Κλινικές εφαρμογές Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας (Cone-Beam Computed Tomography, CBCT)

Η Οδοντιατρική Υπολογιστική τομογραφία κωνικής δέσμης (CBCT) αποτελεί σήμερα την πιο σύγχρονη απεικονιστική μέθοδο στην Οδοντιατρική Ακτινολογία και παρέχει τρισδιάστατες εικόνες των δομών των γνάθων και των δοντιών, με εξαιρετική ακρίβεια και λεπτομέρεια. Οι πληροφορίες που παρέχει αυτή η τεχνολογία αιχμής, λόγω της απεικόνισης της 3ης διάστασης 3D αποτελούν ένα πολύτιμο βοήθημα για τον Οδοντίατρο, προκειμένου να παρέχει το καλύτερο δυνατό θεραπευτικό σχεδιασμό και κλινικό αποτέλεσμα.

• Αξιολόγηση του οστικού υποστρώματος της άνω και κάτω γνάθου για την τοποθέτηση οστεοενσωματουμένων εμφυτευμάτων
• Διερεύνηση οστικών αλλοιώσεων
• Εντόπιση εγκλείστων και υπεραρίθμων δοντιών
• Απεικόνιση των ΚΓΔ
• Απεικόνιση σχιστιών και γναθοπροσωπικών ανωμαλιών
• Κεφαλομετρική τρισδιάστατη ανάλυση
• Περιοδοντολογία
• Ενδοδοντία
• Ορθογναθική χειρουργική

Διερεύνηση οστικών αλλοιώσεων

Η απεικόνιση αλλοιώσεων των γνάθων με τη χρήση Ο.Υ.Τ. αφορά συνήθως σε κεντρικές βλάβες των γνάθων, και μπορεί να γίνει για να μελετηθεί η έκταση της βλάβης σε σχέση με παρακείμενα ανατομικά μόρια, αλλά και για να απεικονισθούν καλύτερα κάποια στοιχεία της βλάβης, που μπορεί να είναι σημαντικά για τη διαφορική διάγνωση.

Στις περιπτώσεις  κυστικών αλλοιώσεων  των γνάθων, αλλά και καλοήθων όγκων που εμφανίζονται κεντρικά σε αυτές, η Οδοντιατρική Τομογραφία μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες γύρω από:

α. την έκταση και τις διαστάσεις τους,
β. τη σχέση τους ή την επέκταση τους σε παρακείμενα ανατομικά μόρια (πχ. ρινική κοιλότητα, ιγμόρειο άντρο, πόρος κάτω φατνιακού νεύρου κλπ),
γ. τη βλάβη που έχουν προκαλέσει στο σπογγώδες οστό αλλά και στα συμπαγή πέταλα της γνάθου (πχ διάτρηση, λέπτυνση, έκπτυξη, κ.α.) και,
δ.  Το είδος της βλάβης (οστεολυτική, οστεοπλαστική, μεικτή κλπ) και το περιεχόμενο της

Εντόπιση εγκλείστων και υπεραρίθμων δοντιών

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι αρκετά δύσκολο να καθοριστεί η ακριβής θέση των εγκλείστων ή/και υπεράριθμων δοντιών από την πανοραμική ή τις ενδοστοματικές ακτινογραφίες. Η Οδοντιατρική Τομογραφία διευκολύνει, σε πολύ μεγάλο βαθμό, την εντόπιση των έγκλειστων δοντιών, των ριζών τους και τις σχέσης τους με τα παρακείμενα δόντια και ανατομικές δομές, όπως ο τομικός πόρος, το ιγμόρειο άντρο και ο πόρος του κάτω φατνιακού νεύρου. Επίσης, με την 3D απεικόνιση δίνεται η δυνατότητα στον Ορθοδοντικό να έχει μια καλύτερη εικόνα για να σχεδιάσει και να εφαρμόσει το πιό ενδεδειγμένο σχέδιο θεραπείας για την κάθε περίπτωση.

