Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αγγειογραφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα αγγειογραφία. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2015
Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2015
4ο Μεταπτυχιακό σεμινάριο στην ακτινολογία θώρακος.
Αμφιθέατρο ΓΝΝΘΑ «Η Σωτηρία»
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΛΟΓΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ
Α’ Κλινική Εντατικής Θεραπείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών
Επιστημονικά Υπεύθυνοι:
Θεόδωρος Βασιλακόπουλος
Καθηγητής Πνευμονολογίας - Εντατικής Θεραπείας
Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Μαλαγάρη Κατερίνα
Αναπλ. Καθηγήτρια Ακτινολογίας
Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών
Φόρμα εγγραφής
Πρόγραμμα
Πηγή
Σάββατο 30 Μαρτίου 2013
Η Αξονική Αγγειογραφία στην Ορθοπαιδική Ογκολογία
ΑΛΕΞΙΑΔΗΣ Γ.1, ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ Ι.2, ΑΝΔΡΙΩΤΗΣ ΕΥΘ.3, ΚΟΡΜΑΣ Θ.4
¹Ειδικευόμενος Ορθοπαιδικής, ²Επιμελητής Β’ Ορθοπαιδικής Κλινικής,
³Διευθυντής Ακτινολογίας, 4Συντονιστής- Διευθυντής Ορθοπαιδικής Κλινικής
Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο “ Ο Άγιος Σάββας”
Εισαγωγή
Τις δύο τελευταίες δεκαετίες έχει επέλθει μία εντυπωσιακή πρόοδος στην κλινική προσέγγιση και την αποτελεσματική θεραπεία των μυοσκελετικών όγκων. Ο ρόλος της ιατρικής απεικόνισης στη διάγνωση και σταδιοποίηση, στο θεραπευτικό σχεδιασμό και τελικά στην παρακολούθηση αυτής της ομάδας ασθενών έχει επεκταθεί. Αν και απεικονιστικές μέθοδοι όπως οι απλές ακτινογραφίες, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία και το σπινθηρογράφημα με Tc-99m παραμένουν τα πρωταρχικά διαγνωστικά εργαλεία, η αξονική αγγειογραφία(CTA) χρησιμοποιείται συχνά ώστε να παρέχει συμπληρωματικές πληροφορίες σε συγκεκριμένες κλινικές περιπτώσεις.
Κατά την αξιολόγηση των ασθενών με μυοσκελετικές νεοπλασίες η CTA συμβάλλει στην τρισδιάστατη απεικόνιση της σχέσης του όγκου με τα αγγεία, της ύπαρξης νέο-αγγείωσης, της αγγειακής διήθησης ή εμπλοκής από τον όγκο, της ακριβούς ανατομικής εντόπισης και έκτασης της ενδοαγγειακής βλάβης και της κατάστασης του παράπλευρου δικτύου συμβάλλοντας στον ασφαλή θεραπευτικό σχεδιασμό(1). Αυτά τα απεικονιστικά στοιχεία παρέχουν ανεκτίμητες πληροφορίες στον ορθοπαιδικό χειρουργό αλλά και στον παθολόγο ογκολόγο καθ’ όλη τη διάρκεια της ιατρικής προσέγγισης του ασθενούς, από την ανίχνευση και διάγνωση του όγκου μέχρι το μετεγχειρητικό στάδιο της παρακολούθησης (2).
Οι εικόνες της αξονικής αγγειογραφίας είναι το αποτέλεσμα της σύνθεσης μέσω υπολογιστή των καταγραφών των σχετικών απεικονίσεων των ιστών. Αυτή γίνεται μέσω της μέτρησης της εξασθένισης των ακτίνων Χ καθώς αυτές διέρχονται διαμέσου των ιστών. Με την εισαγωγή των πολυτομικών αξονικών τομογράφων και την πρόοδο της τεχνολογίας με την ελικοειδή αξονική τομογραφία, η χωρική ανάλυση (spatial resolution) και ο χρόνος σάρωσης (scanning time) βελτιώθηκαν σημαντικά. Έτσι, επιτεύχθηκε, η λήψη τομών πάχους λίγων χιλιοστών, η αύξηση του εξεταζόμενου πεδίου και η ελάττωση του χρόνου εξέτασης. Επιπρόσθετα, με τη βοήθεια κατάλληλου λογισμικού και την ειδική επεξεργασία των δεδομένων κατέστη δυνατή η ανασύνθεση της εικόνας σε πολλαπλά επίπεδα και η δημιουργία τρισδιάστατων εικόνων υψηλής ανάλυσης (3,4) χωρίς επιπλέον έκθεση του ασθενή σε ακτινοβολία.
Διαδικασία
 |
| Εικόνα 1: Ευμέγεθες στεοχόνδρωμα εγγύς άκρου μηριαίου (σε άνδρα αθλητή 17 ετών). Φαίνεται η ανατομική σχέση του όγκου με τα μηριαία αγγεία. |
Η εξέταση είναι παραπλήσια με μία απλή αξονική τομογραφία με σκιαγραφικό. Γίνεται σε πολυτομικό αξονικό τομογράφο 64 τομών του Νοσοκομείου μας. Πριν από την εξέταση δε χρειάζεται κάποια ειδική προετοιμασία του ασθενούς, παρά μόνο να είναι νηστικός για λίγες ώρες. Το ιωδιούχο σκιαγραφικό εγχύεται μέσω μικρού φλεβοκαθετήρα (16-18 G) που τοποθετείται σε μία περιφερική φλέβα του άνω άκρου. Στη συνέχεια, διενεργείται αξονική τομογραφία καθώς το σκιαγραφικό κυκλοφορεί με ελεγχόμενο ρυθμό μέσω συσκευής έγχυσης. Η συνολική διάρκεια δεν υπερβαίνει τα 15 min, ενώ αμέσως μετά την εξέταση δε χρειάζεται νοσηλευτική φροντίδα και δεν υπάρχει κάποιος περιορισμός για τις δραστηριότητες του ασθενούς.
Όπως σε όλες τις αγγειογραφικές εξετάσεις, η αντίθεση στα αγγεία επιτυγχάνεται με έγχυση σκιαγραφικού με ιώδιο, το οποίο ενέχει μικρό κίνδυνο πρόκλησης αλλεργικής αντίδρασης. Σε περίπτωση γνωστού ιστορικού αλλεργίας στο ιώδιο ή στα οστρακοειδή, ο ασθενής μπορεί να λάβει προληπτικά κορτικοστεροειδή μία μέρα πριν την εξέταση ώστε να μετριαστεί ο κίνδυνος. Επειδή το σκιαγραφικό μεταβολίζεται από τους νεφρούς μπορεί να έχει τοξική επίδραση σε ασθενείς με υποκείμενη νεφρική νόσο. Σε αυτή την περίπτωση , ο ασθενής μπορεί να επωφεληθεί από την ενυδάτωση, εξασφαλίζοντας ικανοποιητική νεφρική λειτουργία. Γι ‘ αυτό κρίνεται απαραίτητη η λήψη ακριβούς ιστορικού πριν την εξέταση ώστε να εντοπιστούν οι παράγοντες κινδύνου ή οι αντενδείξεις. Σαφώς η περίπτωση εγκυμοσύνης ρωτάται πάντα κατά τη λήψη του ιστορικού, ενώ σε περίπτωση λοχείας, η ασθενής συμβουλεύεται να αποφύγει το θηλασμό για 24 ώρες μετά την εξέταση, ώστε να ολοκληρωθεί η απέκκριση του σκιαγραφικού. Η έκθεση των ασθενών στην ιονίζουσα ακτινοβολία αυξάνεται συνεχώς καθώς η τεχνική της αξονικής τομογραφίας χρησιμοποιείται ευρέως επομένως δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ελάττωση της ακτινοβολούμενης δόσης και την αποφυγή περιττής έκθεσης σε αυτή. Αυτό επιτυγχάνεται με τους νεώτερους πολυτομικούς αξονικούς τομογράφους και την ανάπτυξη πρωτόκολλων σάρωσης υπό την καθοδήγηση των εξειδικευμένων ακτινολόγων με στόχο πάντα τη μικρότερη επιβάρυνση του ασθενούς.
Πλεονεκτήματα
 |
| Εικόνα 2: (Άνδρας, 73 ετών με) λιποσάρκωμα εντοπιζόμενο στην ιγνυακή κοιλότητα με παρεκτόπιση και στενώση της ιγνυακής αρτηρίας. |
Στο παρελθόν η κλασσική και η ψηφιακή αγγειογραφία αποτελούσαν το «gold standard» στη διάγνωση περιφερικής αγγειακής νόσου. Πρόκειται για μεθόδους που εξασφαλίζουν υψηλή διαγνωστική ακρίβεια με επεμβατικές τεχνικές. Απαιτούν την τοποθέτηση κεντρικού καθετήρα σε μεγάλη αρτηρία ή φλέβα, ενδεχόμενη αναλγησία και νοσηλευτική φροντίδα πριν και μετά την εξέταση και αντενδείκνυνται σε ασθενείς με διαταραχές στην πήξη του αίματος, ή υπό αντιπηκτική αγωγή.
Σήμερα, η αξονική αγγειογραφία παρουσιάζει πάνω από 92% ευαισθησία και 96,2% ειδικότητα και συνολική ακρίβεια μεγαλύτερη του 95,5% στην εκτίμηση της περιφερικής αγγειακής νόσου, ευρήματα που παρουσιάζουν μέγιστη συσχέτιση με αυτά της ψηφιακής αγγειογραφίας (6,7) συνδυάζοντας μικρότερη νοσηρότητα, έκθεση σε ακτινοβολία (σημαντικό για τους ογκολογικούς ασθενείς που υποβάλλονται σε επανειλημμένες εξετάσεις), είναι καλύτερα ανεκτή από τον ασθενή, είναι ταχύτερη και έχει μικρότερο κόστος (8,9).
Σε σύγκριση με τη μαγνητική αγγειογραφία που είναι και αυτή μία ελάχιστα επεμβατική μέθοδος, η αξονική αγγειογραφία πλεονεκτεί όσον αφορά στο χρόνο εξέτασης, την απουσία artifacts προερχόμενων από τις μεταλλικές προθέσεις και τα εμφυτεύματα, το αίσθημα κλειστοφοβίας, την καλύτερη απεικόνιση των μικρών αγγείων και τέλος, το κόστος (10,11). Συγκριτικά με το Doppler, η CTA εξαρτάται λιγότερο από το χειριστή- ακτινολόγο, είναι πιο ανεκτή από τον ασθενή και προτιμάται από τους χειρουργούς καθώς οι εικόνες της έχουν παρόμοια μορφή με αυτή της κλασσικής αγγειογραφίας με τις οποίες είναι περισσότερο εξοικειωμένοι (12).
Μειονεκτήματα
Τα μειονεκτήματα της αξονικής αγγειογραφίας είναι η χρήση σκιαγραφικού και ακτινοβολίας, αδυναμία ξεχωριστής απεικόνισης αρτηριών και φλεβών και η μειωμένη ακρίβεια σε περιπτώσεις σοβαρής αγγειακής ασβεστοποίησης ή αποτιτάνωσης (13,14). Επίσης, λόγω του μεγάλου όγκου των δεδομένων απαιτείται ικανός χρόνος για την ανασύσταση των εικόνων ενώ δε δίδεται η δυνατότητα παρέμβασης, όπως συμβαίνει με την κλασσικές αγγειογραφικές μεθόδους. Παρά τους περιορισμούς αυτούς η συντριπτική πλειοψηφία των εξετάσεων που πραγματοποιήσαμε θεωρήθηκαν αρκετά διαγνωστικές ώστε να αποφευχθεί η πιο επεμβατική απεικόνιση.
Η αξονική αγγειογραφία στην κλινική πράξη
 |
| Εικόνα 3: Χονδροσάρκωμα λεκάνης (ασθενούς 52 ετών) που προβάλει προς την πύελο, παρεκτοπίζει την έξω λαγόνιο και διηθεί την έσω λαγόνιο αρτηρία |
Το πρόσθετο όφελος της ελικοειδούς CT είναι η ταυτόχρονη λεπτομερής τρισδιάστατη απεικόνιση των εξωαγγειακών δομών από πολλαπλές οπτικές γωνίες εξασφαλίζοντας την ακριβή εκτίμηση των ανατομικών σχέσεων του όγκου με τα γύρω ευγενή στοιχεία(15). Με την ειδική επεξεργασία των δεδομένων παρέχονται τρισδιάστατες εικόνες υψηλής ανάλυσης των οστικών δομών αλλά και των μαλακών μορίων, επιτυγχάνοντας τη βέλτιστη οπτικοποίηση του χειρουργικού πεδίου. Έτσι, παρέχονται οι απαραίτητες πληροφορίες στο χειρουργό σχετικά με την επιλογή της χειρουργικής τεχνικής και της προσπέλασης ώστε να μειώνονται οι περιττές παρεμβάσεις και οι διεγχειρητικές επιπλοκές και να εξασφαλίζεται η επιτυχής έκβαση του χειρουργείου(16,17). Δεδομένης της αυξημένης εμπειρίας και της πολυπλοκότητας στην χειρουργική διάσωσης μέλους, έχει γίνει ουσιώδης ο καθορισμός του εξατομικευμένου αγγειακού παράγοντα και της ακριβούς ανατομικής σχέσης των μυοσκελετικών όγκων με τις εγγύς νευραγγειακές δομές πριν την χειρουργική εκτομή, ειδικά για ανατομικές περιοχές όπως η λεκάνη και η ιγνυακή κοιλότητα ή το εγγύς άκρο της κνήμης όπου οι αγγειακές παραλλαγές είναι κοινές και η ανατομία είναι πολύπλοκη. Η αξονική αγγειογραφία επιτρέπει ολοκληρωμένο διαγνωστικό workup σε όλους τους μυοσκελετικούς όγκους, οστικούς ή μαλακών μορίων, καλοήθεις ή κακοήθεις, πρωτοπαθείς ή δευτεροπαθείς προσθέτοντας ένα επίπεδο ακρίβειας στις χειρουργικές επεμβάσεις.
Η αξονική αγγειογραφία συμβάλλει στον προεγχειρητικό σχεδιασμό της διάσωσης μέλους και στην εκτομή των όγκων με ασφαλή ογκολογικά όρια, διευκολύνει στην εντόπιση της νέας θέσης των αγγείων στις περιπτώσεις που αυτά έχουν παρεκτοπιστεί από τη νεοπλασματική μάζα, δίνει χρήσιμες πληροφορίες για την αιμάτωση των όγκων και βοηθάει στο γενικό προεγχειρητικό σχεδιασμό. Η εμπειρία μας με την χρήση της αξονικής αγγειογραφίας ανέδειξε σαφώς την αποτελεσματικότητά της ως μία νέα πολλά υποσχόμενη , γρήγορη, ακριβής, ασφαλής και μία μη επεμβατική μέθοδος εκλογής στη χειρουργική διάσωσης μέλους των μυοσκελετικών όγκων με επινέμηση των αγγειακών δομών.
Κυριακή 25 Μαρτίου 2012
Αξονική αγγειογραφία: Τι είναι; Πώς γίνεται; Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα
(Ομιλος Εταιρειών Υγείας ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ)
Η αξονική αγγειογραφία είναι μία από τις σύγχρονες εφαρμογές των πολυτομικών αξονικών τομογράφων, οι οποίοι κατέστησαν δυνατή τη σάρωση τμημάτων του σώματος μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Μπορεί να εκτιμήσει την κατάσταση των μεγάλων κυρίως αρτηριών αλλά και των φλεβών σχεδόν όλου του σώματος. Η εξέταση είναι παρόμοια με μία απλή αξονική τομογραφία, καθώς γίνεται σε πολυτομικό αξονικό τομογράφο
που χρησιμοποιεί τις ακτίνες Χ για να πάρει πολλαπλές αξονικές εικόνες (κάθετα στον άξονα του σώματος), οι οποίες στη συνέχεια ανασυντίθενται από έναν υπολογιστή, παρέχοντάς μας δισδιάστατες ή τρισδιάστατες εικόνες. Προκειμένου όμως να γίνει η αγγειογραφία χορηγείται σκιαγραφικό ενδοφλεβίως, που είναι απαραίτητο για να εκτιμηθεί η κατάσταση των αγγείων. Οταν το ζητούμενο είναι ο έλεγχος των αρτηριών, τότε η εξέταση λέγεται αρτηριογραφία, ενώ, όταν θέλουμε να ελέγξουμε τις φλέβες, μιλάμε για φλεβογραφία. Παρ' όλα αυτά, η έγχυση του σκιαγραφικού γίνεται πάντα σε μία φλέβα του χεριού και καθώς αυτό κυκλοφορεί από τις φλέβες στις αρτηρίες, επιλέγοντας τον κατάλληλο χρόνο, μπορούμε να πάρουμε μία σειρά εικόνων, προκειμένου να απεικονίσουμε τις αρτηρίες ή τις φλέβες ή και τα δύο.
που χρησιμοποιεί τις ακτίνες Χ για να πάρει πολλαπλές αξονικές εικόνες (κάθετα στον άξονα του σώματος), οι οποίες στη συνέχεια ανασυντίθενται από έναν υπολογιστή, παρέχοντάς μας δισδιάστατες ή τρισδιάστατες εικόνες. Προκειμένου όμως να γίνει η αγγειογραφία χορηγείται σκιαγραφικό ενδοφλεβίως, που είναι απαραίτητο για να εκτιμηθεί η κατάσταση των αγγείων. Οταν το ζητούμενο είναι ο έλεγχος των αρτηριών, τότε η εξέταση λέγεται αρτηριογραφία, ενώ, όταν θέλουμε να ελέγξουμε τις φλέβες, μιλάμε για φλεβογραφία. Παρ' όλα αυτά, η έγχυση του σκιαγραφικού γίνεται πάντα σε μία φλέβα του χεριού και καθώς αυτό κυκλοφορεί από τις φλέβες στις αρτηρίες, επιλέγοντας τον κατάλληλο χρόνο, μπορούμε να πάρουμε μία σειρά εικόνων, προκειμένου να απεικονίσουμε τις αρτηρίες ή τις φλέβες ή και τα δύο.
Κοινές εφαρμογές της αξονικής αγγειογραφίας:
-Παθήσεις των αγγείων του εγκεφάλου (ανευρύσματα, αρτηριοφλεβώδεις δυσπλασίες, στενώσεις, αποφράξεις)
-Παθήσεις των καρωτίδων (στενώσεις)
-Ελεγχος των αγγείων του άνω άκρου (εμβολή, τραύμα)
-Παθήσεις της αορτής (ανευρύσματα, στενώσεις, διαχωριστικά ανευρύσματα, έλεγχο έπειτα από τοποθέτηση stent)
-Ελεγχος των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς (στενώσεις, εκτίμηση του σκορ ασβεστίου)
-Ελεγχος των πνευμονικών αρτηριών (πνευμονική εμβολή)
-Ελεγχος των αγγείων του ήπατος (τραύμα, απόφραξη ηπατικών φλεβών, προ- ή μεταμοσχευτικός έλεγχος)
-Ελεγχος των νεφρικών αγγείων (αναζήτηση στενώσεων σε υπερτασικούς ή επικουρικών αρτηριών σε προμεταμοσχευτικό έλεγχο)
-Παθήσεις των αγγείων των κάτω άκρων (στένωση ή απόφραξη αρτηριών, έμβολα σε φλέβες)
Προετοιμασία και διενέργεια της εξέτασης
Η εξέταση γενικώς είναι γρήγορη, εύκολη και ανώδυνη. Πριν από την εξέταση θα πρέπει κανείς να είναι νηστικός για 4-5 ώρες. Καλό είναι να φοράει άνετα ρούχα χωρίς μεταλλικά αντικείμενα.
Ο εξεταζόμενος ξαπλώνει με τη βοήθεια του τεχνολόγου στο εξεταστικό τραπέζι του αξονικού τομογράφου. Στη συνέχεια, τοποθετείται ένας μικρός καθετήρας σε μία φλέβα του χεριού, ο οποίος συνδέεται με τον εγχυτή, το μηχάνημα που χορηγεί ελεγχόμενα το σκιαγραφικό. Ανάλογα με το είδος της εξέτασης, μπορεί να χρειαστεί να κρατήσει την αναπνοή του ο εξεταζόμενος για 10-20 δευτερόλεπτα. Κατά την έγχυση του σκιαγραφικού μερικές φορές ο εξεταζόμενος μπορεί να νιώσει ένα αίσθημα ζέστης που εξαπλώνεται από το λαιμό προς τα κάτω άκρα, κάτι που υποχωρεί ταχύτατα σε 1-2 λεπτά. Οι ακτίνες Χ, αφού διαπεράσουν το σώμα του εξεταζόμενου, συλλαμβάνονται από τους κατάλληλους αισθητήρες και αποστέλλονται στον υπολογιστή του αξονικού τομογράφου, όπου σχηματίζεται η εικόνα αρχικά σε εγκάρσιες τομές. Η όλη διαδικασία μέχρι να βγει ο εξεταζόμενος από την αίθουσα εξέτασης διαρκεί συνήθως λιγότερο από 30 λεπτά. Αμέσως μετά ο εξεταζόμενος είναι ικανός να επανέλθει στις καθημερινές του δραστηριότητες.
Σε δεύτερο χρόνο, ακολουθεί η επεξεργασία των δεδομένων της εξέτασης και η ανασύνθεση της εικόνας σε πολλαπλά επίπεδα από τον ειδικά εκπαιδευμένο γιατρό ακτινοδιαγνώστη προκειμένου να αναδείξει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ανατομία και την παθολογία των εξεταζόμενων αγγείων. Αφού ολοκληρωθεί η γνωμάτευση, ο εξεταζόμενος θα είναι σε θέση να παραλάβει την ίδια ή την επόμενη συνήθως μέρα το φάκελο με τις εξετάσεις του, ο οποίος συνοδεύεται πάντα από το πόρισμα του ακτινοδιαγνώστη που περιγράφει τα ευρήματα της εξέτασης, τα οποία θα πρέπει να προσκομίσει στο θεράποντα γιατρό του προκειμένου να επιλέξει την ενδεδειγμένη αντιμετώπιση του προβλήματός του.
Πλεονεκτήματα της αξονικής αγγειογραφίας
Μπορεί να εκτιμήσει την κατάσταση των αγγείων εξίσου αξιόπιστα με την κλασική αγγειογραφία.
Επιπλέον, επιτρέπει να ελέγξουμε πέρα από τον αυλό και τις δομές έξω από τα αγγεία, ενώ έχουμε τη δυνατότητα να μελετήσουμε τα αγγεία από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες.
Συγκριτικά με την κλασική αγγειογραφία, που απαιτεί την τοποθέτηση καθετήρα σε μεγάλη αρτηρία ή φλέβα, η αξονική αγγειογραφία είναι πολύ λιγότερο επεμβατική και γι' αυτό καλύτερα ανεκτή από τους εξεταζομένους, είναι πιο ασφαλής, πιο σύντομη και κοστίζει λιγότερο.
Μειονεκτήματα της αξονικής αγγειογραφίας
Έχει τα αντίστοιχα μειονεκτήματα με την κλασική αγγειογραφία, τα οποία σχετίζονται με τη χρήση της ιοντίζουσας ακτινοβολίας και του σκιαγραφικού. Γι' αυτό δεν ενδείκνυται για εγκύους, άτομα με νεφρική ανεπάρκεια, με υπερθυρεοειδισμό και με ιστορικό αλλεργίας στο σκιαγραφικό.
Σάββατο 10 Μαρτίου 2012
Διαγνωστικές και θεραπευτικές τεχνικές: αγγειογραφία εγκεφάλου
Τι είναι η αγγειογραφία εγκεφάλου ;
Η αγγειογραφία (λέγεται και ψηφιακή αγγειογραφία ή digital substraction angiography ή DSA) είναι μία επεμβατική εξέταση που χρησιμοποιείται για να απεικονισθούν τα αγγεία σε μια περιοχή του σώματος.
Η αγγειογραφία εγκεφάλου απεικονίζει τα 4 αγγεία που τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο. Τα αγγεία αυτά είναι :
• η δεξιά και η αριστερή καρωτίδα
• η δεξιά και η αριστερή σπονδυλική αρτηρία.
Πότε έχει ένδειξη να γίνει μια αγγειογραφία εγκεφάλου ;
Η αγγειογραφία εγκεφάλου γίνεται :
1. όταν υπάρχει εγκεφαλική αιμορραγία και ψάχνουμε να βρούμε το αίτιο της αιμορραγίας πχ ανεύρυσμα, αρτηριοφλεβική δυσπλασία
2. όταν πρόκειται να χειρουργήσουμε έναν όγκο εγκεφάλου, ο οποίος βρίσκεται κοντά σε σημαντικά αγγεία του εγκεφάλου, για να ξέρουμε πως θα τα προστατεύσουμε στη χειρουργική επέμβαση
3. όταν πρόκειται να γίνει εμβολισμός ενός ανευρύσματος ή μιας αγγειακής δυσπλασίας.
Ποιες είναι οι αντενδείξεις στην αγγειογραφία εγκεφάλου δηλ. πότε ΔΕΝ επιτρέπεται να γίνει η εξέταση ;
1. εγκυμοσύνη : η εξέταση έχει μεγάλο ποσό ακτινοβολίας Χ
2. αλλεργία στο ενδοφλέβιο σκιαγραφικό
3. νεφρική ανεπάρκεια
4. διαταραχή στην πήξη του αίματος, είτε από κάποιο νόσημα (πχ θρομβοπενία) είτε από κάποιο φάρμακο (πχ ασπιρίνη, κλοπιδογρέλη).
Αν δεν μπορεί να γίνει η αγγειογραφία για κάποιον από τους παραπάνω λόγους, τι εναλλακτική λύση υπάρχει ;
Για διαγνωστικούς λόγους, υπάρχουν μη επεμβατικές μορφές αγγειογραφίας (μαγνητική αγγειογραφία ή MRA, αξονική αγγειογραφία ή CTA), αλλά δεν είναι τόσο ακριβείς όσο η ψηφιακή αγγειογραφία. Αν πρόκειται για εμβολισμό, δεν υπάρχει εναλλακτική λύση.
Εικόνα 1 : Οι αρτηρίες του εγκεφάλου.
Πρόκειται να υποβληθώ σε αγγειογραφία εγκεφάλου. Τι γίνεται σε αυτή την εξέταση με απλά λόγια ;
• πρέπει να μην έχετε φάει τις 4 ώρες πριν την αγγειογραφία
• η εξέταση γίνεται στο Νευροακτινολογικό Τμήμα του Νοσοκομείου, από εξειδικευμένο γιατρό. Μαζί σας θα είναι και μια νοσηλεύτρια
• θα ξαπλώσετε στο ειδικό κρεβάτι. Η εξέταση γίνεται συνήθως με τον ασθενή ξύπνιο : θα βλέπετε το γιατρό και θα μιλάτε μαζί του καθ’ όλη τη διάρκεια της εξέτασης
• η διαδικασία θυμίζει την στεφανιαιογραφία. Τοποθετείται αντισηπτικό και γίνεται τοπική αναισθησία στη βουβωνική χώρα (στην αρχή του μηρού). Εισάγεται μια λεπτή βελόνη μέσα στη μηριαία αρτηρία. Κατόπιν, ο γιατρός θα προωθήσει ένα λεπτό ελαστικό καθετήρα μέσα στα αγγεία μέχρι να φτάσει στην περιοχή του τραχήλου (στο λαιμό σας). Την πορεία του καθετήρα τη βλέπει στις οθόνες που έχει μπροστά του. Τότε αρχίζει και ρίχνει σκιαγραφικό για να απεικονισθούν τα αγγεία του εγκεφάλου. Ίσως νιώσετε ένα κάψιμο, ή ζάλη, ή να πάλλεται η καρδιά σας την ώρα που μπαίνει το φάρμακο. Όλα αυτά είναι φυσιολογικά και παροδικά
• η εξέταση διαρκεί 1-2 ώρες, ανάλογα με το τι ψάχνουμε να βρούμε. Στο τέλος αφαιρούνται τα υλικά από το πόδι σας και μπαίνει ένας μεγάλος πιεστικός επίδεσμος στην περιοχή της παρακέντησης
Τι ακολουθεί μετά το τέλος της εξέτασης ;
Θα σας μεταφέρουν στο δωμάτιό σας. Πρέπει το πόδι σας να μείνει ακίνητο για αρκετές ώρες μετά την αγγειογραφία και με τον επίδεσμο στη θέση του. Αν δείτε κάτι ανησυχητικό στο σημείο της παρακέντησης πχ αιμορραγία, πρήξιμο, παράλυση στο πόδι κλπ, ειδοποιείστε αμέσως τη νοσηλεύτρια. Ούτως ή άλλως θα υπάρχει τακτικός έλεγχος της πίεσης, των σφυγμών και του σημείου της παρακέντησης, τις πρώτες ώρες μετά την αγγειογραφία. Αν θέλετε μπορείτε να πάρετε ένα παυσίπονο. Την επομένη, θα αφαιρεθεί ο επίδεσμος και θα μπορέσετε να σηκωθείτε και να περπατήσετε. Για λίγες ημέρες, το σημείο της παρακέντησης θέλει προσοχή : αν δείτε κάτι να αλλάζει, επικοινωνήστε αμέσως με το γιατρό σας. Μην ζορίζετε το πόδι σας και μη σηκώνετε μεγάλα βάρη τον πρώτο καιρό.
Υπάρχουν επιπλοκές από την αγγειογραφία εγκεφάλου ;
Οι επιπλοκές εμφανίζονται στο 1% περίπου, αλλά η πιθανότητα σοβαρής επιπλοκής είναι 0,1%. Τα ποσοστά αυτά είναι μικρότερα σε νέους και υγιείς ανθρώπους και μεγαλύτερα σε μεγάλης ηλικίας ανθρώπους, με αρτηριοσκληρυντικά αγγεία.
Οι επιπλοκές είναι :
• λοίμωξη από την εισαγωγή του καθετήρα
• εσωτερική αιμορραγία
• αιμάτωμα ή αγγειακή βλάβη πχ ψευδοανεύρυσμα στο σημείο της παρακέντησης
• καρδιακές αρρυθμίες
• αλλεργία στο ενδοφλέβιο σκιαγραφικό (από δερματικό εξάνθημα έως αλλεργικό σοκ)
• αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (σε ηλικιωμένους και κυρίως παροδικό)
• πάρεση μηριαίου νεύρου.
Τετάρτη 7 Μαρτίου 2012
Aκτινολογία και Ουρολογία
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Πολλές παθολογικές καταστάσεις, που δεν ήταν δυνατόν να διαγνωσθούν πριν από λίγα χρόνια, γίνονται τώρα ξεκάθαρα φανερές και δίνεται έτσι η δυνατότητα στους Ιατρούς να χορηγήσουν την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή ή να συστήσουν χειρουργική επέμβαση.
Με τα μηχανήματα νεώτερης γενιάς, είναι επίσης δυνατόν να γίνουν εξαιρετικές εξετάσεις άνω και κάτω κοιλίας (ήπατος, παγκρέατος, νεφρών, έσω γεννητικού συστήματος της γυναίκας κτλ.) καθώς και πιο εξελιγμένες εξετάσεις, όπως αγγειογραφίες (εγκεφάλου, καρωτίδων, αορτής κτλ.) και χολαγγειοπαγκρεατογραφίες. Το Σπινθηρογράφημα των οστών απεικονίζει την λειτουργική δομή όλων των οστών.
Γίνεται σάρωση ολοκλήρου του σώματος η οποία όταν χρειαστεί συμπληρώνεται με εντοπισμένες στατικές μεγεθυσμένες λήψεις ή με τομογραφική μελέτη της περιοχής ενδιαφέροντος. Η εξέταση γίνεται 3-4 ώρες μετά την ενδοφλέβια χορήγηση του ραδιοφαρμάκου και διαρκεί περίπου μισή ώρα. Δεν απαιτείται καμιά προετοιμασία από τον ασθενή ούτε διακοπή όποιας φαρμακευτικής αγωγής.
Τετάρτη 4 Ιανουαρίου 2012
Επικίνδυνη για εμφάνιση καρκίνου η ακτινοβολία από την αξονική τομογραφία
Δυο αμερικανικές έρευνες που δημοσιεύονται στο περιοδικό ‘Archives of Internal Medicine’ ανακάλυψαν ότι η ακτινοβολία από την αξονική τομογραφία μπορεί να προκαλέσει καρκίνο δεκαετίες μετά την έκθεση του ασθενούς σε αυτήν.Η πρώτη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε 4 νοσοκομεία του Σαν Φρανσίσκο, ανακάλυψε ότι ακόμα και μέτριες δόσεις ακτινοβολίας είναι 4 φορές υψηλότερες από ότι εκτιμάται σύμφωνα με τις τρέχουσες επικαλούμενες δόσεις για αυτές τις εξετάσεις. Μια μόνο αγγειογραφία στεφανιαίων, κατά μέσον όρο υποβάλλει τον ασθενή στο ισοδύναμο 309 ακτινογραφιών. Η έρευνα ανακάλυψε ότι μια γυναίκα 40 ετών, από 270 που υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία στεφανιαίων αγγείων θα εμφάνιζε καρκίνο λόγω της εξέτασης.
Δεύτερη έρευνα ανακάλυψε ότι οι 72 εκ. αξονικές τομογραφίες που πραγματοποιήθηκαν στις ΗΠΑ το 2007 θα προκαλέσουν 29.000 επιπλέον καρκίνους. Τα στοιχεία εξαιρούν ασθενείς που ήδη είχαν εμφανίσει όγκο ή υποβλήθηκαν σε εξέταση λόγω θεραπευτικής αγωγής για καρκίνο. Οι καρκίνοι που προκαλούνται από την ακτινοβολία εμφανίζονται 20 έως 30 χρόνια μετά την εξέταση, ανακάλυψε η έρευνα.
Οι έρευνες που δημοσιεύονται στο περιοδικό ‘AIM’ αναφέρουν ότι η προσπάθεια να αποφευχθούν επιπλέον περιστατικά καρκίνου θα πρέπει να είναι πολυπαραγοντική και προτείνει ότι τα πρωτόκολλα ακτινοβολίας θα πρέπει να βελτιωθούν έτσι ώστε να εξουδετερωθεί η 13πλασια διαφορά στη δόση ακτινοβολίας όσον αφορά την ίδια αξονική τομογραφία.
Προειδοποίησαν ότι υπάρχει πολύ περισσότερη ακτινοβολία από τις αξονικές τομογραφίες σε σχέση με ότι εκτιμάτο προηγουμένως, ενώ οι υπολογισμοί σχετικά με την ποσότητα δείχνουν ότι θα προκαλούνται δεκάδες χιλιάδες παραπάνω θάνατοι από καρκίνο κάθε χρόνο.
Πηγή
Πέμπτη 4 Αυγούστου 2011
Προσυμπτωματική Διάγνωση και Έλεγχος για Καρκίνο του Νεφρού
Δυστυχώς, δεν υπάρχει καμία εξέταση αίματος ή ούρων που ν' ανακαλύπτει την παρουσία καρκίνου του νεφρού. Εάν υπάρχει υποψία καρκίνου του νεφρού τότε πρέπει να γίνουν ορισμένες απεικονιστικές εξετάσεις. Η πρώτη εξέταση είναι ένα υπερηχογράφημα ή μία αξονική τομογραφία άνω και κάτω κοιλίας. Σ' ορισμένες περιπτώσεις ένας συνδυασμός απεικονιστικών εξετάσεων είναι αναγκαίος για μία πλήρη διερεύνηση του όγκου.
Εάν υπάρχει η υποψία καρκίνου πρέπει να διερευνηθεί αν έχει επεκταθεί έξω από τον νεφρό – δηλαδή εάν έχει δώσει μεταστάσεις. Οι εξετάσεις για τον έλεγχο μεταστάσεων περιλαμβάνουν:
- αξονική ή/και μαγνητική τομογραφία κοιλίας
- απλή ακτινογραφία θώρακος, και
- εξετάσεις αίματος
Ένα σπινθηρογράφημα οστών συνιστάται εφόσον υπάρχουν πόνοι στα οστά, πρόσφατα κατάγματα οστών ή συγκεκριμένα παθολογικά ευρήματα στις εξετάσεις αίματος. Επιπλέον εξετάσεις δεν είναι αναγκαίες και γίνονται μόνο σε ειδικές περιπτώσεις.
Ο καρκίνος του νεφρού έχει την τάση ν' αναπτύσσεται μέσα στην νεφρική και κάτω κοίλη φλέβα. Η νεφρική φλέβα είναι η κύρια φλέβα του νεφρού, με την οποία όλο το αίμα του νεφρού αποχετεύεται από το νεφρό και εισέρχεται στην κυκλοφορία. Η κάτω κοίλη φλέβα είναι εκείνη που συγκεντρώνει το αίμα απ' όλα τα όργανα και από το νεφρό και το οδηγεί στην καρδιά. Το τμήμα του όγκου που επεκτείνεται μέσα σ' αυτές τις φλέβες ονομάζεται “θρόμβος όγκου”. Απεικονιστικές μέθοδοι, και κυρίως η μαγνητική τομογραφία, μπορούν να ελέγξουν με ακρίβεια την ύπαρξη θρόμβων όγκου.
Οι συνηθέστερες εξετάσεις για την διάγνωση και διερεύνηση του καρκίνου του νεφρού είναι:
Υπερηχογράφημα
Αξονική τομογραφία
Μαγνητική τομογραφία
Σπινθηριγράφημα οστών
Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων
Ενδοφλέβια πυελογραφία
Ακτινογραφία θώρακος
Αγγειογραφία
Βιοψία βελόνης
Άλλες εξετάσεις
Αξονική τομογραφία
Μαγνητική τομογραφία
Σπινθηριγράφημα οστών
Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων
Ενδοφλέβια πυελογραφία
Ακτινογραφία θώρακος
Αγγειογραφία
Βιοψία βελόνης
Άλλες εξετάσεις
Υπερηχογράφημα (Ultrasonography ή UltraSound, US)
Εάν υπάρχει αίμα στα ούρα, ένα υπερηχογράφημα κοιλιάς με ιδιαίτερη προσοχή στους νεφρά, ουρητήρες και στην ουροδόχο κύστη ανήκει στην εξέταση ρουτίνας πρώτης επιλογής. Συνήθως δεν απαιτείται καμία προετοιμασία για αυτή την εξέταση, η οποία είναι και ανώδυνη. Χρησιμοποιούνται ηχητικά κύματα για να παράγουν εικόνες των εσωτερικών οργάνων. Έτσι συμβάλουν στον εντοπισμό οποιασδήποτε μάζας που μπορεί να υπάρχει στα εσωτερικά όργανα. Μία κεφαλή υπερήχων που ονομάζεται ηχοβολέας σαρώνει το δέρμα και εκπέμπει ηχητικά κύματα που μπορεί κατόπιν να εντοπίσει ως ηχώ καθώς αντανακλώνται πίσω από τα εσωτερικά όργανα. Οι εικόνες από την ηχώ που παράγεται από τους όγκους των νεφρών έχουν διαφορετική εμφάνιση από εκείνη των φυσιολογικών νεφρών. Αυτή η εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αρχική διάγνωση της μάζας των νεφρών.
Εάν υπάρχει αίμα στα ούρα, ένα υπερηχογράφημα κοιλιάς με ιδιαίτερη προσοχή στους νεφρά, ουρητήρες και στην ουροδόχο κύστη ανήκει στην εξέταση ρουτίνας πρώτης επιλογής. Συνήθως δεν απαιτείται καμία προετοιμασία για αυτή την εξέταση, η οποία είναι και ανώδυνη. Χρησιμοποιούνται ηχητικά κύματα για να παράγουν εικόνες των εσωτερικών οργάνων. Έτσι συμβάλουν στον εντοπισμό οποιασδήποτε μάζας που μπορεί να υπάρχει στα εσωτερικά όργανα. Μία κεφαλή υπερήχων που ονομάζεται ηχοβολέας σαρώνει το δέρμα και εκπέμπει ηχητικά κύματα που μπορεί κατόπιν να εντοπίσει ως ηχώ καθώς αντανακλώνται πίσω από τα εσωτερικά όργανα. Οι εικόνες από την ηχώ που παράγεται από τους όγκους των νεφρών έχουν διαφορετική εμφάνιση από εκείνη των φυσιολογικών νεφρών. Αυτή η εξέταση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αρχική διάγνωση της μάζας των νεφρών.
Αξονική τομογραφία (CT scan)
Η αξονική τομογραφία είναι μια άκρως εξειδικευμένη ακτινογραφία. Χρησιμοποιείται για να απεικονίσει τα εσωτερικά όργανα παρέχοντας μια πολύ ακριβή εικόνα σε διατομή των περιοχών του σώματος. Είναι ένα από τα κύρια εργαλεία απεικόνισης για την αξιολόγηση του καρκίνου του νεφρού. Εάν η αρχική ένδειξη του όγκου είναι μια μάζα ή πάχυνση στην περιοχή των νεφρών που διαπιστώθηκαν σε μια ακτινογραφία που λαμβάνονται για άλλους λόγους, ή δει ή αισθητές από το εξωτερικό του σώματος, μία αξονική τομογραφία διατάσσεται συχνά.
Η αξονική τομογραφία είναι μια άκρως εξειδικευμένη ακτινογραφία. Χρησιμοποιείται για να απεικονίσει τα εσωτερικά όργανα παρέχοντας μια πολύ ακριβή εικόνα σε διατομή των περιοχών του σώματος. Είναι ένα από τα κύρια εργαλεία απεικόνισης για την αξιολόγηση του καρκίνου του νεφρού. Εάν η αρχική ένδειξη του όγκου είναι μια μάζα ή πάχυνση στην περιοχή των νεφρών που διαπιστώθηκαν σε μια ακτινογραφία που λαμβάνονται για άλλους λόγους, ή δει ή αισθητές από το εξωτερικό του σώματος, μία αξονική τομογραφία διατάσσεται συχνά.
Η αξονική τομογραφία είναι περισσότερο λεπτομερής απ' ότι η συνήθης ακτινογραφία, επιτρέποντας τη λήψη φωτογραφιών από τα εσωτερικά όργανά σε μία λεπτή φέτα σε μια δεδομένη στιγμή από διαφορετικές οπτικές γωνίες. Στη συνέχεια ένας υπολογιστής συνδυάζει και επεξεργάζεται τις εικόνες μαζί για τον προσδιορισμό του μεγέθους και της θέσης των τυχόν ανωμαλίες. Για την ενίσχυση της εικόνας των κοιλιακών οργάνων, ένα σκιαγραφικό μέσο – δηλαδή μία χρωστική ουσία – λαμβάνεται από το στόμα πριν από τη σάρωση. Ένα ενδοφλέβιο σκιαγραφικό μπορεί επίσης να χορηγηθεί για επιπλέον αντίθεση. Γενικά δεν υπάρχει κανένας πόνος που να συνδέεται με την αξονική τομογραφία, αν και η ενδοφλέβια χρωστική ουσία μπορεί να προκαλέσει μια αίσθηση ζέστης ή έξαψης. Μερικοί άνθρωποι μπορεί επίσης να παρουσιάσει αλλεργική αντίδραση στο ενδοφλέβιο σκιαγραφικό μέσο, ιδίως σ' άτομα που είναι αλλεργικά στο ιώδιο. Ανάλογα με το μέρος του σώματος που πρέπει να εξετασθεί, ειδικοί διατροφικοί περιορισμοί μπορεί να ζητηθούν πριν από τη διαδικασία.
Η τεχνολογία σάρωσης της αξονικής τομογραφίας έχει πρόσφατα βελτιωθεί με την ανάπτυξη μιας μεθόδου που ονομάζεται σπειροειδής υπολογιστική τομογραφία σάρωσης. Αυτού του είδους η αξονική τομογραφία είναι πιο γρήγορη και δίνει μια καλύτερη εικόνα από ότι οι παλιότερες μέθοδοι υπολογιστικής τομογραφίας.
Μαγνητική Τομογραφία (Μαγνητικού Συντονισμού Απεικόνιση, Magnetic Resonance Imaging, MRI)
H μαγνητική τομογραφία είναι μία πολύ εξειδικευμένη σάρωση που είναι παρόμοια με την αξονική τομογραφία, αλλά μπορεί να είναι καταλληλότερη για την εκτίμηση ορισμένων περιοχών του σώματος, όπως τα οστά. Δημιουργεί μια ακριβή εγκάρσια εικόνα των συγκεκριμένων εσωτερικών οργάνων οργάνων του σώματος, για να καταστεί δυνατή η εξέταση του ενός στρώματος μετά το άλλο. Μια μαγνητική τομογραφία δεν είναι συνήθως μια επώδυνη διαδικασία. Επειδή χρησιμοποιεί ένα ισχυρό μαγνήτη για την παραγωγή των εικόνων, τα άτομα με μέταλλο μέσα στο σώμα τους - όπως προσθετική αντικαταστάσεις ισχίου, βηματοδότες ή μεταλλικές πλάκες - θα πρέπει να συζητήσουν τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας με το γιατρό τους ή/και τον τεχνικό πριν από τη εκτέλεση της σάρωσης. Η εξέταση μπορεί να απαιτήσει από τον ασθενή να παραμένει ξαπλωμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα συνήθως σε ένα στενό χώρο. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο για κάποιους ανθρώπους που δεν τους αρέσει να ' ναι κλειστοί σ' έναν χώρο. Οι μαγνητικές τομογραφίες χρησιμοποιούνται συχνά στις περιπτώσεις όπου η αξονική τομογραφία μπορεί ν' απεικονίσει μια συγκεκριμένη περιοχή του σώματος αρκετά καλά.
H μαγνητική τομογραφία είναι μία πολύ εξειδικευμένη σάρωση που είναι παρόμοια με την αξονική τομογραφία, αλλά μπορεί να είναι καταλληλότερη για την εκτίμηση ορισμένων περιοχών του σώματος, όπως τα οστά. Δημιουργεί μια ακριβή εγκάρσια εικόνα των συγκεκριμένων εσωτερικών οργάνων οργάνων του σώματος, για να καταστεί δυνατή η εξέταση του ενός στρώματος μετά το άλλο. Μια μαγνητική τομογραφία δεν είναι συνήθως μια επώδυνη διαδικασία. Επειδή χρησιμοποιεί ένα ισχυρό μαγνήτη για την παραγωγή των εικόνων, τα άτομα με μέταλλο μέσα στο σώμα τους - όπως προσθετική αντικαταστάσεις ισχίου, βηματοδότες ή μεταλλικές πλάκες - θα πρέπει να συζητήσουν τη χρήση της μαγνητικής τομογραφίας με το γιατρό τους ή/και τον τεχνικό πριν από τη εκτέλεση της σάρωσης. Η εξέταση μπορεί να απαιτήσει από τον ασθενή να παραμένει ξαπλωμένος για μεγάλο χρονικό διάστημα συνήθως σε ένα στενό χώρο. Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο για κάποιους ανθρώπους που δεν τους αρέσει να ' ναι κλειστοί σ' έναν χώρο. Οι μαγνητικές τομογραφίες χρησιμοποιούνται συχνά στις περιπτώσεις όπου η αξονική τομογραφία μπορεί ν' απεικονίσει μια συγκεκριμένη περιοχή του σώματος αρκετά καλά.
Σπινθηρογράφημα οστών
Το σπινθηρογράφημα οστών χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της εξάπλωσης του καρκίνου στα οστά. Γίνεται με την έγχυση μικρών ποσοτήτων ειδικής ραδιενεργούς ουσίας μέσω μιας φλέβας στο αίμα. Η ουσία αυτή μεταφέρεται με την κυκλοφορία του αίματος στα οστά, όπου συγκεντρώνεται σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα των οστών. Η εξέταση μπορεί να εντοπίσει τόσο καρκινικές όσο και μη-καρκινικές παθήσεις, αλλά δεν μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ καρκίνου και άλλων παθήσεων όπως η αρθρίτιδα, όταν χρησιμοποιείται γίνεται μόνο αυτή η εξέταση. Ως εκ τούτου άλλες εξετάσεις είναι απαραίτητες, όπως οι απλές ακτινογραφίες και η αξονική τομογραφία.
Το σπινθηρογράφημα οστών χρησιμοποιείται για τον έλεγχο της εξάπλωσης του καρκίνου στα οστά. Γίνεται με την έγχυση μικρών ποσοτήτων ειδικής ραδιενεργούς ουσίας μέσω μιας φλέβας στο αίμα. Η ουσία αυτή μεταφέρεται με την κυκλοφορία του αίματος στα οστά, όπου συγκεντρώνεται σε περιοχές όπου υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα των οστών. Η εξέταση μπορεί να εντοπίσει τόσο καρκινικές όσο και μη-καρκινικές παθήσεις, αλλά δεν μπορεί να γίνει διάκριση μεταξύ καρκίνου και άλλων παθήσεων όπως η αρθρίτιδα, όταν χρησιμοποιείται γίνεται μόνο αυτή η εξέταση. Ως εκ τούτου άλλες εξετάσεις είναι απαραίτητες, όπως οι απλές ακτινογραφίες και η αξονική τομογραφία.
Τομογραφία εκπομπής ποζιτρονίων (PET Scan, Positron Emission Tomography)
Είναι μια πολύ εξειδικευμένη διαγνωστική μελέτη, η οποία παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό εξάπλωσης του καρκίνου, με βάση ορισμένες δραστηριότητες των κυττάρων. Η ΡΕΤ χρησιμοποιείται συνήθως για τον καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών, του λεμφώματος, του πνεύμονα, του μελανώματος και του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου. Η αποτελεσματικότητα της PET για τον καρκίνο του νεφρού είναι ακόμη υπό μελέτη.
Είναι μια πολύ εξειδικευμένη διαγνωστική μελέτη, η οποία παρέχει πληροφορίες σχετικά με τον βαθμό εξάπλωσης του καρκίνου, με βάση ορισμένες δραστηριότητες των κυττάρων. Η ΡΕΤ χρησιμοποιείται συνήθως για τον καρκίνο του μαστού, του παχέος εντέρου, των ωοθηκών, του λεμφώματος, του πνεύμονα, του μελανώματος και του καρκίνου κεφαλής και τραχήλου. Η αποτελεσματικότητα της PET για τον καρκίνο του νεφρού είναι ακόμη υπό μελέτη.
Ο ΑΣΘΕΝΗΣ ΞΑΠΛΩΝΕΙ Σ' ΕΝΑ ΤΡΑΠΕΖΙ ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΗΝ ΜΗΧΑΝΗ TEP. ΡΑΔΙΕΝΕΡΓΟΣ ΓΛΥΚΟΖΗ ΧΟΡΗΓΕΙΤΑΙ ΕΝΔΟΦΛΕΒΙΩΣ ΚΑΙ ΕΝΑΣ ΣΑΡΩΤΗΣ (SCANNER) ΑΝΙΧΝΕΥΕΙ ΤΗΝ ΘΕΣΗ ΚΑΘΗΛΩΣΗΣ ΚΑΙ ΧΡΗΣΗΣ ΤΗΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ ΣΤΟ ΣΩΜΑ. ