Παράγοντες που επηρεάζουν την εξέταση της οστικής πυκνότητας για την οστεοπόρωση και οδηγούν σε λάθος αποτελέσματα. Τι πρέπει να προσέχει ο εξεταζόμενος.

του Αλέξανδρου Γιατζίδη, M.D., 

Η οστεοπόρωση είναι μια ασθένεια που χαρακτηρίζεται από χαμηλή οστική πυκνότητα και μέτρια ποιότητα οστού. Εξελίσσεται χωρίς συμπτώματα ή πόνους έως ότου προκύψει κάποιο κάταγμα, που εντοπίζεται συνήθως στο ισχίο, στην σπονδυλική στήλη, ή στον καρπό. Γι΄αυτό χαρακτηρίζεται ως η σιωπηλή επιδημία της εποχής μας. Μπορεί να οδηγήσει σε πόνους, ανικανότητα και σε ορισμένες περιπτώσεις, στο θάνατο. Σε όλους μας παρατηρείται κάποια οστική απώλεια με το πέρασμα των χρόνων, αλλά δεν θα εμφανίσουμε όλοι οστεοπόρωση. Στην μέση ηλικία, η πιθανότητα για τις γυναίκες να εκδηλώσουν οστεοπόρωση μεγαλώνει, γιατί χάνουν την προστατευτική ιδιότητα των οιστρογόνων στα οστά, όμως η οστεοπόρωση μπορεί να εκδηλωθεί σε οποιαδήποτε ηλικία και στα δύο φύλα λόγω πολλών παραγόντων. Επομένως, είναι απαραίτητο να "χτίσουμε" γερά οστά κατά τη διάρκεια της ζωής μας και να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε την οστική μάζα σε μεγαλύτερες ηλικίες.

Πώς γίνεται η διάγνωση της οστεοπόρωσης;

Η μόνη εξέταση που επιτρέπει να ορίσουμε το βαθμό της αντοχής του οστού είναι η μέτρηση της οστικής πυκνότητος (ΒΜD). Aυτή η εξέταση είναι εντελώς ανώδυνη και ακίνδυνη, δεν χρειάζεται για να γίνει καμιά απολύτως προετοιμασία και μπορεί να γίνει ακόμα σε παιδιά αλλά και σε εγκύους.

Η μέτρηση της οστικής μάζας ή καλύτερα η οστική πυκνομετρία είναι μία απλή εξέταση εκτίμησης της περιεκτικότητας σε άλατα ασβεστίου στο σκελετό. Η εξέταση αυτή έχει πλέον παγκόσμια καθιερωθεί σαν ο απλούστερος και ασφαλέστερος τρόπος για την έγκαιρη διάγνωση της οστεοπόρωσης και για το λόγο αυτό είναι εξαιρετικά δημοφιλής. Με την οστική πυκνομετρία εκτιμάται η παρούσα κατάσταση των οστών και ειδικότερα ο κίνδυνος εμφάνισης οστεοπορωτικών καταγμάτων.

Η μέτρηση της οστικής πυκνότητας γίνεται με ειδική ακτινολογική εξέταση (DEXA - Dual Energy X-ray Absorptiometry).  Η σύγκριση της οστικής πυκνότητας του εξετασθέντος με τη μέση οστική πυκνότητα ενός νεαρού ενήλικα, εκφράζεται ως T-score. Η διάγνωση της οστεοπόρωσης τίθεται όταν το T-score είναι - 2,5 σταθερές αποκλίσεις ή χαμηλότερα. Ο όρος "οστεοπενία" ή "χαμηλή οστική πυκνότητα" χρησιμοποιείται σε T-scores από - 1.0 μέχρι - 2,5.

Παράγοντες που μπορεί να οδηγήσουν σε λάθος αποτελέσματα.

Η εξέταση της μέτρησης οστικής πυκνότητος, είναι από τις λίγες ακτινολογικές εξετάσεις που καταλήγουν σε αριθμητικό-ποσοτικό αποτέλεσμα όπως μία ζυγαριά. Αυτό από την μια δίνει τη δυνατότητα ο οποιοσδήποτε να διαβάσει το αποτέλεσμα και ας μην είναι γιατρός, από την άλλη προϋποθέτει να γίνει η εξέταση με πολύ μεγάλη προσοχή ιδίως όταν πρόκειται για επανεξέταση. 
Ένα λάθος για οποιονδήποτε λόγο της εξέτασης μπορεί να οδηγήσει σε λάθος συμπεράσματα τον γιατρό και να χορηγήσει θεραπεία ή μην χορηγήσει ανάλογα. Μάλιστα για τον λόγο αυτό προσέχουμε να τηρούνται ακριβώς οι ίδιες συνθήκες κάθε φορά που γίνεται η εξέταση έτσι ώστε να εξασφαλίζεται η μεγαλύτερη δυνατή ακρίβεια του αποτελέσματος.

Από τα πιο σημαντικά στοιχεία που γίνονται λάθος είναι η προετοιμασία του εξεταζόμενου. Δηλαδή η εξέταση πρέπει να γίνεται χωρίς να φοράει ρούχα ο εξεταζόμενος. Αυτό γιατί το πάχος και η υφή των ρούχων επηρεάζουν πάρα πολύ το αποτέλεσμα. Είναι χαρακτηριστικό σε μελέτη που κάναμε στο MEDLAB Ιατρικό Ινστιτούτο, μετρήσαμε έναν αριθμό ασθενών με ρούχα και χωρίς ρούχα, τον χειμώνα. Το αποτέλεσμα ήταν να βρούμε μεγάλες αποκλίσεις στα αποτελέσματα της εξέτασης. Μπανέλες, στρας, κουμπιά, φερμουάρ, κοσμήματα και άλλα υλικά επηρεάζουν το αποτέλεσμα κάνοντας την οστική πυκνότητα να φαίνεται πιο πάνω από ότι είναι πραγματικά. Αυτό επηρεάζει την επανεξέταση. Είναι χαρακτηριστικό ότι αν η πρώτη εξέταση έγινε καλοκαίρι και ο εξεταζόμενος φορούσε ελάχιστα ρούχα και η επόμενη εξέταση έγινε χειμώνα και ο εξεταζόμενος φορούσε βαριά ρούχα θα νομίζει κανείς ότι η οστική πυκνότητα αυξήθηκε ενώ στην πραγματικότητα την αύξηση την έχουν δημιουργήσει τα ρούχα.

Ένας άλλος παράγοντας που πρέπει να προσέχεται για αποφυγή λαθών στην εξέταση, είναι ο εξεταζόμενος να μην έχει φάει δύο με τρεις ώρες πριν από την μέτρηση της οστικής πυκνότητας. Εφόσον εξετάζεται η   σπονδυλική στήλη ή γίνεται ολόσωμη εξέταση δεν επιτρέπεται ο εξεταζόμενος να έχει φάει. Το γεμάτο στομάχι παρεμβάλλεται στην σπονδυλική στήλη με αποτέλεσμα να "ανεβάζει ψευδώς" το αποτέλεσμα. 

Η μεγάλη αυξομείωση του βάρους του εξεταζόμενου μπορεί να οδηγήσει σε λάθος αποτελέσματα, ιδιαίτερα όταν συγκρίνονται αυτά με παλαιότερες εξετάσεις.

Επίσης η εξέταση της μέτρησης οστικής πυκνότητας της σπονδυλικής στήλης δεν πρέπει να γίνεται αν έχει προηγηθεί εξέταση ακτινολογική με βαριούχο διάλυμα. Είναι άλλη μια αιτία ιδιαίτερα μεγάλης αύξησης του αποτελέσματος.

Τέλος τα κατάγματα, η σκολίωση, τα άλατα στην σπονδυλική στήλη ή στο ισχίο, τα ασβεστοποιημένα αγγεία θα πρέπει να συνυπολογίζονται στην εκτίμηση της εξέτασης από τον γιατρό, γιατί όλα αυτά μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση του αποτελέσματος που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Γιαυτό καλό είναι ο εξεταζόμενος να ενημερώνει τον γιατρό πριν την εξέταση για το ιστορικό του και έτσι ο γιατρός να επιλέγει το καλύτερο σημείο που μπορεί να γίνει ανεπηρέαστα η μέτρηση οστικής πυκνότητας.

Το καλύτερο σημείο που μπορεί να γίνει η μέτρηση της οστικής πυκνότητας στην περίπτωση των παραπάνω καταστάσεων είναι η εξέταση στο χέρι (μέτρηση οστικής πυκνότητας αντιβραχίου).

Μεγάλες και απότομες αυξομειώσεις των αποτελεσμάτων της οστικής πυκνότητας σε σύντομα χρονικά διαστήματα, πρέπει να προβληματίζουν και να υποψιάζεστε ότι κάτι έχει γίνει λάθος, ιδιαίτερα όταν ο εξεταζόμενος βρίσκεται σε θεραπεία. Ο κλινικός γιατρός επίσης θα πρέπει να διακρίνει και ορισμένα λάθη που μπορεί να κάνει ο χειριστής του μηχανήματος κατά την τοποθέτηση του εξεταζόμενου ή στην ανάλυση των αποτελεσμάτων. Ένα κλασικό τέτοιο λάθος είναι η σύγκριση των αποτελεσμάτων με φυσιολογικές τιμές άλλης χώρας πχ. Κίνας, Αυστραλίας ή ΗΠΑ όπου αναλόγως η οστική πυκνότητα θα βγει αυξημένη ή ελαττωμένη σε σχέση με το σωστό.

Η εξέταση της οστικής πυκνότητας είναι σαν την ζυγαριά. Το αποτέλεσμα που μας δείχνει δεν μας λέει γιατί έχουμε πάρει ή έχουμε χάσει βάρος. Έτσι χρειάζεται ιδιαίτερα μεγάλη προσοχή για να εκτιμηθεί η όλη κατάσταση και φυσικά καλό είναι να συμπληρώνεται με ειδικές εξετάσεις αίματος και ούρων, που δείχνουν αν ο οργανισμός χάνει και με τη ρυθμό συστατικά των οστών. Οι εξετάσεις αυτές λέγονται βιοχημικοί οστικοί δείκτες και βοηθούν τον γιατρό στην διάγνωση και στην θεραπεία που τελικά πρέπει να χορηγήσει.

Πηγή

Read More

Το μέλλον της τομογραφίας, σε τρομακτικά υψηλή ανάλυση

Η General Electric έδωσε στη δημοσιότητα εικόνες από την πρώτη κλινική δοκιμή ενός σαρωτή σώματος νέας γενιάς. Η νέα πατέντα που λανσάρει ο αμερικανικός κολοσσός παρέχει εικόνες υψηλής ανάλυσης από τα ανθρώπινα οστά, τις αρτηρίες και τα ζωτικά όργανα, χωρίς να χρειάζεται η παραμικρή τομή.   Ο ασθενής εισέρχεται στο δωμάτιο του σαρωτή που έχει λάβει το όνομα Revolution CT (Επαναστατική τομογραφία), όπου μια δέσμη ακτίνων Χ διαπερνά το σώμα του και ο υπολογιστής δημιουργεί ένα ψηφιακό μοντέλο αυτού, κομμάτι-κομμάτι. Σύμφωνα με την εταιρεία, το μηχάνημα είναι τόσο ταχύ που μπορεί να σχηματίσει την εικόνα μιας καρδιάς στον χρόνο που διαρκεί ένας και μόνο παλμός.   Οι παρακάτω κινούμενες εικόνες μοιάζουν σαν να έχουν ξεπηδήσει από εικονογράφηση κάποιου εγχειριδίου ανατομίας. Κι όμως, προέρχονται από ζώντες ασθενείς του νοσοκομείου West Kendall Baptist στη νότια Φλόριντα, όπου πραγματοποιήθηκαν οι πρώτες δοκιμές στο επαναστατικό μηχάνημα. 
        

Πηγή

Read More

Μια αξονική ίσον 100 ακτινογραφίες!

Στο «απόσπασμα» στέλνουν τις αξονικές τομογραφίες ορισμένοι ειδικοί, εξαιτίας των μεγάλων δόσεων ακτινοβολίας που εκπέμπουν. Σύμφωνα με επιστήμονες, οι δόσεις ακτινοβολίας από τις τομογραφίες μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων και να δημιουργήσουν καρκίνους. 

Oι αξονικοί τομογράφοι εμφανίστηκαν τη δεκαετία του 1970. Η λειτουργία τους στηρίζεται στη χρήση δεσμών από ακτίνες Χ, οι οποίες διαχέονται περιμετρικά στο σώμα του ασθενούς και απεικονίζουν με μεγάλη λεπτομέρεια το εσωτερικό του. 

Οι ακτίνες Χ στοχεύουν σε ένα συγκεκριμένο όργανο του ανθρώπινου σώματος και το επιμερίζουν σε «φέτες», ώστε η «ματιά» τους να είναι όσο γίνεται περισσότερο διεισδυτική. Για τον λόγο αυτό όμως, ο ανθρώπινος οργανισμός που υποβάλλεται σε αξονική τομογραφία δέχεται μεγάλη δόση ακτινοβολίας, η οποία σε ορισμένες περιπτώσεις είναι 100 φορές μεγαλύτερη από μια αντίστοιχη ακτινογραφία. 

Έντονος σκεπτικισμός. Το γεγονός αυτό, σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα «Τhe Los Αngeles Τimes», έχει δημιουργήσει έντονο σκεπτικισμό σε ειδικούς επιστήμονες και γιατρούς. Ορισμένοι εξ αυτών θεωρούν ότι η ακτινοβολία από τις αξονικές τομογραφίες είναι επίφοβη για ανάπτυξη καρκίνων, πολύ περισσότερο μάλιστα που η χρήση των μηχανημάτων αυτών γίνονται και για τη διάγνωση ασθενειών οι οποίες μπορούν να ανιχνευθούν και με άλλα μέσα. 

Για παράδειγμα, σύμφωνα με μια έρευνα που επικαλείται η εφημερίδα, ο υπέρηχος που δεν προκαλεί ακτινοβόληση μπορεί να αποδειχτεί εξίσου αποτελεσματικός με την αξονική τομογραφία στη διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας σε παιδιά. Στο ίδιο μήκος κύματος κινούνται και οι συστάσεις του αμερικανικού Κολεγίου Καρδιολογίας προς όσους ανθρώπους επιθυμούν να υποβληθούν σε αξονικές τομογραφίες για τον έλεγχο της καρδιακής τους λειτουργίας, εφόσον δεν παρουσιάζουν κάποιο εμφανές πρόβλημα. 

Στην περίπτωση αυτή, λένε οι ειδικοί του αμερικανικού Κολεγίου, οι αξονικές τομογραφίες δεν προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες απ΄ ό,τι ένας έλεγχος χοληστερόλης, ένα τεστ κοπώσεως και μερικές ερωτήσεις για το οικογενειακό ιστορικό τού ασθενούς, τη διατροφή του και το αν είναι καπνιστής. 

Παιδιά και έγκυοι. Πριν από μερικούς μήνες δημοσιεύτηκε στην Ιατρική Επιθεώρηση «Νew Εngland Journal of Μedicine» μια έρευνα που έλεγε ότι από τον αριθμό των αξονικών τομογραφιών που διενεργούνται σήμερα θα μπορούσαν να αυξηθούν οι θάνατοι από καρκίνο κατά 2% τις επόμενες δύο ή τρεις δεκαετίες. Η πιο επίφοβη πληθυσμιακή ομάδα είναι τα παιδιά και οι έγκυοι. 

Στις ΗΠΑ, το 11% των αξονικών τομογραφιών γίνονται σε παιδιά και ορισμένοι ειδικοί λένε πως είναι περισσότερο ευάλωτα στην ακτινοβολία από τους ενηλίκους και πως έχουν μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, άρα και μεγαλύτερο κίνδυνο για να αναπτύξουν καρκίνο. Σύμφωνα δε με την ίδια έρευνα, μια αξονική τομογραφία στην κοιλιακή χώρα ενός παιδιού ηλικίας 5 ετών συνοδεύεται από 0,10% πιθανότητες ανάπτυξης θανατηφόρου καρκίνου. Το ποσοστό αυτό είναι 10 φορές μεγαλύτερο απ΄ ό,τι σε έναν ενήλικο 35 χρόνων. 

Οι επιστήμονες, που είναι επιφυλακτικοί στη χρήση των μηχανημάτων αυτών, λένε πως η ακτινοβολία που περιβάλλει το σώμα για μερικά δευτερόλεπτα δημιουργεί διαταραχές σε μοριακό επίπεδο. Τα άτομα χάνουν ηλεκτρόνια, τα οποία δημιουργούν ιόντα που με τη σειρά τους βλάπτουν το γενετικό υλικό των κυττάρων. 

Παρά το γεγονός ότι η ζημιά αυτή δεν είναι μεγάλη για να σκοτώσει το κύτταρο, είναι ωστόσο αρκετά πολύπλοκη για να διορθωθεί. Στα επόμενα χρόνια τα κύτταρα επιμερίζονται και πολλαπλασιάζονται, διασκορπίζοντας τις εσφαλμένες γενετικές οδηγίες. Το αποτέλεσμα είναι καρκίνος. 

Μία στις τρεις θα μπορούσαν να αποφευχθούν
Ορισμένοι ειδικοί λένε ότι σχεδόν το 1/3 των αξονικών τομογραφιών που γίνονται θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί ή αντικατασταθεί από ασφαλέστερες τεχνολογίες, όπως ο υπέρηχος ή η μαγνητική τομογραφία. Η μαγνητική τομογραφία βέβαια κοστίζει περισσότερο και απαιτεί από τον ασθενή να είναι σχεδόν ακίνητος για μισή ώρα ή και περισσότερο. 