Μειονεκτήματα Πανοραμικής Ακτινογραφίας

• Ύπαρξη ανατομικών προβολών στην άνω γνάθο.
• Ασάφεια της πρόσθιας περιοχής κάτω γνάθου.
• Δυσκολία διάκρισης γναθιαίου πόρου και γενειακού τρήματος.
• Μη σταθερή μεγέθυνση εξαρτώμενη από την τοποθέτηση του ασθενούς.
• Διαφορές στην αντίθεση και στην αμαύρωση.
• Αδυναμία απεικόνισης της παρειογλωσσικής διάστασης

Πλεονεκτήματα Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας

• Ταυτόχρονη απεικόνιση άνω και κάτω γνάθου

Στην Οδοντιατρική πράξη οι χρήσιμες τομές σε μια τομογραφία για τον Οδοντίατρο δεν είναι οι εγκάρσιες/μετωπιαίες/οβελιαίες όπως είναι στους άλλους τομείς της Ιατρικής, αλλά οι κάθετες τομές στην φατνιακή ακρολοφία. Στους Ιατρικούς Αξονικούς Τομογράφους είναι πρακτικά αδύνατον λόγω διαφορετικής παραλληλότητας να ληφθεί ταυτόχρονα τόσο η άνω όσο και η κάτω γνάθος με αποτέλεσμα να απαιτείται και δεύτερη λήψη άρα και επιβάρυνση του ασθενούς με επιπλέον ακτινοβολία. Αντίθετα, στην Οδοντιατρική Τομογραφία αρκεί μόνο μια λήψη με το κατάλληλο πεδίο απεικόνισης

• Περιορισμός πεδίου ακτινοβόλησης

Δίνεται η δυνατότητα επιλογής του πεδίου απεικόνισης μεταξύ διαφόρων μεγεθών, ανάλογα με την έκταση της περιοχής ενδιαφέροντος και τον διαγνωστικό σκοπό.

• Δυνατότητα αποστολής της εξέτασης σε ηλεκτρονική μορφή και εξαγωγής της σε μορφή DICOM

Οι Οδοντιατρικές Τομογραφίες μπορούν να μελετηθούν και σε περιβάλλον Windows και έτσι τα δεδομένα αυτά είναι δυνατόν να απεικονισθούν και να ανασυντεθούν σε οποιοδήποτε προσωπικό Η/Υ. Ακόμα και το ίδιο το λογισμικό επεξεργασίας μπορεί  να είναι διαθέσιμο και στον παραπέμποντα Οδοντίατρο, και όχι μόνο στον Ακτινολόγο Στόματος.  Έτσι, ο Οδοντίατρος πιά μπορεί να διαχειρίζεται και να επεξεργάζεται περαιτέρω την Τομογραφία ενός ασθενούς, την ίδια στιγμή που τον έχει δίπλα του στην οδοντιατρική έδρα.

Στους σύγχρονους Οδοντιατρικούς Τομογράφους ο ασθενής είτε είναι όρθιος είτε είναι καθιστός,  με αποτέλεσμα –σε συνδυασμό με το μικρό χρόνο λήψης κάτω από 1’- να είναι ευχάριστοι ακόμα και στους πιό φοβικούς ασθενείς

Εξειδικευμένη Τεχνολογία για την απεικόνιση ΜΟΝΟ της Γναθοπροσωπικής χώρας, με αποτέλεσμα την καλύτερη δυνατή απεικόνιση της 3ης διάστασης (3D), την εξάλειψη των ανατομικών επιπροβολών και τη δυνατότητα εντοπισμού των ανατομικών μορίων.

Πηγή

Read More

Επικίνδυνες οι οδοντιατρικές αξονικές τομογραφίες κωνικής δέσμης

Στο "απόσπασμα" στέλνουν αμερικανοί επιστήμονες τις οδοντιατρικές αξονικές τομογραφίες κωνικής δέσμης, την τελειότερη τεχνολογία τρισδιάστατης απεικόνισης της στοματικής κοιλότητας.

Και αυτό εξαιτίας των μεγάλων δόσεων ιονίζουσας ακτινοβολίας που δέχεται ο εξεταζόμενος. Εκτιμούν μάλιστα ότι είναι επικίνδυνες για τους ανήλικους, τις εγκύους και τους ηλικιωμένους.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, οι δόσεις ακτινοβολίας από την αξονική τομογραφία κωνικής δέσμης γνάθων (cone-beam CΤ scanner) μπορεί να προκαλέσουν βλάβες στο γενετικό υλικό των κυττάρων και να δημιουργήσουν καρκίνους. Οι γιατροί που κρούουν τον κώδωνα του κίνδυνου επισημαίνουν ότι όταν οι ασθενείς υπόκεινται σε αξονική τομογραφία γνάθου διαπερνούν το σώμα τους εκατομμύρια φωτόνια, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν βλάβη στο DΝΑ, δηλαδή στα χρωμοσώματά τους.

Η ακτινοβολία αυτή που περιβάλλει το σώμα για μερικά δευτερόλεπτα δημιουργεί διαταραχές σε μοριακό επίπεδο και παρά το γεγονός ότι η ζημιά αυτή δεν είναι μεγάλη για να σκοτώσει το κύτταρο, είναι ωστόσο αρκετά πολύπλοκη για να διορθωθεί. Οι περισσότερες βλάβες στο DΝΑ επιδιορθώνονται άμεσα, αλλά αρκετά σπάνια μπορεί ένα τμήμα ενός χρωμοσώματος να πάθει μετάλλαξη και να οδηγήσει τελικά στον σχηματισμό όγκου. Ωστόσο χρειάζονται και άλλες επιστημονικές έρευνες για να φανεί το ακριβές μέγεθος του κινδύ νου. Μια περυσινή μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας στις ΗΠΑ έδειξε ότι η αξονική τομογραφία κωνικής δέσμης παρήγε «πέντε φορές μεγαλύτερα επίπεδα ακτινοβολίας σε σχέση με τις απλές απεικονιστικές οδοντιατρικές εξετάσεις, όπως η πανοραμική γνάθου», σύμφωνα με τον επικεφαλής της έρευνας δρ Τζον Λάντλοου.

«Ενα μικρό παιδί ως 10 ετών όμως έχει 1 στις 10.000 πιθανότητες να εμφανίσει κάποια μορφή καρκίνου στο μέλλον, η οποία θα οφείλεται σε υπερέκθεση σε αξονική τομογραφία γνάθου» τονίζει ο δρ Ντέιβιντ Μπρένερ, διευθυντής του Εργαστηρίου Ραδιολογικής Ερευνας του Πανεπιστημίου Κολούμπια στις ΗΠΑ. «Και όμως, σε περιπτώσεις που απαιτείται ορθοδοντική επέμβαση, ένας οδοντίατρος δεν διστάζει να υποβάλει τον ασθενή του μέχρι και σε 2-3 τέτοιες ακτινοβολίες» συνεχίζει ο κ. Μπρένερ, προσθέτοντας ότι «όταν αυξάνεται η δόση της ακτινοβολίας, ταυτόχρονα αυξάνεται και το ποσοστό επικινδυνότητας».

Κάποιοι αμερικανοί επιστήμονες θεωρούν ότι η ανεπάρκεια ερευνών πάνω στο συγκεκριμένο ακανθώδες ζήτημα οφείλεται εν μέρει σε μια ιδιότυπη «ομερτά» μεταξύ των κατασκευαστών των μηχανημάτων αυτών και των οδοντιατρικών ενώσεων. Μόνον στις ΗΠΑ μέχρι σήμερα 30 διαφορετικές μάρκες και κατασκευαστές έχουν πουλήσει πάνω από 3.000 τομογράφους «conebeam», συσκευές που κοστίζουν σχεδόν 250 χιλιάδες δολάρια (190 χιλιάδες ευρώ) η καθεμιά.

«Εχουμε στα χέρια μας νούμερα και στοιχεία που μας συνιστούν να μειώσουμε στο ελάχιστο τη χρήση τέτοιων συσκευών» επισημαίνει ο διευθυντής Στοματικής Ραδιογραφίας του Πανεπιστημίου Κολούμπια δρ Χρήστος Αγγελόπουλος, καταλήγοντας: «Κανένας γιατρός δεν πρέπει να καθησυχάζει τον ασθενή του πως τα μηχανήματα αυτά είναι απολύτως ασφαλή, γιατί απλούστατα δεν είναι».

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, λύση στο πρόβλημα αποτελεί η ψηφιακή ακτινογραφία, ένα σύστημα κατά το οποίο ένας μικρός αισθητήρας χρησιμοποιείται αντί του κλασικού φιλμ προσφέροντας μειωμένη έκθεση στην ακτινοβολία. Με τη συσκευή αυτή η έκθεση μειώνεται στο 1/10 σε σχέση με την παλαιότερη μέθοδο αξονικής τομογραφίας. Ενα δεύτερο μεγάλο πλεονέκτημα είναι η ταχύτητα με την οποία εμφανίζεται η ακτινογραφία. Ο αισθητήρας αυτός είναι συνδεμένος σε έναν υπολογιστή έτσι ώστε όταν καταγράφεται η ακτινογραφία να εμφανίζεται η εικόνα στην οθόνη μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, επιτρέποντας στον οδοντίατρο να δει την ακτινογραφία σε υψηλή ανάλυση και να κατανοήσει καλύτερα το πρόβλημα.

Read More