Ακτινολογικά ευρήματα σε ακτινογραφίες θώρακος για πιστοποιητικό υγείας

Καλοκαιρινού Μ., Λέκκας Μ., Ρεπαντάς Μ., Μπάκας Ι., Τολίκα Φ., Παπαδοπούλου Μ., Γαρύφαλλος Δ.
Κέντρο Υγείας Καλυβίων, Καλύβια Αττικής. Γ.Ν.Ν.Θ. "ΣΩΤΗΡΙΑ", Αθήνα

Σκοπός: Ο σκοπός της εργασίας μας είναι να παρουσιάσουμε τα ακτινολογικά ευρήματα που παρατηρήθηκαν σε ακτινογραφίες θώρακος οι οποίες ελήφθησαν με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υγείας.

Υλικό - Μέθοδος: Μελετήθηκαν αναδρομικά τα ακτινολογικά ευρήματα σε οπισθοπρόσθιες ακτινογραφίες θώρακος των 538 εξεταζόμενων (250 γυναίκες / 288 άνδρες), ηλικίας 16 - 48 ετών (μέση ηλικία 27,5 έτη). ΟΙ λήψεις πραγματοποιήθηκαν σε διάστημα 15 μηνών (Ιούνιος 2008 - Αύγουστος 2009) στο Κέντρο Υγείας Καλυβίων με σκοπό την έκδοση πιστοποιητικού υγείας.

Αποτελέσματα: Η ακτινογραφία θώρακος απαιτείται για την έκδοση πιστοποιητικού υγείας με το σκοπό του ελέγχου ασυμπτωματικών ατόμων για την ύπαρξη τυχόν λανθανουσών ασθενειών. 
Η πλειονότητα των ακτινογραφιών θώρακος ήταν φυσιολογικές (99,07%). Τα παθολογικά ευρήματα που παρατηρήθηκαν ήταν τα εξής: μεσολόβια σχισμή της αζύγου (7 περιστατικά - 1,3%), ανύψωση του διαφράγματος (7 περιστατικά - 1,3%), μάζα του θυρεοειδή (5 περιστατικά - 0,93%), καρδιομεγαλία (4 περιστατικά - 0,74%), ψευδοσκιές (artifacts) (4 περιστατικά - 0,74%), πάχυνση του υπεζωκότα (3 περιστατικά - 0,55%), διαφραγματοκήλη, κήλες του διαφράγματος (Bochdalek) (3 περιστατικά - 0,55%), διόγκωση των πνευμονικών πυλών (2 περιστατικά - 0,37%), παλαιά κατάγματα πλευρών (2 περιστατικά - 0,37%), εμπίεσμα του στέρνου (2 περιστατικά - 0,37%), παρεμβολή του εντέρου μεταξύ του ήπατος και του διαφράγματος - σύνδρομο Chilaiditi (1 περιστατικό - 0,18%), υπεζωκοτική συλλογή (1 περιστατικό - 0,18%), αποτιτάνωση του υπεζωκότα (1 περιστατικό - 0,18%), αποτιτανωμένοι λεμφαδένες της μασχάλης (1 περιστατικό - 0,18%), υπερδιαύγαση του ενός ημιθωρακίου λόγω μαστεκτομής (1 περιστατικό - 0,18%), αυχενική πλευρά (1 περιστατικό - 0,18%), γεφύρωση μεταξύ των παρακείμενων πλευρών (1 περιστατικό - 0,18%).

Συμπεράσματα: Τα σημαντικά ακτινολογικά ευρήματα στην προληπτική ακτινογραφία θώρακος είναι λίγα, η αναγκαιότητά της στα πλαίσια ενός προγράμματος πρόληψης στο γενικευμένο πληθυσμό είναι αμφισβητούμενη. 

Πηγή

Read More

Εφαρμογές του SPECT/CT στην κλινική Πυρηνική Ιατρική

Η Ελληνική Εταιρεία Πυρηνικής Ιατρικής και Μοριακής Απεικόνισης:

Σας προσκαλεί στην ημερίδα με θέμα: «ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΤΟΥ SPECT/ CT ΣΤΗΝ ΚΛΙΝΙΚΗ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ»

Η ημερίδα θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 13 Ιουνίου 2015 στην Αίθουσα Αμφιτρύων 2, ξενοδοχείο Makedonia Palace.

Ελπίζουμε στη συμμετοχή σας, για την επιτυχή έκβαση της ημερίδας.

Το σεμινάριο μοριοδοτείται με 3 μόρια Συνεχιζόμενης Ιατρικής Εκπαίδευσης.

Πατήστε εδώ (http://www.speg.gr/spect.pdf) για να δείτε το πρόγραμμα.

Γραμματεία της εκδήλωσης: SPEG consulting 210 5238777

Read More

Στο έλεος της ακτινοβολίας «αρχαίων» μηχανημάτων

Μία συνέντευξη  στο καλό περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ που επανακυκλοφόρησε από τις ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΛΙΒΑΝΗ   του Ξενοφώντα  Τσαντίλα, Προέδρου Ακτινοφυσικών Ελλάδος στη δημοσιογράφο Γεωργία Ευσταθίου :

Αποκαλυπτικός για το καθεστώς λειτουργίας, τη συντήρηση και το χειρισμό των ιατρικών μηχανημάτων είναι ο πρόεδρος του Σωματείου Επαγγελματιών Ακτινοφυσικών Ελλάδας, Ξενοφών Τσαντίλας. Ο κ. Τσαντίλας μιλά στα «Επίκαιρα» για τις ανεξέλεγκτες ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις στις οποίες υποβάλλονται οι περισσότεροι ασθενείς, για τα πεπαλαιωμένα μηχανήματα των δημόσιων νοσοκομείων και τους χαλαρούς ελέγχους που υφίστανται, ενώ παραθέτει και μια σειρά παρατυπιών που έχει διαπιστώσει ο ίδιος σε κλινικές και ακτινοδιαγνωστικά κέντρα.