Οι αξονικές τομογραφίες σήμερα γίνονται για κάθε μέρος του σώματος και περιλαμβάνουν τη διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα, τις πέτρες στα νεφρά, την κατάσταση των αιμοφόρων αγγείων κ.ά. Ο δρ Τζόναθαν Γκόλτιν, που είναι ραδιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, λέει ότι «οι άνθρωποι θέλουν να έχουν στα χέρια τους λεπτομερείς απεικονίσεις από μέρη του σώματός τους, μήπως και διαπιστωθεί ότι πάσχουν από κάτι και δεν το ξέρουν». 

Την περυσινή χρονιά έγιναν στις ΗΠΑ 68,7 εκατομμύρια αξονικές τομογραφίες, τριπλάσιες απ΄ ό,τι το 1995. Ο αριθμός των αξονικών τομογράφων ανέρχεται στους 24.000.


Στα μηχανήματα πρώτης γενιάς (15ετίας και πάνω) η ακτινοβολία μιας αξονικής τομογραφίας θώρακος ισοδυναμούσε με αυτής 400 περίπου ακτινογραφιών θώρακος. Γι αυτό και σε πρώτη φάση η διεξαγωγή μιας αξονικής τομογραφίας αποσκοπούσε σε επιβεβαίωση σοβαρής διαγνωστικής υποψίας νεοπλάσματος ή κυρίως για σταδιοποίηση των νεοπλασιών και follow up.

Με την έλευση όμως, των τελευταίας γενιάς πολυτομικών αξονικών τομογράφων (μέχρι στιγμής εως 64 τομών), έχει μειωθεί στο ελάχιστο τόσο η δόση όσο και ο χρόνος έκθεσης στην ακτινοβολία.
Σκεφθείτε πως μια αξονική τομογραφία θώρακος και άνω-κάτω κοιλίας με τομές πάχους 10χιλ. στα πρώτα μηχανήματα μπορούσε να διαρκέσει από 5 έως ακόμη και 10 λεπτά (ανάλογα με το πόσο συνεργάσιμος ήταν ο ασθενής), ενώ σήμερα ο χρόνος έκθεσης για την ίδια εξέταση και με πολύ λεπτότερες τομές κυμαίνεται μεταξύ 12 και 32 δευτερολέπτων. Ως εκ τούτου σήμερα, οι σύγχρονοι τομογράφοι εκτός όλων των άλλων, χρησιμοποιούνται ακόμη και στη μελέτη της καρδιάς ενώ μερικά από τα πολύ ενδιαφέροντα πεδία εφαρμογής είναι η ανάδειξη ανευρυσμάτων αγγείων σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος με 3D ανασυνθέσεις και η εικονική κολονοσκόπηση.

Επίσης δεν είναι πάντα εφικτό να αντικατασταθεί η Αξονική Τομογραφία με τον Υπερηχοτομογραφικό έλεγχο ή τoν Μαγνητικό Συντονισμό (MRI), λόγω του ότι οι διάφορες μέθοδοι διαφέρουν σημαντικά τόσο σε ευαισθησία όσο και ειδικότητα στην διερεύνηση ορισμένων παθήσεων. Ένα απλό παράδειγμα είναι πως η ΑΤ είναι η μόνη μέθοδος που μπορεί να αναδείξει άμεσα ένα επεισόδιο πρόσφατης εγκεφαλικής αιμορραγίας ενώ αντίθετα υπερτερεί αναμφισβήτητα η MRI στην γρήγορη ανάδειξη εγκεφαλικών επεισοδίων ισχαιμικής αιτιολογίας. Από την άλλη είναι κοινά αποδεκτό πως ένας τομέας όπου η MRI είναι απόλυτος κυρίαρχος είναι αυτός των αθλητικών κακώσεων κυρίως σε ότι αφορά την απεικόνιση των μαλακών ανατομικών μορίων.
Μειονέκτημα των υπερήχων μπορεί να θεωρηθεί η "υποκειμενικότητα" της εξέτασης ενώ της MRI το ακριβό κόστος το οποίο ιδιωτικά κυμαίνεται στα 400€ περίπου (ανα περιοχή ή όργανο σάρωσης). Επίσης τα ταμεία πολύ συχνά -αν όχι πάντα- δεν δικαιολογούν στους ασφαλισμένους την MRI εαν πρώτα δεν έχει προηγηθεί η ΑΤ.

Σήμερα ο ωκεανός της διαγνωστικής κλινικής Ακτινολογίας διαθέτει ένα ευρύτατο φάσμα μεθόδων συμπεριλαμβανομένων και των επεμβατικών, και πολλά όπλα, με τα οποία ο έμπειρος και σύγχρονος γιατρός ακτινοδιαγνώστης μπορεί να θέσει με μεγάλη ακρίβεια τις διαγνώσεις του.
Επειδή όμως το post αναφέρεται στις ιονίζουσες ακτινοβολίες πρέπει να πούμε πως από την εποχή της ανακάλυψής τους μέχρι και σήμερα έχουν πραγματικά "σώσει" πολλές ζωές επιτρέποντας την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση πολλών παθήσεων.
Από ανέκαθεν, Χρυσός Κανόνας στη χρήση τους, είναι πως οι γιατροί πρέπει να συνυπολογίζουν τα Οφέλη και τους πιθανούς Κινδύνους ανάλογα με την βαρύτητα της εκάστοτε κατάστασης, προσπαθώντας η "ζυγαριά" να γέρνει πάντα υπέρ των πρώτων. 

Επίσης για όσους πιθανώς αγχώθηκαν υπερβολικά με το πραγματικά ενδιαφέρον post παραθέτω μια ταμπέλα που μας λέει πως έτσι κι αλλιώς ένας άνθρωπος 80 χρονών, θέλοντας και μη έχει κάνει... τουλάχιστον 20 αξονικές θώρακος στη ζωή του!!

Πηγή

Read More

Ρομποτικό σύστημα για μικροεπεμβάσεις εντός μαγνητικού τομογράφου

Την ανάπτυξη και δοκιμασία ενός πρωτότυπου ρομποτικού συστήματος για μικροεπεμβάσεις εντός μαγνητικού τομογράφου έχει σχεδιάσει το Πανεπιστήμιο Κύπρου.

Διάφορες διαγνωστικές και θεραπευτικές επεμβάσεις (π.χ. βιοψίες και καυτηριασμοί όγκων) εκτελούνται με ελάχιστα παρεμβατικές τεχνικές χρησιμοποιώντας απεικονιστικές μεθόδους για το σχεδιασμό τους, την σε πραγματικό χρόνο καθοδήγηση τους, αλλά και την επιβεβαίωση του αποτελέσματός τους.

Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται ευρύτατα οι ακτίνες Χ, ο υπέρηχος και ο αξονικός τομογράφος. Παρά τις εξαιρετικές απεικονιστικές του δυνατότητες , ο μαγνητικός τομογράφος χρησιμοποιείται σε μικρότερο βαθμό σε σχέση με άλλες απεικονιστικές μεθόδους κυρίως λόγω της περιορισμένης πρόσβασης προς τον ασθενή εντός του τομογράφου.

Αυτό έχει ως συνέπεια οι επεμβάσεις υπό απεικονιστική καθοδήγηση μαγνητικής τομογραφίας να εκτελούνται κυρίως σε μαγνήτες ανοικτού τύπου (όπου η πρόσβαση στον ασθενή είναι καλύτερη) ή εκτός του μαγνήτη με χρήση εικόνων που έχουν ληφθεί προηγουμένως. 

Η χρήση της μαγνητικής τομογραφίας για την -σε πραγματικό χρόνο- καθοδήγηση επεμβάσεων είναι ιδιαίτερα επιθυμητή με δεδομένη την εξαιρετική ποιότητα εικόνων υψηλής αντίθεσης που παρέχει, τη δυνατότητα τρισδιάστατης απεικόνισης, καθώς και τη δυνατότητα ρύθμισης τόσο του επιπέδου όσο και των διαφόρων παραμέτρων απεικόνισης κατά τη διάρκεια δυναμικής λήψης εικόνων (δηλαδή, σειριακών χρονικά εικόνων).

Επιπλέον, σημαντικό λόγο αποτελεί η ασφάλεια που παρέχεται τόσο στον ασθενή όσο και στον επεμβατικό ιατρό, αφού δε γίνεται χρήση ιονίζουσας ακτινοβολίας κατά τη λειτουργία του τομογράφου, όπως στην περίπτωση των συστημάτων ακτινών Χ και του αξονικού τομογράφου. Με τη χρήση του μαγνητικού τομογράφου επιτυγχάνεται η λήψη εικόνων που αφορούν όχι μόνο στην απεικόνιση της μορφολογίας και ανατομίας, αλλά και της λειτουργίας του ανθρώπινου σώματος.
Πηγή

Read More

Η ισχυρότερη δέσμη ακτίνων γ που έχει παραχθεί ποτέ στη Γη

Η ισχυρότερη δέσμη ακτίνων γ που έχει παραχθεί ποτέ στη Γη είναι 40 τρισεκατομμύρια φορές πιο λαμπρή από τον Ήλιο όπως τον βλέπουμε από τη Γη, ανακοίνωσαν φυσικοί στη Σκωτία.

Η δέσμη που παρήγαγε ένας νέος επιταχυντής στο Πανεπιστήμιο του Στράθκλαϊντ ήταν τόσο έντονη ώστε θα μπορούσε να διαπεράσει 20 εκατοστά μολύβδου ή έναν τσιμεντένιο τοίχο με πάχος 1,5 μέτρο, αναφέρουν οι ερευνητές στο Nature Physics.

Ανάλογες δέσμες ακτίνων γ θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως ραδιοθεραπεία για την καταστροφή καρκινικών όγκων, καθώς και για την παραγωγή ραδιοϊσοτόπων που χρησιμοποιούνται στην τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET).

Θα μπορούσαν επίσης να βοηθήσουν στη μελέτη του πυρήνα των ατόμων, δεδομένου ότι οι ακτίνες γ διεγείρουν τους πυρήνες.

Οι ακτίνες γ είναι αόρατο φως στο άκρο του ηλεκτρομαγνητικού φάσματος -έχουν μεγαλύτερη συχνότητα και μεταφέρουν περισσότερη ενέργεια ακόμα και από τις ακτίνες Χ.

Στο Διάστημα, δέσμες ακτίνων γ αρκετά ισχυρές για να αποστειρώσουν ολόκληρη τη Γη παράγονται από τις συγκρούσεις ανάμεσα σε άστρα νετρονίων ή μαύρες τρύπες. Αυτές οι «εκλάμψεις ακτίνων γ», ή GRB, θεωρούνται μάλιστα τα πιο βίαια φαινόμενα στο Σύμπαν.

Στο Πανεπιστήμιο του Στράθκλαϊντ, η ομάδα του καθηγητή Ντάινο Ζαροζίνσκι χρησιμοποίησε ένα νέο είδος επιταχυντή, στο οποίο λέιζερ υψηλής ενέργειας βομβαρδίζουν έναν μικρό θάλαμο με ιονισμένο αέριο. Η διέγερση των φορτισμένων σωματιδίων από την ενέργεια του λέιζερ προκαλεί τελικά την εκπομπή ακτίνων γ ακραίας λαμπρότητας.

Οι ακτίνες εκπέμπονται σε παλμούς που διαρκούν μόλις ένα τετράκις εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου.

Εκτός του ότι αυξάνει την ισχύ της δέσμης στα άκρα, ο νέος επιταχυντής χωράει πάνω στον πάγκο του εργαστηρίου, σε αντίθεση με τους συμβατικούς επιταχυντές που έχουν μήκος έως και 100 μέτρα.

Για την ιστορία, το ρεκόρ φωτεινότητας που κατέγραψαν οι ερευνητές ήταν 1.023 φωτόνια ανά δευτερόλεπτο, ανά τετραγωνικό χιλιοστοακτίνιο, ανά τετραγωνικό χιλιοστό, ανά 0,1% του εύρους ζώνης.
Πηγή

Read More

Αξονική τομογραφία αντί ακτίνες Χ για εντοπισμό καρκίνου

Η εξέταση των πνευμόνων των καπνιστών με αξονική τομογραφία αντί της κοινής ακτινογραφίας επιτρέπει τη μείωση κατά 20% της θνησιμότητας από το καρκίνο των πνευμόνων, σύμφωνα με αμερικανική έρευνα.

Προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι η ελικοειδής τομογραφία επιτρέπει αποτελεσματικότερο εντοπισμό μικρών όγκων σε πρώιμο στάδιο από ό,τι η κοινή ακτινογραφία.

"Αλλά ποτέ δεν είχε αποδειχθεί τελεσιδίκως ότι η διαδικασία αυτή έχει αποτέλεσμα ως προς τη θνησιμότητα που οφείλεται στον καρκίνο των πευμόνων", εξήγησε στους δημοσιογράφους ο Χάρολντ Βάρμους, διευθυντής του Εθνικού Ινστιτούτου για τον Καρκίνο.

Η ελικοειδής τομογραφία επιτρέπει δισδιάστατη ή τρισδιάστατη απεικόνιση του θώρακα με τη βοήθεια ενός σαρωτή με δέσμη ακτίνων Χ.

Τα αποτελέσματα αυτής της έρευνας, που ονομάσθηκε National Lung Screening Trial, είναι καρπός έρευνας επί 50.000 καπνιστές και πρώην καπνιστές 55 έως 74 ετών σε ολόκληρες τις ΗΠΑ.

Κατά μέσο όρο, οι καπνιστές κάπνιζαν ένα πακέτο τσιγάρα ημερησίως για διάστημα 30 ετών. Είτε συνέχιζαν να είναι καπνιστές ή είχαν σταματήσει κατά τη διάρκεια των 15 ετών που προηγήθηκανστης έρευνας.

Επελέγησαν στην τύχη για να υποβληθούν σε ετήσια εξέταση επί τριετία, είτε με τομογραφία είτε με απλή ακτινογραφία. Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν επί πέντε χρόνια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στην ομάδα των ασθενών που είχαν υποβληθεί σε αξονική τομογραφία η θνησιμότητα ήταν 20% χαμηλότερη σε σχέση με την ομάδα που υποβλήθηκε σε ακτινογραφία.

Τονίζοντας ότι τα αποτελέσματα της έρευνας επιτρέπουν "να σωθούν πολλές ζωές", ο Χάρολντ Βάρμους εξήγησε ότι οι εξετάσεις αυτές δεν λειτουργούν προληπτικά για τον καρκίνο των πνευμόνων.

Ο έλεγχος των καπνιστών με τομογράφο χαμηλής δόσης ακτινοβολίας, αντί για την μέθοδο των ακτινογραφίας Χ, μειώνει τους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα μέχρι και 20% μέσα την επόμενη πενταετία μετά την εξέταση, σύμφωνα με μια νέα μεγάλη αμερικανική έρευνα.

Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι η ελικοειδής τομογραφία χαμηλής δοσολογίας μπορεί να εντοπίσει μικρούς όγκους καρκίνου στα πρώτα στάδια τους, έχοντας καλύτερα διαγνωστικά αποτελέσματα από τις ακτίνες Χ. Η νέα έρευνα, σε μεγάλο πλέον δείγμα πληθυσμού, που έγινε από το Εθνικό Κέντρο Καρκίνου των ΗΠΑ, έρχεται για πρώτη φορά κατηγορηματικά να επιβεβαιώσει αυτή τη διαπίστωση, σύμφωνα με τα πρακτορεία Ρόιτερ και Γαλλικό και το “Science”.

Αν και οι ερευνητές ανέφεραν ότι χρειάζονται και άλλες μελέτες για να εξακριβώσουν γιατί η τομογραφία σχετίζεται με τόσο μεγάλη μείωση στη θνησιμότητα από καρκίνο του πνεύμονα, το κεντρικό συμπέρασμα είναι ότι χάρη στην τομογραφία, σε σχέση με τη διάγνωση μέσω ακτινών Χ, ένας μεγαλύτερος αριθμός πρώιμων όγκων, δυνητικά θανατηφόρων, εντοπίστηκαν και αφαιρέθηκαν έγκαιρα.

Οι ελικοειδείς τομογραφίες κάνουν λήψη πολλαπλών εικόνων από όλο το στήθος μέσα σε επτά έως 15 δευτερόλεπτα, ενώ η απλή ακτινογραφία Χ κάνει λήψη μόνο μιας εικόνας. Οι ερευνητές πάντως επεσήμαναν ότι οι τομογραφίες είναι ακριβότερες και εκθέτουν τους ανθρώπους σε μεγαλύτερη ακτινοβολία σε σχέση με τις ακτίνες Χ. Μια τυπική ακτινογραφία Χ στον θώρακα στέλνει στον ασθενή 0,1 mSv (milliesieverts) ακτινοβολίας, έναντι μιας μέσης δόσης 1,4 mSv για τις τομογραφίες χαμηλής έντασης. Επιπλέον, οι τομογραφίες εμφανίζουν συχνότερα λανθασμένες θετικές διαγνώσεις, πράγμα που γεννά πιο εύκολα ανησυχία στους ασθενείς. 

Η νέα έρευνα μελέτησε τις περιπτώσεις άνω των 50.000 νυν και πρώην καπνιστών ηλικίας 55 έως 74 ετών. Οι καπνιστές επιλέχθηκαν τυχαία, για μερικά χρόνια, να κάνουν ανά τακτικά χρονικά διαστήματα είτε τομογραφίες είτε ακτινογραφίες. Όταν μελετήθηκαν εκ των υστέρων τα στοιχεία των θανάτων και συσχετίστηκαν με το είδος διάγνωσης που είχε προηγηθεί, προέκυψε ότι όσοι είχαν κάνει τομογραφίες, εμφάνιζαν ως ομάδα 20% λιγότερους θανάτους από καρκίνο του πνεύμονα, καθώς επίσης 7% μικρότερη πιθανότητα θανάτου από οποιαδήποτε άλλη αιτία, σε σχέση με όσους είχαν κάνει μόνο ακτινογραφίες. 

«Αυτή η ανακάλυψη έχει σημαντικές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία, καθώς μπορεί να σώσει πολλές ζωές, κυρίως όσων έχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για καρκίνο του πνεύμονα», δήλωσε ο Χάρολντ Βάρμους, επικεφαλής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ. Η πρώτη ερευνήτρια που από το 1999 είχε επισημάνει την ανωτερότητα της τομογραφίας, ήταν δρ Κλόντια Χένσκε, της Ιατρικής Σχολής του Όρους Σινά, η οποία τότε είχε δεχτεί επικρίσεις και τώρα δικαιώνεται. 

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κυριότερη αιτία θανάτου από καρκίνο διεθνώς, σκοτώνοντας περίπου 1,3 εκατ. ανθρώπους ετησίως.

Πηγή

Read More

Τομογράφος 'βλέπει' και τις παραμικρές ρωγμές στα οστά

Γερμανοί και Ελβετοί επιστήμονες παρουσίασαν για πρώτη φορά μια καινοτομική τεχνολογία τρισδιάστατης τομογραφίας ακτινών Χ που μπορεί να εντοπίσει μικροσκοπικές ρωγμές ή άλλες μεταβολές στα οστά μήκους μόλις 100 νανομέτρων (δισεκατομμυριοστών του μέτρου).

Το επαναστατικό μηχάνημα δημιουργεί ακτίνες Χ από πολύ ισχυρές πηγές φωτός και παράλληλα χρησιμοποιεί πολύπλοκους αλγόριθμους ηλεκτρονικών υπολογιστών για να δώσει νέα διάσταση στις δυνατότητες βιο-απεικόνισης.

Με τη χρήση της νέας τεχνολογίας, οι ερευνητές μπόρεσαν να απεικονίσουν με μεγάλη λεπτομέρεια το κάταγμα ενός οστού που ήταν μικρότερο από μια ανθρώπινη τρίχα και να "χαρτογραφήσουν" ακόμα και τις κοιλότητες των κυττάρων μέσα σε αυτό. Το επίτευγμα, υπό τον Μάρτιν Ντίρολφ του Τμήματος Φυσικής του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου, σε συνεργασία με ερευνητές του Πολυτεχνείου της Ζυρίχης (ΕΤΗ), παρουσιάστηκε στο περιοδικό "Nature", σύμφωνα με το BBC. Η δοκιμή του πρωτοτύπου έγινε στο ελβετικό σύγχροτρο (Swiss Light Source) κοντά στη Ζυρίχη.

Τα τελευταία χρόνια, οι επιστήμονες προσπαθούν να αυξήσουν την ισχύ των ακτινών Χ, χρησιμοποιώντας επιταχυντές σωματιδίων και σύγχροτρα για να ανεβάσουν την ποσότητα ακτινοβολίας που εκπέμπεται. Αυτές οι τεχνικές όμως δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ανθρώπους λόγω επιπτώσεων στην υγεία από την αυξημένη ακτινοβολία, όμως αξιοποιούνται σε έρευνες με διάφορα υλικά.

Η νέα γερμανο-ελβετική τεχνολογία δεν είναι ακόμα ώριμη για αξιοποίηση σε νοσοκομεία και δεν είναι βέβαιο ότι κάποτε κάτι τέτοιο θα συμβεί, όπως είπε ο ερευνητής Πιέρ Τιμπό του Τεχνικού Πανεπιστημίου του Μονάχου.

Οι ερευνητές, κατ' αρχήν, στοχεύουν στη χρησιμοποίησή της για προ-κλινικές μελέτες, για παράδειγμα στην έρευνα των πρώτων σταδίων της οστεοπόρωσης, καθώς και στην αξιοποίησή της στη μελέτη των ανόργανων υλικών.
Πηγή

Read More

Νέα πρωτοποριακή τεχνική, περιορίζει την διάρκεια της ακτινοθεραπείας στον καρκίνο του μαστού

Χάρη σε μία νέα πρωτοποριακή τεχνική που επινόησαν Βρετανοί επιστήμονες, οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού θα έχουν τη δυνατότητα να μην υποβάλλονται σε ακτινοθεραπεία για αρκετές εβδομάδες μετά τη χειρουργική επέμβαση. Αρκεί μια δόση ακτινοθεραπείας, κατά τη διάρκεια της χειρουργικής επέμβασης, για την εξουδετέρωση του καρκινικού όγκου, και μάλιστα χωρίς παρενέργειες για τους ασθενείς, επισημαίνουν ερευνητές του University College του Λονδίνου, που εφήρμοσαν την τεχνική σε περισσότερους από δύο χιλιάδες ασθενείς με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα.


Με την εφαρμογή της επαναστατικής μεθόδου, περιορίζονται σημαντικά οι λίστες αναμονής

Read More

Ακτινοθεραπεία-εξπρές για καρκίνο του μαστού

Μια πρωτοποριακή θεραπεία-εξπρές για τον καρκίνο του μαστού υπόσχεται να σώσει πολλές ασθενείς από την ταλαιπωρία των επαναλαμβανόμενων επισκέψεων στο νοσοκομείο προκειμένου να υποβληθούν σε ακτινοθεραπεία.

Η συγκεκριμένη μέθοδος αφορά εντοπισμένη εκπομπή ακτίνων επί μισή ώρα για μία μόνο φορά στην περιοχή του όγκου και κλινικές δοκιμές της δείχνουν ότι είναι αποτελεσματική.

Η νέα θεραπεία προορίζεται για γυναίκες με πρώιμο καρκίνο του μαστού οι οποίες έχουν προηγουμένως υποβληθεί σε επέμβαση αφαίρεσης του όγκου τους. Έχει σχεδιαστεί ώστε να σκοτώνει καρκινικά κύτταρα τα οποία μπορεί να έχουν απομείνει στον μαστό.

Σήμερα οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού υποβάλλονται συνήθως μετά την επέμβαση σε

Read More

Ακτινοπροστασία κατά την εγκυμοσύνη

Ακτινοπροστασία εγγύου εργαζόμενης (επαγγελματικά εκτιθέμενης)

Δεν υπάρχει σημαντικός κίνδυνος για την διακοπή της εργασίας εφόσον λαμβάνονται τα κατάλληλα μέτρα και τις προφυλάξεις που απαιτούνται πάντα υπό την καθοδήγηση ακτινοφυσικού ιατρικής. Η Οδηγία της Euratom (96/29) καθορίζει ότι η ακτινοπροστασία για το κυοφορούμενο παιδί εκτιθέμενης εργαζόμενης πρέπει να είναι συγκρίσιμη με αυτή που παρέχεται στα μέλη του γενικού πληθυσμού και ότι η έκθεσή του δεν πρέπει να υπερβαίνει τη δόση του 1mSv.

Ακτινοπροστασία κατά την υποβολή εξέτασης ή θεραπείας

Για διαγνωστικές και επεμβατικές ακτινολογικές διαδικασίες που αφορούν την κοιλία, και οι οποίες για διάφορους λόγους δεν είναι δυνατόν να αναβληθούν για μετά τον τοκετό, θα πρέπει να επιτευχθεί μείωση της δόσης του κυοφορούμενου παιδιού. Θα πρέπει να υπάρχουν στο εργαστήριο διαθέσιμα πρωτόκολλα εργασίας για τα διάφορα είδη των ακτινοδιαγνωστικών εξετάσεων της κοιλίας, Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για κάποιες επεμβατικές διαδικασίες και εξετάσεις αξονικής τομογραφίας όπου η δόση στο κυοφορούμενο παιδί μπορεί να είναι υψηλή.

Εάν η εγκυμοσύνη έχει επιβεβαιωθεί ή εάν η γυναίκα πρόκειται να αντιμετωπιστεί ως έγκυος συνιστώνται οι παρακάτω διαδικασίες:

Πρέπει να εξετασθεί σοβαρά η χρήση άλλων διαγνωστικών μεθόδων, που οδηγούν σε χαμηλή δόση ή δεν ενέχουν έκθεση του εμβρύου σε ιοντίζουσα ακτινοβολία λαμβάνοντας όμως υπόψη και τα πιθανά μειονεκτήματα των μεθόδων αυτών.

Η εξέταση ή η θεραπεία μπορεί να αναβληθεί για μετά τον τοκετό, εάν αυτό είναι αποδεκτό από κλινική άποψη, σταθμίζοντας τον κίνδυνο και το όφελος τόσο για τη μητέρα όσο και το παιδί.

Στις περιπτώσεις που η καθυστέρηση της εξέτασης ή της θεραπείας δεν είναι κλινικά αποδεκτή, η εξέταση ή η θεραπεία πρέπει να γίνουν αφού ληφθεί ειδική μέριμνα σε ότι αφορά την ελαχιστοποίηση της δόσης στο κυοφορούμενο παιδί . Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει επίσης να δοθεί σε πιθανές επιπτώσεις αυτής της μέριμνας σε βάρος της μητέρας όπως η μείωση της αποτελεσματικότητας της εξέτασης ή της θεραπείας. Η δόση στο κυοφορούμενο παιδί πρέπει να εκτιμηθεί πριν την πραγματοποίηση της εξέτασης ή της θεραπείας και εάν είναι σκόπιμο, μετά από αυτήν αντίστοιχα.

Σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, όπου η ζωή της μητέρας βρίσκεται σε κίνδυνο, ή η μητέρα έχει χάσει τις αισθήσεις της, πρέπει να ληφθούν άμεσες αποφάσεις και δεν είναι πάντοτε δυνατόν να εφαρμοστούν οι παραπάνω συστάσεις. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να εκτιμηθούν οι παράγοντες κινδύνου για το κυοφορούμενο παιδί μετά την έκθεση για να αποτελέσουν τη βάση για παραπέρα αποφάσεις. Συνιστάται η λεπτομερής καταγραφή όλων των τεχνικών παραμέτρων της έκθεσης ώστε να διευκολυνθούν οι δοσιμετρικοί υπολογισμοί.

Στη Πυρηνική Ιατρική η εξεταζόμενη γυναίκα παραμένει πηγή ακτινοβολίας για κάποιο χρονικό διάστημα και μετά την πραγματοποίηση της εξέτασης . Έτσι σε ορισμένες περιπτώσεις, πρέπει να δοθούν οδηγίες στην γυναίκα που υποβλήθηκε σε εξέταση, να αποφύγει πιθανή εγκυμοσύνη για καθορισμένο χρονικό διάστημα μετά την εξέταση.

Πλην ληφθεί οιαδήποτε απόφαση για εφαρμογή ακτινοθεραπείας μιας μέλλουσας μητέρας, πρέπει να γίνει προσεκτική εκτίμηση της δόσης στο κυοφορούμενο παιδί. Η δόση αυτή θα πρέπει να αναμένεται υψηλή, αλλά γενικώς η θεραπεία της μητέρας προέχει. Στην περίπτωση αυτή η μέλλουσα μητέρα θα πρέπει να συμμετέχει στη συζήτηση και στη λήψη της απόφασης για την εφαρμογή της θεραπείας.

Μετά την υποβολή σε εξέταση ή θεραπεία μιας εγκύου με ιοντίζουσες ακτινοβολίες, τόσον εάν η περίπτωση περιλαμβάνεται στις παρούσες συστάσεις όσον και εάν η περίπτωση της εγκυμοσύνης δεν έγινε αντιληπτή κατά την πραγματοποίηση της εξέτασης ή της θεραπείας, πρέπει να υπολογιστεί η δόση στο κυοφορούμενο παιδί από Φυσικό Ιατρικής. Εάν η μήτρα της ασθενούς ήταν εκτός της πρωτεύουσας δέσμης, ή εάν η δόση στο κυφορούμενο παιδί εκτιμάται ότι είναι μικρότερη του 1 mSv.

Η τιμή της δόσης και η φάση της εγκυμοσύνης κατά το χρόνο ακτινοβόλησης, πρέπει να ληφθούν υπόψη στη συζήτηση με την ασθενή για λήψη πιθανών αποφάσεων σχετικά με τη διακοπή ή μη της εγκυμοσύνης.

Για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί μικρότερες των 100 mSv, ή άμβλωση με μόνο κριτήριο την πιθανότητα βλάβης από την ακτινοβόληση πρέπει να αποκλείεται.

Για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί μεγαλύτερες των 100 mSv, τότε κατά τη συζήτηση για την τελική απόφαση σχετικά ή μη της εγκυμοσύνης θα πρέπει να ληφθούν υπόψη παράγοντες που αφορούν προσωπικά την ασθενή. Εξάλλου ακόμη και για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί της τάξης των μερικών εκατοντάδων mSv, δεν συνιστάται σε όλες τις περιπτώσεις η προσφυγή στην άμβλωση. Για δόσεις λοιπόν που προκαλούνται στο κυοφορούμενο παιδί από τις ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις δεν υπάρχει ανάγκη προσφυγής στην άμβλωση, ενώ κατά τις θεραπευτικές διαδικασίες η προσφυγή στην άμβλωση μπορεί να συσταθεί μετά από στάθμιση ενός συνόλου παραγόντων.

Γαλουχία και ακτινοπροστασία

Εάν μια γυναίκα σε αναπαραγωγική ηλικία προγραμματίζεται για μία εξέταση Πυρηνικής Ιατρικής ή θεραπεία με ραδιοϊσότοπα, η γυναίκα πρέπει να ερωτηθεί, προφορικά ή γραπτά, αν έχει μικρό παιδί και εάν το γαλουχεί. Επίσης θα πρέπει να υπάρχει σε εμφανή θέση στο εργαστήριο ταμπέλα, της οποίας το περιεχόμενο θα υπενθυμίζει στις μητέρες ότι πρέπει να ενημερώσουν το προσωπικό του εργαστηρίου σε περίπτωση γαλουχίας. Εάν η απάντηση είναι ναι, θα πρέπει η μητέρα να ενημερωθεί για τους περιορισμούς που επιβάλλονται κατά τη γαλουχία και οι οποίοι εξαρτώνται από το είδος της εξέτασης ή της θεραπευτικής διαδικασίας στην οποία θα αποβληθεί η μητέρα.

Πηγή

Read More

Ενδοσκοπική Παλίνδρομη Χολαγγειοπαγκρεατογραφία (ERCP): τι είναι και η διαδικασία της

Η ERCP είναι μια εξέταση του παγκρέατος του ήπατος του χοληδόχου πόρου και της χοληδόχου κύστης.

Η ERCP επιτρέπει στον θεράποντα ιατρό να ακολουθήσει την απαραίτητη θεραπευτική μέθοδο, όπως να διευρίνει το άνοιγμα του χοληδόχου πόρου, να αφαιρέσει πέτρες εγκλωβισμένες στον χοληδόχο πόρο,  να  προσπελάσει στενώσεις με την εισαγωγή μιας ενδοπρόθεσης στον πόρο ή  την λήψη δείγματος για βιοψία (ένα μικρό κομμάτι ιστού).

Κατά τη διάρκεια της ERCP, ένας εύκαμπτος σωλήνας (δωδεκαδακτυλοσκόπιο) περνά διαμέσω του στόματος, του οισοφάγου  και του στομάχου στο δωδεκαδάκτυλο (το αρχικό τμήμα εντέρου). Ειδικοί καθετήρες εισέρχονται  διαμέσω του δωδεκαδακτυλοσκοπίου για τον εκλεκτικό καθετηριασμό του φύματος  (άνοιγμα στο οποίο ο χοληδόχος και παγκρεατικός πόρος καταλήγουν στο δωδεκαδάκτυλο). Γίνεται έγχυση σκιαγραφικων ουσιών διαμέσω των καθετήρων και έλεγχος με ακτινοσκόπηση και ακτίνες Χ . Όλες οι απαραίτητες θεραπευτικές αγωγές πραγματοποιούνται εκείνη τη στιγμή.

Έγκαιρη Προετοιμασία

Φαρμακευτική αγωγή, Βιταμίνες και Συμπληρώματα

Για τη σωστή προετοιμασία της διαδικασίας, μπορεί να χρειαστεί να πραγματοποιηθούν κάποιες αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα σχετικά με την φαρμακευτική αγωγή.

Εάν χρησιμοποιείτε ινσουλίνη, συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για το άν θα χρειαστεί να κάνετε κάποιες απαραίτητες αλλαγές στην καθημερινή σας δοσολογία.

Εάν βρίσκεστε κάτω από θεραπευτική αγωγή που περιλαμβάνει ασπιρίνη ή άλλα αντιφλεγμονώδη φάρμακα  σας προτείνουμε την παύση τους επτά ημέρες πριν τη διαδικασία.

Μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα αιμορραγίας   κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ: ΕΑΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΕ ΠΡΟΣΦΑΤΑ COUMADIN Η HEPARIN, ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΟΥΛΕΥΤΕΙΤΕ ΤΟΝ ΙΑΤΡΟ ΠΟΥ ΣΑΣ ΧΟΡΗΓΗΣΕ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΩ ΠΡΟΤΟΥ ΑΛΛΑΞΕΤΕ Η ΔΙΑΚΟΨΕΤΕ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΣΑΣ ΡΟΥΤΙΝΑ.

Μερικές φαρμακευτικές αγωγές θα πρέπει να συνεχίζονται πριν την ERCP. Εάν καταναλώνετε χάπια για την καρδιά ή κατά της υπέρτασης (υψηλή πίεση αίματος), χρησιμοποιήστε τα όπως κάνετε συνήθως με μικρές γουλιές νερού.

Επιλέον των αλλαγών που θα πραγματοποιήσετε στην φαρμακευτική σας αγωγή, θα χρειαστείτε ακόμη να:

Προσκομίσετε μια λίστα με όλες τις φαρμακευτικές σας αγωγές (φάρμακα έπειτα από συνταγή ιατρού),την ημέρα της διαδικασίας. Μπορείτε να προσκομίσετε και τα ίδια τα μπουκάλια των φαρμάκων.

Είστε προετοιμασμένοι να αναφέρετε και να περιγράψετε όλες σας τις ΑΛΛΕΡΓΙΕΣ και ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ σε οποιαδήποτε φαρμακευτική αγωγή.

Λόγω του ότι κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, θα σας παρέχουν φαρμακευτική αγωγή που προκαλεί υπνηλία, θα πρέπει να μεριμνήσετε ώστε να σας συνοδεύει κάποιο συγγενικό πρόσωπο.

Την ημέρα πριν τη διαδικασία

Για να διασφαλίσετε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, είναι πολύ σημαντικό να ΜΗΝ καταναλώσετε ή πιείτε ΤΙΠΟΤΑ μετά τα μεσάνυχτα της προηγούμενης μέρας από την διαδικασία. Εξαίρεση μπορεί να αποτελέσει όταν η φαρμακευτική αγωγή πραγματοποιείται με την χρήση μικρής πόσης νερού.

Την ημέρα της διαδικασίας

Την ημέρα της ERCP, παρακαλούμε προσέλθετε άμεσα στην ζητούμενη τοποθεσία, την προγραμματισμένη σας ώρα και ελέγξτε τη με τη γραμματέα. Προγραμματίστε ότι θα ξοδέψετε αρκετές ώρες στη μονάδα του νοσοκομείου ώστε να υπάρχει αρκετός χρόνος για την προετοιμασία σας, τη διαδικασία και την ανάρρωσή σας.

Πριν τη διαδικασία, μια νοσηλεύτρια θα σας υποδεχτεί και θα σας βοηθήσει να φορέσετε την ποδιά . Ένας ορός θα τοποθετηθεί στο χέρι σας. Θα σας χορηγήσουν φαρμακευτική αγωγή η οποία θα σας χαλαρώσει διαμέσω του ορού. Το δωδεκαδακτυλοσκόπιο θα περάσει διαμέσω του στόματος, του οισοφάγου και του στομάχου μέσα στο δωδεκαδάκτυλο. Ο ιατρός θα διερευνήσει τους πόρους μέσω ακτινοσκόπησης και  ακτίνων Χ.

Μετά τη διαδικασία

Μετά την ERCP, θα σας μεταφέρουν στην αίθουσα ανάρρωσης όπου θα σας παρακολουθούν μέσω μόνιτορ μέχρι να περάσει η επίρροια της φαρμακευτικής αγωγής.

Μπορεί να έχετε συσπάσεις σαν αποτέλεσμα του αέρα που εισήλθε στο στομάχι σας κατά τη διάρκεια της διαδικασίας.

Ο Ενδοσκόπος θα συζητήσει μαζί σας τα αποτελέσματα της διαδικασίας προτού σας δώσουν εξιτήριο. Θα σας παράσχουν οδηγίες την ημέρα της επέμβασης.

Πηγή

Read More

Η αξονική τομογραφία «βλέπει» καλύτερα όγκους στους πνεύμονες

Αποτελεσματικότερο εντοπισμό μικρών όγκων στους πνεύμονες σε πρόωρο στάδιο προσφέρει η αξονική τομογραφία, σε σχέση με την κοινή ακτινογραφία, σύμφωνα με αμερικανική έρευνα.

Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε 50.000 καπνιστές και πρώην καπνιστές 55 έως 74 ετών στις ΗΠΑ, οι οποίοι επιλέχθηκαν για να υποβληθούν σε ετήσια εξέταση επί τριετία, είτε με τομογραφία είτε με απλή ακτινογραφία. Στη συνέχεια παρακολουθήθηκαν επί πέντε χρόνια.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι στην ομάδα των ασθενών που είχαν υποβληθεί σε αξονική τομογραφία η θνησιμότητα ήταν 20% χαμηλότερη σε σχέση με την ομάδα που υποβλήθηκε σε ακτινογραφία.

Οι ελικοειδείς τομογραφίες κάνουν λήψη πολλαπλών εικόνων από όλο το στήθος μέσα σε επτά έως 15 δευτερόλεπτα, ενώ η απλή ακτινογραφία Χ κάνει λήψη μόνο μιας εικόνας.

Οι ερευνητές πάντως επεσήμαναν ότι οι τομογραφίες είναι ακριβότερες και εκθέτουν τους ανθρώπους σε μεγαλύτερη ακτινοβολία σε σχέση με τις ακτίνες Χ.

Μια τυπική ακτινογραφία στον θώρακα στέλνει στον ασθενή 0,1 mSv (milliesieverts) ακτινοβολία, έναντι μιας μέσης δόσης 1,4 mSv για τις τομογραφίες χαμηλής έντασης.

Επιπλέον, οι τομογραφίες εμφανίζουν συχνότερα λανθασμένες θετικές διαγνώσεις, πράγμα που γεννά πιο εύκολα ανησυχία στους ασθενείς.
Πηγή

Read More

Ύποπτες για καρκίνο οι ακτινογραφίες στα παιδιά

Αυξημένες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο κάποια στιγμή στη ζωή τους εμφανίζουν τα παιδιά και οι έφηβοι, που εκτίθενται συχνά στην ακτινοβολία, που εκπέμπεται κατά τη διάρκεια ακτινογραφικών και κυρίως αξονικών τομογραφιών.

Σύμφωνα με αμερικανική έρευνα, υπό τον Άνταμ
Ντόρφμαν της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Μίσιγκαν, ένα παιδί στις ΗΠΑ κάνει κατά μέσο όρο περισσότερες από επτά διαγνωστικές ακτινολογικές εξετάσεις μέχρι τα 18 χρόνια του, οι περισσότερες από τις οποίες είναι απλές ακτινογραφίες – ακτίνες X, κυρίως στο θώρακα, τα χέρια και τα πόδια.Αντίθετα, ανησυχητική θεωρείται η αυξητική τάση που καταγράφεται στις αξονικές τομογραφίες, οι οποίες εκπέμπουν πολύ περισσότερη ακτινοβολία και αυξάνουν περισσότερο τον κίνδυνο για καρκίνο, ιδίως στα παιδιά.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι μέσα σε διάστημα μόλις τριών ετών, το 42,5% του δείγματος της έρευνας -άνω των 355.000 παιδιών και εφήβων, δέχτηκαν κάποιας μορφής ιοντίζουσα ακτινοβολία στο πλαίσιο κάποιας ιατρικής διαγνωστικής εξέτασης, ενώ το 25% περισσότερες από δύο.
Μέσα στην τριετία σχεδόν το 8% των νέων κάτω των 18 ετών έκαναν τουλάχιστον μία αξονική τομογραφία και το 3,5% τουλάχιστον δύο, κυρίως στην περιοχή του κεφαλιού (συνήθως σε νοσοκομεία μετά από ατυχήματα).
Μια αξονική τομογραφία θώρακα επιβαρύνει το παιδί με τουλάχιστον 100 φορές περισσότερη ακτινοβολία σε σχέση με μια απλή ακτινογραφία θώρακα (ακτίνες Χ).
Όπως υπογράμμισε ο επικεφαλής της έρευνας, εκτός από τον καρκίνο που αποτελεί τον μεγαλύτερο κίνδυνο από την αυξημένη ακτινοβολία, οποιοδήποτε βιολογικό σύστημα του οργανισμού του παιδιού μπορεί επίσης να επηρεαστεί.
Σημειώνεται, πως τον περασμένο Νοέμβριο, η Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA), η αρμόδια εποπτική Αρχή των ΗΠΑ, ζήτησε από τις εταιρίες που κατασκευάζουν αξονικούς τομογράφους (General Electrics, Toshiba, Hitachi, Siemens, Philips κ.α.) να προσθέσουν χαρακτηριστικά ασφαλείας στα μηχανήματά τους.
Πολλές εταιρίες ήδη έχουν τέτοια χαρακτηριστικά, προκειμένου να μειώνεται η δόση της ακτινοβολίας, όταν η εξέταση αφορά παιδιά και όχι ενηλίκους.
Πηγή

Read More

Καρκίνος προστάτη: Νέα μέθοδος (CyberKnife G4) χωρίς παρενέργειες

Αλλάζει πλέον ο τρόπος αντιμετώπισης του καρκίνου του προστάτη, με τη ρομποτική στερεοτακτική ακτινοχειρουργική CyberKnife G4. Πρόκειται για το πλέον σύγχρονο όπλο της ακτινοθεραπείας που εφαρμόζεται τώρα και στη θεραπεία του αδενοκαρκινώματος του προστάτη. Όπως είναι γνωστό το ρομποτικό μηχάνημα CyberKnife G4 χρησιμοποείται κυρίως σε περιπτώσεις όγκου κεφαλής και σε κακοήθειες του πνεύμονα, του παγκρέατος και του ήπατος.
Το βασικό πλεονέκτημα της νέας μεθόδου στην αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη είναι η μείωση στο ελάχιστο των γνωστών παρενεργειών που προκαλεί η κλασική ριζική προστατεκτομή, όπως είναι η ακράτεια ούρων και η σημαντική δυσκολία στις σεξουαλικές επαφές.
Όπως εξήγησαν σε συνέντευξη που δώσαν  ο Διευθύνων Σύμβουλος του «Ιατρόπολις» κ.Φίλιπος Γουρλής, ο Ακτινοθεραπευτής – Ογκολόγος Διευθυντής της Μονάδας Ακτινοχειρουργικής » CyberKnife » κ. Νίκος Σαλβαράς και ο ουρολόγος του «Ιατρόπολις» κ.Αθανάσιος Αρχοντάκης, η ρομποτική στερεοτακτική ακτινοχειρουργική CyberKnife G4, δεν είναι επεμβατική μέθοδος, όπως η προστατεκτομή, είναι πιο σύντομη σε σχέση με την εξωτερική ακτινοθεραπεία και δεν είναι τραυματική όπως η βραχυθεραπεία με την εμφύτευση ραδιενεργών κόκκων.
Η ρομποτική στερεοτακτική ακτινοχειρουργική CyberKnife G4 εμφανίζει πολύ καλά αποτελέσματα στις πρώιμες μορφές καρκίνου του προστάτη, αλλά μπορεί να συνδράμει και στην αντιμετώπιση προχωρημένων σταδίων της νόσου. Η θεραπεία δεν προξενεί πόνο ή άλλο δυσάρεστο αίσθημα και ο ασθενής χαλαρώνει ακούγοντας απαλή μουσική και βλέποντας το ρομπότ να κινείται γύρω του χωρίς να τον ακουμπάει τίποτε παρά μόνο ακτίνες Χ.
Στη συνέντευξη έγινε παράλληλα και αναφορά στη μέχρι σήμερα εμπειρία από τη λειτουργία του ρομποτικού μηχανήματος σε περισσότερους από 1000 ασθενείς, οι περισσότεροι από τους οποίους ήταν κυρίως περιστατικά όγκων κεφαλής.
Το κόστος της μεθόδου καλύπτεται 100% από τα ασφαλιστικά Ταμεία. Ειδικά οι καρκινοπαθείς και οι πάσχοντες από χρόνιο νόσημα, με βάση απόφαση του υπουργείου Υγείας, δεν καταβάλουν ποσοστό συμμετοχής.
Πηγή

Read More

Αφαίρεση όγκων από τους πνεύμονες με λέιζερ

Μια καινοτομική συσκευή λέιζερ που καταστρέφει τελείως καρκινικούς όγκους στους πνεύμονες, μεγάλους όσο σχεδόν ένα γραμματόσημο, «σημαδεύοντάς» τους με ακτίνες φωτός που έχουν ενέργεια ισοδύναμη με 70 φούρνους μικροκυμάτων, χρησιμοποιείται με μεγάλη επιτυχία για πρώτη φορά στη Βρετανία από έναν έλληνα γιατρό, τον Γιώργο Λαδά, επικεφαλής θωρακοχειρουργό στο Βασιλικό Νοσοκομείο Μπρόμπτον του Τσέλσι, στο κεντρικό Λονδίνο.

Το λεγόμενο «λέιζερ των πνευμόνων», που κοστίζει περίπου 120.000 λίρες, επιτρέπει τη συντόμευση της επέμβασης και παραμονής στο νοσοκομείο, καθώς και την ταχύτερη ανάνηψη των ασθενών. Ο Λαδάς, μετά την εκπαίδευσή του στην Ελλάδα, άρχισε να εργάζεται στο βρετανικό νοσοκομείο από το 1994, σύμφωνα με τη βρετανική «Ντέιλι Μέιλ».

Από το 1997 μέχρι σήμερα είχε πραγματοποιήσει εκατοντάδες παραδοσιακές επεμβάσεις αφαίρεσης μεταστατικών όγκων στους πνεύμονες, μια διαδικασία αργή, που διαρκούσε μέχρι και 12 ώρες, ώσπου ο έλληνας ερευνητής άρχισε να εφαρμόζει τη νέα τεχνική.

Ο καρκίνος των πνευμόνων αποτελεί τον πιο συχνό καρκίνο διεθνώς και περίπου 1,3 εκατ. διαγνώσεις νέων περιστατικών γίνονται κάθε χρόνο στον κόσμο. Περίπου το 85 - 90% των περιπτώσεων σχετίζονται με το κάπνισμα, ενώ αυξημένος κίνδυνος υπάρχει και για τους παθητικούς καπνιστές.

Αν και το «λέιζερ των πνευμόνων» μπορεί να χρησιμοποιηθεί και σε πρωτογενείς όγκους (που ξεκινάνε από τον πνεύμονα), συνήθως αξιοποιείται για δευτερογενείς όγκους που αποτελούν μετάσταση όγκου ο οποίος ξεκίνησε σε άλλο σημείο του σώματος.

Η ιδέα αφαίρεσης όγκων με λέιζερ πρωτοεμφανίστηκε στη Γερμανία στις αρχές της δεκαετίας του ΄90. Η συσκευή του Λαδά εκπέμπει ενέργεια 70.000 βατ ανά τετραγωνικό εκατοστό, παράγοντας θερμοκρασία μέχρι 7.000 βαθμούς Κελσίου (όσο 70 φούρνοι μικροκυμάτων μαζί), με αποτέλεσμα ο όγκος να εξατμίζεται τελικά και να εξαφανίζεται τελείως. Στη διάρκεια της επέμβασης, όλοι πρέπει να φορούν ειδικά προστατευτικά γυαλιά για να αποφύγουν τυχόν βλάβη στα μάτια τους από το λέιζερ.

Το λέιζερ επίσης μπορεί να «σφραγίσει» αμέσως τον περιβάλλοντα ιστό γύρω από τον όγκο, με συνέπεια να αποφεύγεται η αιμορραγία που συμβαίνει με τη συμβατική μέθοδο. Έτσι, μειώνεται στο μισό περίπου και ο χρόνος που ο ασθενής παραμένει σε γενική αναισθησία (σε δύο ή τρεις ώρες κατά μέσο όρο).

Μέχρι τώρα ο Λαδάς έχει κάνει πάνω από 45 αφαιρέσεις όγκων των πνευμόνων με λέιζερ, με εξαιρετικά αποτελέσματα. Ο έλληνας γιατρός εκπαιδεύτηκε στη Γερμανία και Αυστρία στη νέα τεχνική, ενώ πριν προχωρήσει στην εφαρμογή της μεθόδου, πήρε σχετική άδεια από την αρμόδια επιτροπή του βρετανικού νοσοκομείου, η οποία διασφαλίζει την ασφάλεια των ασθενών.

Πηγή

Read More

Σε τρισδιάστατη εικόνα οι στεφανιαίες αρτηρίες των ασθενών με συστήματα ακτίνων Χ

Οι καρδιολόγοι σύντομα θα έχουν τη δυνατότητα να βλέπουν τρισδιάστατες εικόνες από τις στεφανιαίες αρτηρίες των ασθενών τους, κάτι που θα τους διευκολύνει στις διαγνώσεις και στις θεραπείες, χάρη σε νέο λογισμικό που παρουσίασαν Aμερικανοί ερευνητές.
Η νέα τεχνολογία, που μόλις δοκιμάστηκε στους ανθρώπους για πρώτη φορά, βρίσκεται ακόμα στο αρχικό στάδιο των δοκιμών της, όπως αναφέρεται σε σχετική παρουσίαση στο περιοδικό «Circulation» της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρίας, σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο.
Για «πολύ συναρπαστική και πολλά υποσχόμενη τεχνολογία» έκανε λόγο ο επικεφαλής ερευνητής Τζον Κάρολ, καθηγητής ιατρικής και διευθυντής στο καρδιολογικό τμήμα του πανεπιστημίου του Κολοράντο.
Η νέα απεικονιστική μέθοδος επιτρέπει στους γιατρούς να αξιολογούν με μεγαλύτερη ακρίβεια και ταχύτητα το μήκος, τη διακλάδωση και τις γωνίες των αρτηριών της καρδιάς, καθώς και τα «μπλοκαρίσματα» που τυχόν υπάρχουν.
Προς το παρόν, οι καρδιολόγοι χρησιμοποιούν εικόνες ακτινών Χ σε δύο διαστάσεις από διαφορετικές γωνίες για να αποκτήσουν όσο γίνεται πιο σφαιρική εικόνα των αρτηριών. Επίσης, με τη βοήθεια καθετήρα, πραγματοποιούν διαγνωστικές στεφανιογραφίες.
Το νέο λογισμικό, αν και χρησιμοποιεί τα υπάρχοντα συστήματα ακτινών Χ, παράγει τρισδιάστατες εικόνες, μειώνοντας την έκθεση των ασθενών σε ακτινοβολία και συντομεύοντας παράλληλα τον αναγκαίο χρόνο μέχρι τη διάγνωση.
Η μέθοδος, σε επόμενο στάδιο, θα δοκιμασθεί σε πολλά ιατρικά κέντρα ανά τον κόσμο. Οι καρδιαγγειακές νόσοι είναι υπεύθυνες για περίπου 17 εκατ. θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Πηγή

Read More