευμα είχε γίνει ειδική αναφορά στις Ογκολογικές Ερευνητικές Ομάδες, οι οποίες χρησιμοποιούν «προσυμφωνημένα κοινά πρωτόκολλα θεραπείας» για διάφορους τύπους καρκίνου, με στόχο «τη συλλογή και ανάλυση των κλινικών στοιχείων και την παραγωγή νέας γνώσης και προώθησης της θεραπείας κατά του καρκίνου». Όπως ανέφερε στο «ΧΡΗΜΑ Plus» η Ειδική Παθολόγος-Ογκολόγος Δρ. Σάββη Μάλλιου, τα λεφτά είναι πολλά, τόσο για τους γιατρούς που εφαρμόζουν τα «πρωτόκολλα» όσο και για τις φαρμακευτικές εταιρείες, που βλέπουν τις πωλήσεις τους να εκτοξεύονται. Το ερώτημα, όμως, παραμένει: υπάρχει αποτέλεσμα;

Πειραματισμοί
Όπως αναφέρει η Δρ. Μάλλιου, αν κάποιος που γνωρίζει, μελετήσει τις ανακοινώσεις των Ογκολογικών Ερευνητικών Ομάδων για την πορεία των κλινικών δοκιμών που διεξάγουν, θα δει ότι εφαρμόζονται σχήματα χιλιάδων ευρώ, χωρίς να έχει εφαρμοστεί εξατομικευμένη θεραπεία. Σε κάποιες περιπτώσεις εφαρμόζονται ακόμα και πειραματικές δοκιμές σε ιάσιμους καρκίνους! Ωστόσο, τα κριτήρια ένταξης σε αυτά τα σχήματα δεν εφαρμόζονται, ενώ δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες από αυτές τις κλινικές δοκιμές δεν έχουν επιτυχία και κλείνουν μη δείχνοντας όφελος.
Περί χημειοθεραπείας…
Το 1986, στο αντικαρκινικό κέντρο McGill, ρωτήθηκαν 118 ογκολόγοι που ειδικεύονται στον καρκίνο του πνεύμονα αν θα χορηγήσουν χημειοθεραπεία για αυτό τον καρκίνο. Τα τρία τέταρτα από αυτούς απάντησαν ότι οι ασθενείς δεν θα πρέπει να λαμβάνουν χημειοθεραπεία. Όταν ρωτήθηκαν γιατί, απάντησαν ότι η χημειοθεραπεία δεν ήταν πολύ αποτελεσματική και είχε πολλές παρενέργειες. Όταν, όμως, ρωτήθηκαν γιατί συνέχισαν να χρησιμοποιούν χημειοθεραπεία στους ασθενείς τους, δήλωσαν ότι αυτό ήταν το μόνο που ήξεραν!
Είναι σημαντικό για τους ασθενείς με καρκίνο να γνωρίζουν τις ανεπιθύμητες ενέργειες των χημειοθεραπευτικών φαρμάκων. Πολλές έρευνες δείχνουν, δυστυχώς, ότι οι γιατροί τους δεν τους ενημερώνουν ποτέ για τους κινδύνους. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εύλογα προκύπτει το ερώτημα:μήπως η λύση βρίσκεται στην εξατομικευμένη θεραπεία;

Εξατομικευμένη θεραπεία
Στην εξατομικευμένη θεραπεία, η μοριακή ανάλυση του όγκου αναδεικνύει την αποτελεσματικότητα του κάθε φαρμάκου κι έτσι χρησιμοποιείται το πιο αποτελεσματικό φάρμακο για τον ασθενή και με τον πιο ασφαλή τρόπο, χωρίς τις παρενέργειες περιττών φαρμάκων, χωρίς άσκοπες νοσηλείες και με ασθενείς που μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν στην κοινωνία. «Οι ογκολόγοι έχουν χρέος και μπορούν να σταματήσουν να καταδικάζουν τους καρκινοπαθείς σε αχρηστία και βέβαιο θάνατο», τονίζει η Δρ. Μάλλιου. Και καταλήγει: «Η χημειοθεραπεία, λόγω των παρενεργειών, πρέπει να γίνεται μόνο σε περιπτώσεις αποδεδειγμένου οφέλους και σε δόσεις θεραπευτικές. Η απόδειξη κυκλοφορίας μεταστατικών κυττάρων στο αίμα πρέπει να είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την εφαρμογή κυτταροστατικών, τα οποία μέχρι τώρα γίνονται προληπτικά ακόμη και σε ιάσιμους καρκίνους και οι ασθενείς πρέπει να ενημερώνονται με λεπτομέρειες για τις παρενέργειες των φαρμάκων και για τα οφέλη της χημειοθεραπείας στη νόσο τους».

«Τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα δεν θεραπεύουν»
Χαρακτηριστικά είναι και τα όσα λέει στο «Χρήμα Plus» ο Μοριακός Ογκολόγος κ. Σωτήρης Νικολόπουλος, ο οποίος τονίζει ότι «τα χημειοθεραπευτικά φάρμακα αντιπροσωπεύουν μερικές από τις τοξικότερες ουσίες, αφού έχουν σχεδιαστεί να δρουν ως δηλητήρια. Η ιδέα της χημειοθεραπείας στους καρκινοπαθείς ξεκίνησε αμέσως μετά τα πειράματα με το αέριο μουστάρδας, το χημικό φονικό όπλο που χρησιμοποιήθηκε κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, προωθώντας ένα αντίστοιχο σχέδιο “δηλητηρίασης” των καρκινικών κυττάρων. Εντούτοις, δεν είναι δυνατό να δηλητηριαστούν μόνο τα καρκινικά κύτταρα χωρίς να δηλητηριαστούν συγχρόνως και τα φυσιολογικά κύτταρα».
Σύμφωνα με τον κ. Νικολόπουλο, η παγκόσμια έρευνα έδειξε ότι η χημειοθεραπεία δεν θεραπεύει τον καρκίνο και δεν επεκτείνει τη ζωή. «Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει καμία τεκμηριωμένη μελέτη που να αποδεικνύει ότι η χημειοθεραπεία βελτιώνει την ποιότητα ζωής του ασθενούς ακόμα και προσωρινά. Πολύχρονες μελέτες έδειξαν ότι η συνεισφορά της χημειοθεραπείας στην επιβίωση των καρκινοπαθών πάνω από 5 χρόνια εκτιμάται να είναι σε εξαιρετικά χαμηλά ποσοστά: 2,1% στις ΗΠΑ και 2,3% στην Αυστραλία [Πηγή: Clinical Oncology (2004) 16: 549-560]», λέει χαρακτηριστικά.
Εντούτοις, όταν οι καρκινοπαθείς ακούνε ότι η χημειοθεραπεία που λαμβάνουν είναι «αποτελεσματική» σκέφτονται ότι η χημειοθεραπεία πραγματικά θα θεραπεύσει τον καρκίνο, αν και, όπως αναφέρει ο κ. Νικολόπουλος, «αυτό που συμβαίνει πραγματικά στην πλειονότητα των περιπτώσεων είναι ότι η χημειοθεραπεία προσωρινά συρρικνώνει τον όγκο (συνήθως για ένα μικρό χρονικό διάστημα), αλλά συγχρόνως δηλητηριάζει τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος, έτσι ώστε αργότερα, ο όγκος να αρχίσει να αυξάνεται ισχυρότερος από πριν, οδηγώντας σε πολύ χαμηλά ποσοστά επιβίωσης».
Οι παρενέργειες της χημειοθεραπείας είναι επίσης πολλές και κοινές, όπως έμετοι, απώλεια μαλλιών, υπερβολική κούραση και καταστροφή του ανοσοποιητικού συστήματος του ατόμου, έτσι να μην μπορεί να ανταποκριθεί ακόμη και σε απλές λοιμώξεις. Όλα αυτά σίγουρα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Η αναγκαιότητα της εξατομικευμένης ιατρικής
Τα αποτελέσματα μακροχρόνιων μελετών σε μοριακό επίπεδο έδειξαν ότι κάθε περίπτωση καρκίνου είναι τόσο μοναδική όσο και το άτομο στο οποίο αναπτύσσεται. Επιβάλλεται, λοιπόν, η εφαρμογή της αποκαλούμενης εξατομικευμένης ιατρικής, η οποία βασίζεται στις πληροφορίες που παρέχουν τα ίδια τα καρκινικά κύτταρα του κάθε ασθενούς. Τέτοιες πληροφορίες αποκαλύπτουν τον μηχανισμό ανάπτυξης των καρκινικών κυττάρων, στόχους για στοχευμένες θεραπείες, αποκάλυψη χημειοανθεκτικότητας και πρόβλεψη ανταπόκρισης σε συγκεκριμένες χημειοθεραπείες όπως και σε στοχευμένες θεραπείες πριν την χορήγησή τους για κάθε ασθενή!
Με βάση αυτές τις πληροφορίες, θα πρέπει να επιλέγονται μόνο οι θεραπείες εκείνες που συνδέονται με τις γενετικές ιδιαιτερότητες και τα μοριακά χαρακτηριστικά των καρκινικών κυττάρων του κάθε ασθενούς. 
Οι διεθνείς επιστημονικές ανακοινώσεις που παρουσιάζουν τα ευεργετικά αποτελέσματα από την εφαρμογή της εξατομικευμένης ιατρικής πληθαίνουν διαρκώς και δείχνουν την σωστή κατεύθυνση που θα πρέπει να ακολουθηθεί στην θεραπεία του καρκίνου.

ΠΙΝΑΚΑΣ


ΚΑΡΚΙΝΟΣ
ΠΟΣΟΣΤΑ ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ
ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ
ΔΙΑΡΚΕΙΑ
ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗΣ
ΣΕ ΧΗΜΕΙΟΘΕΡΑΠΕΙΕΣ
ΧΡΟΝΟΣ
ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ

ΜΑΣΤΟΣ
25-55%
6-12 μήνες
24-36 μήνες
ΠΑΧΥ ΕΝΤΕΡΟ
25-35%
6-8 μήνες
12-18 μήνες
ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ
20-30%
4-6 μήνες
6-9 μήνες
ΟΙΣΟΦΑΓΟΣ
30-50%
4-6 μήνες
6-9 μήνες
ΣΤΟΜΑΧΟΣ
20-30%
4-6 μήνες
6-9 μήνες
ΜΕΛΑΝΩΜΑ
15-25%
4-6 μήνες
6-9 μήνες
ΠΑΓΚΡΕΑΣ
15-25%
3-5 μήνες
6-9 μήνες
ΗΠΑΡ
5-15%
2-4 μήνες
6-9 μήνες


Bιβλιογραφία:
  1. Cancer Principles and Practice of Oncology. 6th Edition DeVita, et al. 2001 Lippincott Williams and Wilkins Cancer Treatment. 5th edition Haskell CM 2001.
  2. WB Saunders, Schiller JH. Harrington D. Belani CP. et al. The Eastern Cooperative Oncology Group. Comparison of four chemotherapy regimens for advanced non-small-cell lung cancer. New England Journal of Medicine. 346(2):92-8, 2002.
  3. Weissman DE and von Gunten CF. Fast Facts and Concepts #99. Chemotherapy: response and survival data. October 2003. End-of-Life Physician Education Resource Center www.eperc.mcw.edu.
  4. Μorgan G., Ward R., Barton M. The Contribution of Cytotoxic Chemotherapy to 5-year Survival in Adult Malignancies. Clinical Oncology (2004) 16: 549-560.
Πηγή

Τρίτη 3 Απριλίου 2012

Πόσο επικίνδυνη είναι η ακτινοβολία στην διάρκεια της εγκκυμοσύνης


Γράφει ο Θεόδωρος Β. Πασχαλίδης

Ακτινοφυσικός Ιατρικής Ph.D., M.Sc.

Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Τμήμα Ακτινοθεραπείας

Κάποιες φορές είναι απαραίτητο μια έγκυος γυναίκα να υποβληθεί σε διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία με χρήση ϊοντιζουσών ακτινοβολιών ή ακόμα και να έχει ακτινοβοληθεί χωρίς να γνωρίζει ότι είναι έγκυος. Στόχος του συγκεκριμένου άρθρου είναι να δώσει σαφείς και τεκμηριωμένες απαντήσεις σ’ ένα τόσο σημαντικό ζήτημα, που αρκετά συχνά γίνεται αντικείμενο λανθασμένων και διαστρεβλωτικών απόψεων, με αποτέλεσμα την καλλιέργεια ενός φοβικού κλίματος γύρω από την ακτινοβολία κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης.
Αρχικά η αρχή της αιτιολόγησης των ιατρικών εκθέσεων σε ακτινοβολία μας υποχρεώνει να εξετάσουμε ξεχωριστά την κάθε περίπτωση:
Α) Σε περίπτωση που δεν έχει διαγνωστεί εγκυμοσύνη, αλλά υπάρχει πιθανότητα ύπαρξής της θα μπορούσε να εφαρμοστεί ο κανόνας των 10 ημερών. Με βάση τον κανόνα αυτό επιτρέπεται η πραγματοποίηση εξετάσεων μόνο κατά τις πρώτες 10 ημέρες από την έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεως, αλλά και πάλι είναι πιθανόν να υπάρχει εγκυμοσύνη. Σε κάθε περίπτωση για γυναίκες σε αναπαραγωγική ηλικία για τις οποίες υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης, θα πρέπει:
  1. Να εξετασθεί αν η συγκεκριμένη εξέταση ή θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί με εναλλακτικό της ϊοντίζουσας ακτινοβολίας τρόπο, όπως με τη χρήση μη ϊοντιζουσών ακτινοβολιών. Για παράδειγμα μια ακτινογραφία πυέλου θα μπορούσε ν’ αντικατασταθεί με μια μαγνητική τομογραφία πυέλου ή μια μαστογραφία μ’ ένα υπερηχογράφημα μαστού.
  2. Σε περίπτωση που δεν μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την ακτινοπροστασία της «εν δυνάμει» εγκύου, όπως τοποθέτηση ακτινοπροστατευτικών εξαρτημάτων (ποδιές ακτινοπροστασίας, ειδικά προστατευτικά γονάδων) στις περιοχές που δε χρειάζεται ν’ ακτινοβοληθούν, αλλά και να γνωρίζουμε τα ακριβή στοιχεία της ακτινοβόλησης, ώστε να μπορεί ο υπεύθυνος Ακτινοφυσικός για τη λειτουργία του μηχανήματος, να υπολογίσει ακριβώς τη δόση ακτινοβολίας στο έμβρυο σε περίπτωση εγκυμοσύνης.
  3. Στην περίπτωση που θα πρέπει οπωσδήποτε να χορηγηθεί θεραπεία με ϊοντίζουσες ακτινοβολίες (Ακτινοθεραπεία, Πυρηνική Ιατρική) είναι σκόπιμο να υπάρξει αναμονή λίγων ημερών ώστε ν’ αποκλειστεί το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης. Σε περίπτωση δε οριστικοποίησης της εγκυμοσύνης και εξαιτίας του ότι οι δόσεις θεραπείας είναι αρκετά υψηλές, ο υπεύθυνος Ιατρός θα κρίνει αν πρέπει να συνεχιστεί η κύηση ώστε να καθυστερήσει η θεραπεία, ή αν κινδυνεύει άμεσα η υγεία της γυναίκας να διακόψει την κύηση.

Β) Σε περίπτωση επιβεβαιωμένης εγκυμοσύνης, θα πρέπει:
  1. Η οποιαδήποτε ακτινολογική διαγνωστική εξέταση ν’ αντικατασταθεί με απεικονιστικό τρόπο που δε χρησιμοποιεί ϊοντίζουσα ακτινοβολία (υπερηχογράφημα, μαγνητική τομογραφία). Η ανάπτυξη στις μέρες μας των μεθόδων αυτών είναι τόσο ραγδαία που πολλές φορές δίνουν καλύτερα αποτελέσματα από τις ακτινογραφίες. Σε περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, θα πρέπει η οποιαδήποτε ακτινογραφία (π.χ. για τη διάγνωση ενός κατάγματος πυέλου μετά από τροχαίο ατύχημα) να πραγματοποιηθεί με τα ελάχιστα δυνατά στοιχεία έκθεσης ώστε να είναι χαμηλότερη η δόση ακτινοβολίας στο έμβρυο. Η δόση αυτή σχετίζεται και με τη φάση ανάπτυξης στην οποία βρίσκεται το έμβρυο. Έτσι: α) Κατά την 1η φάση της κύησης (1-2 εβδομάδα) η ακτινοβολία συνήθως οδηγεί στην αποτυχημένη εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στη μήτρα και έτσι η κύηση δε γίνεται αντιληπτή. Αν το έμβρυο συνεχίσει την ανάπτυξή του τότε θεωρείται πως η δόση της ακτινοβολίας ήταν μικρή, μη ικανή να το επηρεάσει. β) Κατά τη 2η φάση της κύησης (3η – 8ηεβδομάδα) που συντελείται η οργανογένεση η έκθεση σε υψηλές δόσεις ακτινοβολίας (μεγαλύτερες από100mSv) οδηγεί σε αύξηση της πιθανότητας εμφάνισης κάποιας δυσπλασίας (λευχαιμία ή καρκινογένεση). Στο σημείο αυτό θα πρέπει να προσεχθεί ότι πολύ χαμηλές δόσεις ακτινοβολίας (της τάξης του 1mSv) από κάποια ακτινολογική εξέταση δεν έχουν καμία επίδραση στο έμβρυο. Είναι πιθανό δηλαδή να υπάρξουν προβλήματα σε έμβρυα που οι μητέρες τους υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία ή θεραπεία ιωδίου στο θυρεοειδή αδένα, αλλά όχι σε απλές ακτινογραφίες. Δεν είναι λίγες οι φορές που γυναικολόγοι διακόπτουν την κύηση για μια απλή ακτινογραφία και αυτό αποτελεί λανθασμένη πρακτική που δε σχετίζεται με κανένα επιστημονικό δεδομένογ) Κατά την 3η φάση της κύησης (9η – 40η εβδομάδα)πραγματοποιείται η ανάπτυξη του εμβρύου. Ειδικότερα το κεντρικό νευρικό σύστημα του εμβρύου διαπλάθεται από την 9η έως τη 15η εβδομάδα και η έκθεση σε υψηλές δόσεις ακτινοβολίας (της τάξης των100mSv) οδηγεί σε αύξηση της πιθανότητας μείωσης του δείκτη νοημοσύνης. Παρ’ όλα αυτά κατά τις συνήθεις ακτινολογικές εκθέσεις (της τάξης του 1mSv) δεν μπορεί το έμβρυο να λάβει τόσο υψηλές δόσεις ακτινοβολίας.
  2. Στην περίπτωση θεραπείας με ϊοντίζουσες ακτινοβολίες (Ακτινοθεραπεία, Πυρηνική Ιατρική) και εφόσον η αναβολή της θεραπείας δεν είναι κλινικά εφαρμόσιμη, θα πρέπει ο υπεύθυνος Ακτινοφυσικός μαζί με τον υπεύθυνο Ιατρό να εξετάσουν προσεκτικά τη δόση που θα προκύψει για το έμβρυο, ώστε ν’ αποφανθούν για το αν η θεραπεία μπορεί να πραγματοποιηθεί με ασφάλεια ή θα πρέπει να διακοπεί η κύηση ώστε να δοθεί πλήρης θεραπευτική δόση ακτινοβολίας στην περιοχή θεραπείας.

Κατά την περίοδο της γαλουχίας η πραγματοποίηση διαγνωστικών ακτινολογικών εξετάσεων δεν επιφέρει κανένα κίνδυνο για την υγεία του παιδιού. Συνήθως όμως δεν προτιμάται η μαστογραφία για την απεικόνιση του μαστού διότι οι γαλακτοφόροι αδένες προκαλούν πύκνωση του μαζικού αδένα με αποτέλεσμα η εικόνα να μην προσφέρεται για διάγνωση. Αντί της μαστογραφίας μπορεί να πραγματοποιηθεί υπερηχογράφημα μαστού ή μαγνητική μαστού. Θα πρέπει όμως να δοθεί προσοχή στις θεραπευτικές εξετάσεις. Κατά την Ακτινοθεραπεία μαστού απαγορεύεται η γαλουχία λόγω έντονης τοξικότητας στην περιοχή από την ακτινοβολία. Ακτινοθεραπεία στο υπόλοιπο σώμα δεν επιφέρει κίνδυνο για το παιδί. Στην περίπτωση διαγνωστικών εξετάσεων ή θεραπειών με ραδιοφάρμακα (Πυρηνική Ιατρική) θα πρέπει να διακοπεί η γαλουχία για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα μετά την εξέταση ή τη θεραπεία, ανάλογα με το χρόνο ημιζωής του εκάστοτε ραδιενεργού.

Για να γίνει καλύτερα αντιληπτή η τάξη μεγέθους των δόσεων ακτινοβολίας αξίζει να σημειωθεί πως από μία τυπική ακτινογραφία θώρακος δε λαμβάνουμε δόση μεγαλύτερη από 0,02mSv ήτοι 50 φορές μικρότερη από τη δόση του 1mSv που θεωρείται «ασφαλής» δόση για το έμβρυο. Παρ’ όλα αυτά η τοποθέτηση ποδιάς ακτινοπροστασίας γύρω από την κοιλιακή χώρα της εγκύου μπορεί να εκμηδενίσει τη δόση ακτινοβολίας που θα δεχτεί το έμβρυο και επιβάλλεται να τοποθετηθεί. Από την άλλη μεριά σε μια αξονική τομογραφία θώρακοςη δόση είναι περίπου 8mSv (400 φορές πάνω από την απλή ακτινογραφία) και θα πρέπει σε κάθε περίπτωση ν’ αποφεύγεται κατά την εγκυμοσύνη. Θα πρέπει στο σημείο αυτό να τονισθεί ότι η δόση των 0,02mSv αντιστοιχεί περίπου στην ημερήσια δόση κοσμικής ακτινοβολίας που δεχόμαστε μια ηλιόλουστη μέρα του καλοκαιριού που βρισκόμαστε σε εξωτερικό χώρο. Μια ακτινογραφία κοιλίας ή πυέλου επιβαρύνει τον εξεταζόμενο με 1 έως 1,5mSv, ενώ οι αντίστοιχες αξονικές τομογραφίες με 8 έως 10mSv. Σε περίπτωση εγκυμοσύνης θα πρέπει οπωσδήποτε ν’ αποφεύγεται η αξονική τομογραφία, ενώ οι δόσεις από τις απλές ακτινογραφίες για το έμβρυο θεωρούνται «ασφαλείς». Αξίζει να σημειωθεί πως κατά τις ακτινογραφίες κοιλίας ή πυέλου δεν είναι εφικτή η χρήση ποδιάς ακτινοπροστασίας, αλλά ούτε και η επιλογή όρθιας/επικλινούς στάσης μπορεί να περιορίσει αποτελεσματικά τη δόση στο έμβρυο. Ο παρακάτω πίνακας απεικονίζει μια προσέγγιση των δόσεων από τις ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις.

Εξέταση
Δόση σε mSv
Ακτινογραφία άκρων
0,01
Ακτινογραφία θώρακος
0,02
Ακτινογραφία κρανίου
0,1
Ακτινογραφία κοιλίας
1,5
Ακτινογραφία πυέλου
1
Αξονική τομογραφία κρανίου
2
Αξονική τομογραφία θώρακος
8
Αξονική τομογραφία κοιλίας
10
Αξονική τομογραφία πυέλου
8

Αναμένεται αλματώδης αύξηση στον καρκίνο του μαστού έως το 2020

Αλματώδη αύξηση στον καρκίνο του μαστού αναμένουν οι επιστήμονες σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι το 2020. Μάλιστα, σύμφωνα με την Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας, το ποσοστό αύξησης το 2020 θα φτάσει το 50% σε σχέση με τα κρούσματα της νόσου το 2000!


Τα δυσοίωνα αυτά στοιχεία παρουσιάστηκαν στο Παρίσι κατά τη διάρκεια του 2ου Διεθνούς Συνεδρίου για τα Κέντρα Παθήσεων του Μαστού.


‘Δυστυχώς ο καρκίνος του Μαστού τις επόμενες δεκαετίες θα αποτελέσει το κορυφαίο δημόσιο πρόβλημα υγείας και η συχνότητά του θα αυξηθεί δυσανάλογα στις χώρες με χαμηλού και μεσαίου οικονομικού επιπέδου λαούς’, τόνισε η πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Μαστολογίας κ. Λυδία Ιωαννίδου Μουζάκα, που παρακολούθησε το Συνέδριο.


Σύμφωνα με τα επιστημονικά στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας, από το 2000 μέχρι το 2020 αναμένεται ο καρκίνος του μαστού να πλήξει 15.000.000 γυναίκες!


Δηλαδή 5.000.000 περισσότερες, απ’ όσες είχε χτυπήσει μέχρι το έτος 2000.


‘Η δυσμενής αυτή αναμενόμενη εξέλιξη θα πρέπει να μας αφυπνίσει όλους, γιατί οι επιπτώσεις θα είναι τεράστιες’, ανέφερε η κ. Μουζάκα και πρόσθεσε ‘το κόστος των μέτρων που θα πρέπει να ληφθούν στον τομέα της πρόληψης είναι ελάχιστο, σε σχέση με το κόστος που θα απαιτηθεί για να αντιμετωπιστεί η νόσος σε προχωρημένο στάδιο’.


Το αντίδοτο στον τομέα της πρόληψης μέσω της έγκαιρης διάγνωσης των κρουσμάτων του καρκίνου του μαστού είναι η ίδρυση και λειτουργία οργανωμένων Κέντρων Μαστού, στα οποία οι γυναίκες θα μπορούν να πραγματοποιούν τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις και να παίρνουν οδηγίες από εξειδικευμένους ιατρούς για την μέθοδο αντιμετώπισης της νόσου.


Τέτοια Κέντρα Μαστού λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια σε χώρες της Ευρώπης και σε άλλες ηπείρους (Αμερική, Αυστραλία). Η λειτουργία των Κέντρων Μαστού έχει βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό να γίνεται διάγνωση του καρκίνου σε πρώιμο στάδιο, η αντιμετώπισή του να κοστίζει πολύ λιγότερα χρήματα σε σχέση με τις περιπτώσεις τελικού σταδίου και τελικά να σώζονται χιλιάδες γυναίκες.


‘Στην Ελλάδα δυστυχώς μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μέριμνα για τη δημιουργία και λειτουργία οργανωμένων Κέντρων Μαστού στα μεγάλα νοσοκομεία και τις Ιατρικές Σχολές της πατρίδα μας’, επισήμανε η κ. Μουζάκα.




Κέντρα μαστού


Σύμφωνα με τις προδιαγραφές της SIS, EUSOMA, EORTC και άλλων παγκόσμιων οργανισμών ένα οργανωμένο Διαγνωστικό Κέντρο Μαστού πρέπει να έχει στελεχωθεί με :


  • Συντονιστή μαστολόγο γιατρό (ανάλογα με το μέγεθος του Κέντρου κι΄ άλλους εξειδικευμένους ιατρούς)
  • Ακτινολόγο εξειδικευμένο στις απεικονιστικές εξετάσεις του μαστού
  • Κυτταρολόγο εξειδικευμένο στις παθήσεις του μαστού

Κι αυτό γιατί μια γυναίκα που προσέρχεται σ’ ένα οργανωμένο Διαγνωστικό Κέντρο Μαστού θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να υποβληθεί σε :


  • Κλινική εξέταση
  • Ψηφιακή μαστογραφία
  • Υπερηχογράφημα μαστών
  • Παρακέντηση και κυτταρολογική εξέταση
  • Κυτταρολογική εξέταση εκκρίματος θηλής


Με αυτές τις εξετάσεις η ιατρική ομάδα ενός Κέντρου Μαστού θα είναι σε θέση να αποφανθεί άμεσα για τα ευρήματα στον μαστό μιας εξεταζόμενης γυναίκας και να την καθοδηγήσει για το ποια θεραπεία θα πρέπει να ακολουθήσει.


‘Γίνεται κατανοητό, κατέληξε η κ. Μουζάκα, πως η ίδρυση και λειτουργία Κέντρων Μαστού τουλάχιστον στα μεγάλα νοσοκομεία της χώρας μας θα σώσουν στο μέλλον χιλιάδες Ελληνίδες. Είναι επιτακτική ανάγκη, παρά την οικονομική κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα μας, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας να πάρει τη σχετική απόφαση και άμεσα να προχωρήσει στην υλοποίησή της’.


Πηγή

Η σχέση κόστους/ωφέλειας στην πρόληψη των καταγμάτων σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που λαμβάνουν αναστολείς αρωματάσης


Ως γνωστόν οι αναστολείς της αρωματάσης συνδέονται με έναν αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης και των σχετιζόμενων με αυτή καταγμάτων.
Η παρούσα μελέτη, που αναρτήθηκε στη διαδικτυακή διεύθυνση του Journal of Clinical Oncology, στηρίχθηκε σε ένα ειδικό μοντέλο υπολογισμού και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι στις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που λαμβάνουν επικουρικά αναστολέα αρωματάσης για ορμονοθετικό καρκίνο αρχικών σταδίων, η πρακτική της διεξαγωγής ενός ετήσιου ελέγχου της οστικής πυκνότητας και η επιλεκτική χορήγηση διφωσφονικών από του στοματος είναι συμφέρουσες σε ό,τι αφορά τη σχέση κόστους/ωφέλειας ( αποτελέσματος).