Είναι αλήθεια ότι στην Ελλάδα έχουμε τον υψηλότερο αριθμό τομογράφων και οι ασθενείς μας ακτινοβολούνται σε πολύ μεγαλύτερη συχνότητα από ό,τι οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι;

Το σίγουρο είναι πως έχουμε πολύ υψηλό αριθμό τομογράφων. Δεν γνωρίζω τα ακριβή νούμερα των ακτινοδιαγνωστικών εξετάσεων στις οποίες υποβάλλεται κατά μέσο όρο ένας ασθενής στη χώρα μας. Γνωρίζω όμως πως τις περισσότερες φορές δεν χρειάζεται να υποβληθεί σε ακτινολογική εξέταση, καθώς το πρόβλημα δύναται να εντοπιστεί με άλλου είδους εξετάσεις, όπως, για παράδειγμα, ο υπέρηχος. Η αλήθεια είναι ότι γίνεται κατάχρηση σε αυτές τις εξετάσεις, γιατί τα μηχανήματα ουσιαστικά θωρακίζουν την άγνοια πολλών ιατρών και τους προστατεύουν από πιθανά ιατρικά - διαγνωστικά σφάλματα ή παραλείψεις. Η επιβλαβής ακτινοβολία εκπέμπεται κυρίως από τους αξονικούς τομογράφους και τους αγγειογράφους και σε μικρότερη ποσότητα από άλλες ακτινολογικές εξετάσεις, όπως για παράδειγμα ακτινογραφίες. Oι μαγνητικοί τομογράφοι, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, φαίνεται πως δεν έχουν καμία βλαβερή συνέπεια στον οργανισμό του εξεταζόμενου. Η μαγνητική τομογραφία όμως είναι αρκετά πιο ακριβή από την αξονική και τα δημόσια ταμεία δύσκολα την εγκρίνουν. Στέλνουν τους περισσότερους ασθενείς για αξονική και επομένως για περισσότερη ακτινοβολία ...

Ποιοι είναι οι «κίνδυνοι» της ακτινοβολίας αυτής για τον ασθενή; Πώς μεταφράζεται στο ανθρώπινο σώμα;

Καταρχάς πρέπει να γνωρίζουμε ότι μια αξονική τομογραφία ισούται με δεκάδες ακτινογραφίες θώρακος όσον αφορά στην ποσότητα της εκπεμπόμενης ακτινοβολίας. Τα μέρη του σώματος που ουσιαστικά απορροφούν τη μεγαλύτερη ποσότητα και βλάπτονται είναι ο εγκέφαλος, οι πνεύμονες, ο θυρεοειδής αδένας, ο μυελός των οστών. Μια μεγάλη ποσότητα ακτινοβολίας μπορεί να προκαλέσει καρκινογενέσεις. Πολύ προσεκτικοί οφείλουμε να είμαστε σε περιπτώσεις ακτινοθεραπείας -π.χ. για καταπολέμηση του καρκίνου-, όπου εκπέμπονται μεγάλες ποσότητες ακτινοβολίας. Όσο πιο συχνά μας ακτινοβολούν τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος. Κι αυτό δεν είναι κάτι που φαίνεται άμεσα, αλλά εμφανίζεται ύστερα από 5 ακόμη και 10 χρόνια. Το βλέπουμε κυρίως στους εργαζόμενους σε ακτινολογικά εργαστήρια. Σύμφωνα με τις έρευνες που έχουν γίνει, όταν τηρούνται τα ετήσια περιοριστικά όρια ακτινοβολίας δεν συντρέχει κίνδυνος. Το κακό όμως στην Ελλάδα είναι πως κανείς δεν γνωρίζει με ακρίβεια σε πόση ακτινοβολία εκτίθεται, είτε από τις εξετάσεις που κάνει είτε από τον τρόπο ζωής του και τα μηχανήματα, ειδικά των δημόσιων νοσοκομείων, που εκπέμπουν μεγαλύτερες δόσεις ακτινοβολίας από τα επιτρεπόμενα όρια, λόγω κακής συντήρησης, λόγω παλαιότητας, λόγω ελλιπούς ελέγχου.

Στη χώρα μας τηρούνται οι κανόνες ακτινοπροστασίας; Τι συμβαίνει στα δημόσια και τι στα ιδιωτικά νοσοκομεία;

Η νομοθεσία είναι σαφέστατη. Οι αρχές λειτουργίας τους και ο ορθός τρόπος λειτουργίας, ελέγχου και αδειοδότησής τους περιγράφεται ικανοποιητικά στους λεγόμενους Κανονισμούς Ακτινοπροστασίας που έχει εκδώσει η ΕΕΑΕ και η Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, ΦΕΚ 216/Β/6-3-2001. Ο «Δημόκριτος» είναι ιδιαίτερα αυστηρός στον έλεγχο στα ιδιωτικά νοσοκομεία ή στις κλινικές. Στα δημόσια νοσοκομεία υπάρχει μια «χαλαρότητα». Οι έλεγχοι στα ακτινολογικά συστήματα είναι δύο ειδών: έλεγχος ασφαλούς λειτουργίας και έλεγχος ακτινοπροστασίας. Και οι δύο είναι ελλιπείς και επαφίεται στις ικανότητες του ακτινοφυσικού και στη συνείδηση του διευθυντή του τμήματος και του ακτινοφυσικού η σωστή λειτουργία. Επειδή η ΕΕΑΕ ελέγχει ανά πενταετία και τα μηχανήματα απαιτούν ελέγχους ανά τριμηνία, γίνεται αντιληπτό ότι το πρόβλημα είναι στη συχνότητα των έλεγχων.

Πόσο καλά προφυλάσσονται οι εξεταζόμενοι και πόσο οι εργαζόμενοι, οι οποίοι εκτίθενται σε μεγαλύτερες ποσότητες ακτινοβολίας;

Όσον αφορά στους αξονικούς τομογράφους, λόγω της υψηλής ακτινοβολίας τα μέτρα προστασίας συνήθως τηρούνται, κυρίως για τους εργαζόμενους, διότι στον ασθενή δεν μπορείς να προφυλάξεις πολλά μέσα στον αξονικό. Οι εργαζόμενοι πρέπει να φοράνε ειδικές ποδιές, γυαλιά με μόλυβδο, ειδικά κολάρα και γιλέκα. Ο χώρος στον οποίο βρίσκεται το ακτινολογικό μηχάνημα πρέπει να έχει τζάμια με μολυβδύαλο και θωράκιση μολύβδου στον τοίχο κ.ά. Στον ασθενή, στις ακτινογραφίες ας πούμε, πρέπει να προστατεύονται κάποια σημεία όπως ο θυρεοειδής ή τα γεννητικά όργανα με κάλυπτρα μολύβδου. Σε πολλές περιπτώσεις αυτό δεν τηρείται. Οι οδοντίατροι πρέπει να φοράνε κολάρο στο θυρεοειδή του ασθενούς όταν βγάζουν ακτινογραφίες στα δόντια. Πολλοί εργαζόμενοι αμελούν να προστατεύσουν τον εαυτό τους κατά τη διάρκεια της εργασίας τους σε χώρους με ακτινολογικά μηχανήματα. Υπάρχει προσωπικό που είναι ανεκπαίδευτο. Δεν γνωρίζουν πώς να ελέγχουν τα μηχανήματα, κάνουν σωρεία λαθών και παραλείψεων. Οι άνθρωποι αυτοί ουδέποτε διδάχτηκαν τις επιδράσεις των ακτινοβολιών στον άνθρωπο. Δεν έχουν, δηλαδή, συναίσθηση και συνείδηση των πράξεων και των επιπτώσεων των λαθών τους.

Θεωρείτε ότι τα υψηλά ποσοστά καρκίνου του θυρεοειδούς, του προστάτη ή του μαστού σχετίζονται με την υψηλή ποσότητα ακτινοβολίας που έχει συσσωρευτεί στον οργανισμό;

Δεν υπάρχει απόδειξη αλλά υπάρχει συσχέτιση. Το 70% των μηχανημάτων που έχουμε στα δημόσια νοσοκομεία είναι παμπάλαια, κυρίως εικοσαετίας, και για να έχουν καλύτερη απεικόνιση εκπέμπουν σχεδόν στη μέγιστη ακτινοβολία. Στα καινούρια μηχανήματα εκπέμπεται η χαμηλότερη δόση ακτινοβολίας και έχουμε τη μέγιστη ποιότητα απεικόνισης. Οι μαστογραφίες, ως προληπτικές εξετάσεις, ενέχουν κινδύνους. Αν είναι αναγκαία η εξέταση δεν το συζητάμε. Αυτό το κρίνει ο ιατρός. Αλλά η λογική «κάνω κάθε χρόνο μαστογραφία για να μην πάθω καρκίνο» φαίνεται πως λειτουργεί αντίστροφα. Για παράδειγμα, στη Νορβηγία και στη Σουηδία έρευνες έδειξαν ότι αυτός ο έλεγχος δημιουργεί περισσότερες καρκινογενέσεις στον πληθυσμό παρά προλαμβάνει. Εδώ και μία πενταετία τουλάχιστον έχουν παύσει την προληπτική μαστογραφία. Οι έρευνες έγιναν σε σύγχρονους μαστογράφους απόλυτα ρυθμισμένους. Σκέψου τι θα έδειχνε αυτή η μελέτη στην Ελλάδα, όπου μεγάλο ποσοστό των μαστογράφων είναι παλαιάς τεχνολογίας, που οι τεχνολόγοι δεν λαμβάνουν μέτρα ακτινοπροστασίας των ασθενών, που δεν τηρούν πιστά τα πρωτόκολλα των εξετάσεων και που τα μηχανήματα δεν ελέγχονται όσο συχνά επιβάλλεται και δεν ρυθμίζονται επίσης όπως επιβάλλεται. Υψηλό ποσοστό καρκίνων εμφανίζουν οι εργαζόμενοι στα ακτινολογικά εργαστήρια. Κυρίως όσοι χειρίζονται τα μηχανήματα. Πριν από περίπου δέκα χρόνια, είχε σημειωθεί ένα περιστατικό σε νοσοκομείο της επαρχίας. Σύμφωνα με τη δικογραφία, η λυχνία ενός ακτινογραφικού μηχανήματος του νοσοκομείου είχε απορυθμιστεί και είχε διαρροή ακτινοβολίας. Έξι τεχνολόγοι - ακτινολόγοι του νοσοκομείου έπαθαν λευχαιμία. Οι συγγενείς τους κινήθηκαν νομικά καθώς θεώρησαν ότι σχετιζόταν με τη διαρροή ...

Ποιες είναι οι συνήθεις παρατυπίες που παρατηρούνται αλλά δεν «καταγράφονται» στα νοσοκομεία;

Οι ακτινολογικές εξετάσεις συνοδεύονται από συγκεκριμένα πρωτόκολλα εκτέλεσης, τα οποία δεν ακολουθούνται από τους τεχνολόγους - ακτινολόγους. Τα απαραίτητα μέτρα ακτινοπροστασίας των ασθενών δεν τηρούνται. Τα περισσότερα νοσοκομεία δεν διαθέτουν άδεια λειτουργίας και δεν σέβονται τους κανονισμούς ακτινοπροστασίας. Υπάρχει θέμα με τις εταιρείες που αναλαμβάνουν την επιδιόρθωση των μηχανημάτων και τις επιτροπές προμήθειας ανταλλακτικών, εξαρτημάτων κ.λπ. Τα μηχανήματα είναι παλαιάς τεχνολογίας και οι επιδόσεις τους είναι εξαιρετικά μειωμένες τόσο από πλευράς δόσης όσο και από πλευράς απεικόνισης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα παρατηρείται στα περιφερειακά και νομαρχιακά νοσοκομεία όπου δεν υπάρχουν μόνιμοι ακτινοφυσικοί ή και καθόλου.

Υπάρχει κύκλωμα που λειτουργεί γύρω από τους τομογράφους; Έχουμε ακούσει περιπτώσεις «μυστηριωδών βλαβών» σε ακτινολογικά μηχανήματα δημόσιων νοσοκομείων.

Πολλά γίνονται, αλλά λίγα αποδεικνύονται. Όλοι έχουμε ακούσει ή έχουμε δει, αν θέλετε, τέτοια περιστατικά. Αλλά για να αποδειχθούν πρέπει αυτοί που προκαλούν τη βλάβη ή που τα παίρνουν κάτω από το τραπέζι να πιαστούν επ' αυτοφώρω, και νομίζω πως κανείς από εμάς δεν μπορεί να παίξει τον εισαγγελέα σε τέτοιες περιπτώσεις. Πολλά τέτοια «κρούσματα» έχουμε στην επαρχία, όπου τα νοσοκομεία δεν διαθέτουν πληθώρα ακτινολογικών μηχανημάτων, οπότε αν κάτι «χαλάσει» όλοι οι εξεταζόμενοι πηγαίνουν αναγκαστικά σε ιδιωτικές κλινικές. Μην ξεχνάτε πως, λόγω της παλαιότητας των μηχανημάτων, δεν μπορούν να βρεθούν εύκολα ανταλλακτικά για να επισκευαστούν. Σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, χαρακτηρίζονται ως «end of life». Πρέπει επομένως να αγοραστούν καινούρια. Χρήματα δεν υπάρχουν και συνήθως γίνονται πατέντες από άλλες εταιρείες και όχι την κατασκευάστρια, οι οποίες είναι ιδιαίτερα επικίνδυνες για τη λειτουργία του μηχανήματος. Προσωπικά, σε Νομαρχιακό Νοσοκομείου και σε Κέντρο Υγείας, μου έχει τύχει, λόγω πατέντας, να πιάσει φωτιά ολόκληρο το ακτινολογικό μηχάνημα και να καεί. Ευτυχώς δεν υπήρχε ασθενής. Επίσης, αν φιλοτιμηθεί κάποιος να δωρίσει ένα μηχάνημα, υπάρχει περίπτωση αυτό να καταλήξει σε κάποια αποθήκη να σαπίζει για χρόνια ...

Μπορείτε να μας αναφέρετε κάποια περιστατικά σοβαρών παρατυπιών που έχετε συναντήσει όλα αυτά τα χρόνια;

Υπάρχει νοσοκομείο που διαθέτει μαγνητικό τομογράφο, δεν τον λειτουργούν για το κοινό ισχυριζόμενοι πως είναι χαλασμένος και τον λειτουργούν σε «απογευματινά ραντεβού» με ιδιώτη τεχνολόγο - χειριστή για να εξετάζονται ασθενείς ιδιωτικών ιατρείων. Το κόστος όμως «φορτώνεται» στο Δημόσιο. Σε άλλη περίπτωση, έκανα έλεγχο στα μηχανήματα νοσοκομείου, ζητώντας το log book όπου καταγράφονται όλες οι μελέτες του ακτινοφυσικού και οι επιδιορθώσεις και ανακάλυψα πως επί 5 χρόνια κανένα από τα μηχανήματα δεν είχε ελεγχθεί. Τα έστειλα ως όφειλα για service. Μου τα επέστρεψε η εταιρεία ως επιδιορθωμένα και δεν είχαν κάνει τίποτα! Τους τα ξαναέστειλα, ξανά και ξανά, μέχρι πραγματικά να τα φτιάξουν. Σε μεγάλο νοσοκομείο, στο Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής, αγόρασαν πανάκριβο μηχάνημα και το παρέλαβαν χωρίς τα περιφερειακά συστήματα του υπολογιστή του. Σύμφωνα με τη νομοθεσία τα αρχεία πρέπει να διατηρούνται για μία δεκαετία το ελάχιστο. Αυτό το μηχάνημα θα αποθήκευε μέσα στο σκληρό, θα γέμιζε μέσα σε ένα μήνα, με αποτέλεσμα να χρειάζεται άδειασμα για να λειτουργήσει. Εάν προέκυπτε κάποιο πρόβλημα μετά το σβήσιμο, ο ασθενής θα έπρεπε να ξανακάνει την εξέταση. Σε άλλο κεντρικό δημόσιο νοσοκομείο, στο Τμήμα Ακτινοθεραπείας, δεν είχαν αξονικό τομογράφο και έστελναν τους καρκινοπαθείς σε ιδιωτικά. Κάθε αξονικός όμως λειτουργεί διαφορετικά και έχει άλλη απεικόνιση, με αποτέλεσμα όταν επέστρεφαν οι ασθενείς οι γιατροί να μην μπορούν να υπολογίσουν με ακρίβεια χιλιοστού τον καρκινικό όγκο και να κάνουν την ακτινοβόληση στο «περίπου». Σε άλλο νοσοκομείο, είχαν παρατήσει εκτεθειμένο για ένα έτος στον προαύλιο χώρο ένα πανάκριβο μηχάνημα και κατόπιν το πέταξαν σε μια αποθήκη για άλλα δύο χρόνια. Τελικά εγκαταστάθηκε στο Ακτινολογικό Τμήμα, αλλά από την πρώτη μέρα λειτουργίας του παρουσίαζε εικόνα δεκαετούς λειτουργίας, με αρνητικές συνέπειες στην ποιότητα απεικόνισης και στην ποσότητα δόσης προς τους ασθενείς και τους εργαζόμενους. Σε άλλο μεγάλο νοσοκομείο, δεν είχαν θωράκιση στα παράθυρα των αιθουσών, με αποτέλεσμα η ακτινοβολία, έστω και σε μικρή δόση, να «βγαίνει» στο δρόμο όπου περνούσαν καθημερινά εκατοντάδες άνθρωποι!

Πηγή

Read More

Πυρηνική Ιατρική: εξετάσεις In vivo και In vitro

Η Πυρηνική Ιατρική είναι η μόνη ειδικότητα της Ιατρικής η οποία κάνει χρήση ραδιενεργών ουσιών για διαγνωστικούς και θεραπευτικούς σκοπούς.

Η διαγνωστική προσέγγιση υποδιαιρείται στην in vivo μελέτη, με χρήση μικρών ποσοτήτων ραδιοφαρμάκων, και στην in vitro ανάλυση του αίματος, με τη χορήγηση ραδιοδιαγνωστικών αντιδραστηρίων (σε επίπεδο ιχνηθετών).

In vivo

Οι in vivo εξετάσεις της Πυρηνικής Ιατρικής είναι τα σπινθηρογραφήματα (η απεικονιστική εξέταση που δίνει πληροφορίες για τη λειτουργία του εξεταζόμενου οργάνου ή των οστών). Αυτό αποτελεί την ειδοποιό διαφορά από τις άλλες διαγνωστικές απεικονιστικές εξετάσεις (π.χ. Ακτίνες Χ, υπερηχογραφήματα, Αξονική Τομογραφία, Μαγνητική Τομογραφία), οι οποίες δίνουν πληροφορίες για την ανατομία του οργάνου που ελέγχεται. Η διαφορά έγκειται δηλαδή στο ότι η εξέταση της Πυρηνικής Ιατρικής μελετώντας τη διαταραχή μίας λειτουργίας καθορίζει το αίτιο ενός προβλήματος υγείας.

Τα σπινθηρογραφήματα είναι μία εξέταση εύκολη, ανώδυνη και ασφαλής. Για τη διενέργεια χορηγείται (συνήθως ενδοφλέβια) μικρή ποσότητα κατάλληλης ουσίας επισημασμένης με ραδιενεργό ιχνηθέτη και, με το βασικό μηχάνημα που έχει στα χέρια του ο πυρηνικός ιατρός, τη γ-camera, παρακολουθείται ο τρόπος πρόσληψης του ραδιοφαρμάκου, η απομάκρυνση ή και ο μεταβολισμός αυτού από το υπό εξέταση όργανο.

Η γ-camera δεν εκπέμπει ακτινοβολία, όπως συμβαίνει με τα ακτινολογικά μηχανήματα, αλλά είναι ένας ανιχνευτής της γ-ακτινοβολίας την οποία εκπέμπει ο εξεταζόμενος που έχει λάβει το ραδιοφάρμακο.

Η ποσότητα του ραδιοφαρμάκου που χρησιμοποιείται ελέγχεται προσεκτικά ως προς τη στειρότητά του και ως προς την ενεργότητά του, ώστε να επιτευχθεί η μικρότερη έκθεση του εξεταζόμενου στην ακτινοβολία, σε συνδυασμό με την ακρίβεια και τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα της εξέτασης.

Ο χρόνος αναμονής από τη χορήγηση μέχρι την ολοκλήρωση της εξέτασης ποικίλλει, ανάλογα με το εξεταζόμενο όργανο, από 30 min έως και λίγες ώρες. Σε μερικά ειδικά σπινθηρογραφήματα οι λήψεις ξεκινούν 1-2 μέρες μετά τη χορήγηση του ραδιοφαρμάκου.

Σπινθηρογράφημα μπορεί να γίνει σε κάθε ανθρώπινο όργανο. Οι πλέον συνηθισμένες ενδείξεις είναι για σπινθηρογράφημα:

-θυρεοειδούς (για να μελετηθεί η λειτουργία του αδένα ή να διαφοροδιαγνωστεί ο ψυχρός από το θερμό όζο)

-οστών (η πιο ευαίσθητη μέθοδος για την ανίχνευση πρώιμων οστικών μεταστάσεων, διάγνωση οστεομυελίτιδας κ.ά)

-καρδιαγγειακού συστήματος (για τον έλεγχο αιμάτωσης του μυοκαρδίου προς ανίχνευση ισχαιμίας, εμφράγματος ή βιωσιμότητας μυοκαρδίου)

-νεφρών (είτε δυναμικό, διά του νεφρογράμματος, για έλεγχο της λειτουργίας των νεφρών με πληροφορίες για ΧΝΑ και υπέρταση, είτε στατικό, για τον έλεγχο οξείας πυελονεφρίτιδας, ουλών κ.ά.)

-πνευμόνων (αερισμού-αιμάτωσης, η πιο ακριβής αναίμακτη μέθοδος για τη διάγνωση της πνευμονικής εμβολής).

Στην τομογραφική απεικόνιση τα τελευταία χρόνια εισέβαλε η Ποζιτρονική Τομογραφία, που με τη χρήση βραχύβιων ραδιοϊσοτόπων που εκπέμπουν ποζιτρόνια (θετικά ηλεκτρόνια), παρέχει μεταβολική απεικόνιση των οργάνων σε μοριακό επίπεδο. Οι κυριότερες κλινικές εφαρμογές της Ποζιτρονικής Τομογραφίας αναφέρονται στην Ογκολογία (περίπου 80%). Αλλες εφαρμογές αφορούν την Καρδιολογία, τη Νευρολογία, τις λοιμώξεις και τελευταία διαφαίνεται η προοπτική χρήσης αυτής στη μελέτη του προβλήματος της εξάρτησης από φαρμακευτικές ουσίες.

In vitro

Πέραν των σπινθηρογραφημάτων, στην Πυρηνική Ιατρική γίνονται και εξετάσεις RIA (Radio-Immuno-Assay) με τη χρήση ραδιοδιαγνωστικών ουσιών σε δείγμα αίματος του εξεταζόμενου, χωρίς να εκτίθεται ο ίδιος σε ακτινοβόληση, με τις οποίες προσδιορίζονται με απόλυτη ακρίβεια ορμόνες, επίπεδα φαρμάκων, δείκτες καρκίνου, αλλεργιογόνες ουσίες κ.ά.

Εκτός από τις διαγνωστικές εφαρμογές γίνονται και θεραπευτικές εφαρμογές των ραδιοϊσοτόπων με ραδιενεργά στοιχεία που επιλεκτικά συγκεντρώνονται στον υπό θεραπεία ανθρώπινο ιστό και τον ακτινοβολούν εκ των έσω. Π.χ. χρήση ραδιενεργού Ι-131 σε καλοήθεις και κακοήθεις παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα, χρήση Strontium στην ανακουφιστική θεραπεία οστικών μεταστάσεων κ.ά.

Πηγή

Read More

Το Thyrogen λαμβάνει επέκταση της ένδειξης για τους ασθενείς με καρκίνο του θυρεοειδούς

Το Thyrogen (θυρεοτροπίνη άλφα) της Genzyme λαμβάνει επέκταση της ένδειξης για τους ασθενείς με Καρκίνο του Θυρεοειδούς από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η εταιρεία Genzyme ανακοίνωσε ότι ο Ευρωπαϊκός οργανισμός Φαρμάκων ενέκρινε την επέκταση της ένδειξης του σκευάσματος Thyrogen (θυρεοτροπίνη άλφα) το οποίο, σε συνδυασμό με 100m-Ci ραδιενεργού ιωδίου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξάλειψη των υπολειμμάτων θυρεοειδικού ιστού, σε όλους πλέον τους ασθενείς με καλά διαφοροποιημένο καρκίνο του θυρεοειδούς, χωρίς επιβεβαιωμένες απομακρυσμένες μεταστάσεις. Η προηγούμενη ένδειξη περιόριζε τη χρήση του Thyrogen στους ασθενείς χαμηλού κινδύνου.
Η νέα ευρωπαϊκή ένδειξη στηρίχθηκε σε δεδομένα μελετών στις οποίες συμμετείχαν περισσότεροι από 700 ασθενείς και είναι πλέον σύμφωνη με αυτήν των ΗΠΑ.
Το Thyrogen χρησιμοποιείται σε ασθενείς με καλά διαφοροποιημένο καρκίνο του θυρεοειδούς που έχουν υποστεί ολική ή υφολική θυρεοειδεκτομή, δίνοντας τη δυνατότητα σε αυτόν τον πληθυσμό ασθενών να μη διακόψει τη θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης. Το Thyrogen αποτρέπει, κατ’ αυτόν τον τρόπο, την εμφάνιση υποθυρεοειδισμού και τις επακόλουθες συνέπειές του, όπως είναι η επιδείνωση της ποιότητας ζωής των ασθενών και η αυξημένη νοσηρότητα όπως στο καρδιαγγειακό και στο κεντρικό νευρικό σύστημα.
Το 2010, το Thyrogen κλείνει 10 χρόνια συνεχούς κλινικής εμπειρίας, με περισσότερες από 650.000 επιτυχείς εφαρμογές σε παγκόσμιο επίπεδο.
Οι σύλλογοι ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς υποδέχθηκαν με μεγάλη ικανοποίηση την απόφαση του Ευρωπαϊκού οργανισμού Φαρμάκων. ‘Η απόφαση αυτή είναι ιστορική’, δήλωσε η κ Kate Farnell, πρόεδρος του συλλόγου ασθενών με καρκίνο του θυρεοειδούς της Μεγ. Βρετανίας, καταλήγοντας ότι ‘ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να έχει πολύ σοβαρές αρνητικές επιπτώσεις στη ζωή των ασθενών. Λιγότεροι ασθενείς θα υποφέρουν πλέον στο μέλλον, χάρις σε αυτήν τη σπουδαία εξέλιξη’.

Σχετικά με το Thyrogen
Η δραστική ουσία του Thyrogen, η θυροτροπίνη άλφα, είναι ανθρωπίνως ανασυνδυασμένη ορμόνη που διεγείρει τα κύτταρα του θυρεοειδούς (θυρεοειδοτρόπος ορμόνη, TSH) και η οποία παράγεται από την υπόφυση.
Όταν αφαιρεθεί ο θυρεοειδής αδένας, οι ασθενείς θα πρέπει να λάβουν θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης με θυροξίνη, η οποία καθιστά τα όποια κύτταρα του θυρεοειδούς έχουν απομείνει, ανενεργά. Η εξωγενής χορήγηση θυροξίνης μηδενίζει τα επίπεδα TSH που παράγει ο οργανισμός. Από την άλλη πλευρά, ο ιατρός χρειάζεται μετεγχειρητικά την TSH, προκειμένου να ανιχνεύσει τα υπολειμματικά θυρεοειδικά ή /και καρκινικά κύτταρα μετά την επέμβαση και τα οποία αποτελούν εστίες δυνητικών υποτροπών.
Πριν την κυκλοφορία του Thyrogen, η πρακτική ήταν η διακοπή χορήγησης θυροξίνης και η εμφάνιση υποθυρεοειδισμού, ο οποίος συνοδευόταν από αύξηση των επιπέδων TSH.
Η χορήγηση Thyrogen, επιτρέπει σήμερα, την αύξηση των επιπέδων της TSH, χωρίς τη διακοπή της θυροξίνης και την εμφάνιση υποθυρεοειδισμού στους ασθενείς, μετά από θυρεοειδεκτομή. Το Thyrogen διεγείρει τα εναπομείναντα κύτταρα του θυρεοειδούς, όπως και τα καρκινικά κύτταρα. Ο ιατρός στη συνέχεια με συνδυασμό με ραδιενεργό ιωδίο(100m-Ci) προχωρεί στην καταστροφή του υπολλειματικού θυρεοειδικού ιστού. Ακολούθως ανιχνεύει τη δραστηριότητα αυτών των κυττάρων μετρώντας στο αίμα τα επίπεδα μιας πρωτεΐνης που λέγεται θυρεοσφαιρίνη (Tg) ή /και χρησιμοποιώντας απεικονιστικές μεθόδους με ραδιενεργό ιώδιο, το οποίο προσλαμβάνεται από τα θυρεοειδικά κύτταρα.


Καρκίνος του θυρεοειδούς
Ο καρκίνος του θυρεοειδούς μπορεί να εμφανιστεί σε άνδρες και γυναίκες. Η συχνότητά του είναι ωστόσο, τριπλάσια στις γυναίκες. Κάθε χρόνο εμφανίζονται 141.000 περίπου νέα περιστατικά, τα οποία καταλήγουν σε 35.000 θανάτους. Μόνον στην Ευρώπη ανιχνεύονται 28.500 νέες περιπτώσεις καρκίνου του θυρεοειδούς το χρόνο και καταγράφονται 7.000 περίπου θάνατοι.
Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του καρκίνου του θυρεοειδούς αποτελεί τη βάση για τα πολύ υψηλά ποσοστά επιβίωσης. Η συνήθης θεραπευτική αντιμετώπιση του καλά διαφοροποιημένου καρκίνου του θυρεοειδούς περιλαμβάνει τη χειρουργική αφαίρεση του αδένα (θυρεοειδεκτομή), η οποία ακολουθείται από χορήγηση ραδιενεργού ιωδίου για την καταστροφή των υπολειμμάτων θυρεοειδικού ιστού επιτρέποντας την καλύτερη παρακολούθηση των ασθενών. Ποσοστό έως και 30% των ασθενών μπορεί να εμφανίσει υποτροπή, μερικές φορές αρκετά χρόνια μετά τη χειρουργική επέμβαση. Για το λόγο αυτόν, η παρακολούθηση των ασθενών πρέπει να συνεχίζεται σε μακροχρόνια βάση και η ανίχνευση των υποτροπών πρέπει να γίνεται έγκαιρα.
Πηγή

Read More

Εξελίξεις στον Καρκίνο του Θυρεοειδούς

Ο καρκίνος του θυρεοειδούς είναι ο πιο συχνός ενδοκρινής όγκος και ένας από τους πλέον αυξανόμενους καρκίνους σε όλον τον κόσμο. Ο διαφοροποιημένος καρκίνος του θυρεοειδούς (ΔΚΘ), ιδιαίτερα ο θηλώδης, παρουσιάζει σημαντική αύξηση τα τελευταία είκοσι χρόνια αντίθετα με την συχνότητα των άλλων όγκων της κρανίο-τραχηλικής χώρας που μειώνεται. Η αύξηση παρουσιάζεται σε όλες τις ηλικίες και στα παιδιά και οφείλεται κυρίως στην επιβάρυνση του περιβάλλοντος αλλά και σε πιο εξειδικευμένες τεχνικές διάγνωσης. Η κυτταρολογική εξέταση εμπλουτισμένη με μεθόδους της μοριακής βιολογίας και η καλύτερη ανάλυση της υπερηχογραφικής απεικόνισης επιτρέπουν την ακριβή διάγνωση και παράλληλα βοηθάνε και στην κατηγοριοποίηση του όγκου. Παράλληλα η επικείμενη εισαγωγή στην κλινική πράξη μοριακών δεικτών θα διευκολύνει περαιτέρω την διαφοροποίηση των καλοηθών από τους κακοήθεις όζους του θυρεοειδούς.

Εξελίξεις υπάρχουν τα τελευταία χρόνια και στη θεραπευτική προσέγγιση του ΔΚΘ. Η παραγωγή της ανασυνδυασμένης θυροτροπίνης (rhTSH Thyrogen,) αποτέλεσε σημαντική εξέλιξη γιατί προσφέρει μια αξιόπιστη εναλλακτική λύση στη διαδικασία του καυτηριασμού του υπολοίπου (ablation) με ραδιενεργό ιώδιο που ακολουθεί συνήθως την ολική θυρεοειδεκτομή. Αποτελεί μεγάλο πλεονέκτημα ότι η χρήση της rhTSH δεν επηρεάζει την καθημερινή δραστηριότητα των ασθενών καθώς δεν χρειάζεται να διακόψουν την αγωγή με θυροξίνη και έτσι δεν διαταράσσεται η ποιότητα ζωής των. Η μέθοδος είναι απλή, δύο ενέσεις σε δύο συνεχόμενες ημέρες, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στην παρακολούθηση των ασθενών με ή χωρίς σπινθηρογράφημα, μόνο για μέτρηση της θυρεοσφαιρίνης (Τg) τρις ημέρες μετά την δεύτερη ένεση. Σημαντική εξέλιξη στην διάγνωση του μεταστατικού καρκίνου του θυρεοειδούς αποτελεί και η εξέταση συνδυασμού αξονικής τομογραφίας (CT) με τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET) που δίνει πολύτιμες πληροφορίες όσον αφορά την τοπογραφία του όγκου αλλά και τον μεταβολισμό των μεταστάσεων.

Η πρόγνωση του ΔΚΘ είναι γενικά πολύ καλή εφόσον διαγνωσθεί  έγκαιρα και θεραπευθεί σύμφωνα με τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Θυρεοειδικής Εταιρείας. Ένα ποσοστό όμως γύρω στο 10% αποδιαφοροποιείται, χάνει δηλαδή την ικανότητα να προσλαμβάνει ιώδιο, με αποτέλεσμα να μην είναι εφικτή η με ραδιενεργό ιώδιο μετεγχειρητική αγωγή. Ιδιαίτερα προβληματική είναι η θεραπεία ασθενών με διάχυτες μεταστάσεις ενός αποδιαφοροποιημένου καρκίνου του θυρεοειδούς (ΑΚΘ) καθώς δεν επηρεάζονται από τα διάφορα χημειοθεραπευτικά. Πρόσφατα όμως μια νέα κατηγορία φαρμάκων που στοχευμένα αναστέλλουν την μετάδοση μηνυμάτων από τον εξωκυττάριο χώρο στον πυρήνα του κυττάρου αποδεικνύονται αποτελεσματικά και στον ΑΚΘ καθώς φαίνεται να σταθεροποιούν το 70% περίπου των ασθενών. Τα φάρμακα αυτά είναι αναστολείς της κινάζης της τυροζίνης, ενός πολύπλοκου συστήματος ενζύμων που όταν απενεργοποιηθούν μπορεί να συρρικνώσουν τον όγκο και συχνά να δημιουργήσουν περιβάλλον ασφυξίας ελαχιστοποιώντας την παροχή οξυγόνου. Φάρμακα αυτής της κατηγορίας είναι η σοραφενίμπη , βατενατίμπη , ιδιαίτερα για τον μυελοειδή καρκίνο του θυρεοειδούς, η σουνιτινίμπη ενώ δοκιμάζονται και νέα μόρια σε διάφορα πρωτόκολλα παγκοσμίως. Τα φάρμακα αυτά χορηγούνται με επιτυχία σε ασθενείς με καρκίνο του νεφρού και γαστρεντερολογικών όγκων, η χρήση των σε ασθενείς με ΑΚΘ είναι πρόσφατη συνοδεύεται όμως από αισιοδοξία ότι μπορούν να βοηθήσουν παρατείνοντας την ζωή και βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής σε αρκετούς ασθενείς.

Το πεδίο των αναστολέων της κινάζης της τυροζίνης στην ογκολογία του θυρεοειδούς, και βέβαια όχι μόνον, αποτελεί πρόσφορο έδαφος για έρευνα και επενδύσεις φαρμακοβιοτεχνολογικών εταιρειών αιχμής. Στο μέλλον θα έχουμε φάρμακα με πιο επιλεκτική και στοχευμένη δράση στα μονοπάτια των μηνυμάτων στο μοριακό επίπεδο και με καλύτερη ανοχή από τους ασθενείς και αυτό πρέπει να αποτελεί ελπίδα ζωής για χιλιάδες ασθενείς των οποίων η πρόγνωση σήμερα είναι εξαιρετικά άσχημη.

Η έρευνα τέλος εστιάζεται στην ταυτοποίηση των μοριακών χαρακτηριστικών των βλαστοκυττάρων του θηλώδους καρκίνου του θυρεοειδούς, στην κλινική σημασία μοριακών δεικτών της νόσου, αξιολόγηση της σημασίας των μεταλλάξεων και στην   επιγενετική.
Πηγή

Read More

Εκτίναξη του καρκίνου του θυρεοειδούς στη Βόρεια Ελλάδα

Εκτινάχθηκαν τα περιστατικά καρκίνου του θυρεοειδούς στη Βόρεια Ελλάδα τα τελευταία 40 χρόνια, καθώς από 15 που ήταν στην δεκαετία του 1971-1980 έφτασαν στα 1211 στη δεκαετία 2001-2010 ενώ το 81% των ασθενών ήταν γυναίκες.

Σύμφωνα με στοιχεία μελέτης, που θα παρουσιαστεί στο 38ο Πανελλήνιο Συνέδριο Ενδοκρινολογίας και

Read More

Νέος μαγνητικός τομογράφος και PET/CT στο ΠΑΓΝΗ Κρήτης

Στα πλαίσια του προγραμματισμού αναβάθμισης της παροχής υπηρεσιών υγείας των νοσοκομείων της Κρήτης και την ενίσχυση τους με μηχανήματα και διαγνωστικές μεθόδους τελευταίας τεχνολογίας, πραγματοποιήθηκε σύσκεψη με πρωτοβουλία της 7ης Υ.ΠΕ Κρήτης, όπου εκτιμήθηκε η αναγκαιότητα προμήθειας και η δυνατότητα εγκατάστασης σε τριτοβάθμιο νοσοκομείο και συγκεκριμένα στο ΠΑΓΝΗ, μονάδας PET CT καθώς και ενός μαγνητικού τομογράφου 3 Tesla.
Για τον μαγνητικό τομογράφο τελευταίας τεχνολογίας 3 Tesla αποφασίστηκε ομόφωνα η κατά πράξη προμήθεια του. Για την προμήθεια μονάδας PET CT αποφασίστηκε η επανεκτίμηση σκοπιμότητας εγκατάστασης και λειτουργίας του στο τριτοβάθμιο νοσοκομείο της Κρήτης, καθώς και η σύνταξη σχετικής οικονομοτεχνικής μελέτης, τα συμπεράσματα της οποίας θα εκτιμηθούν με την ολοκλήρωση της, σε νέα συνάντηση τις επόμενες ημέρες στην 7η Υ.ΠΕ Κρήτης.

Πηγή

Read More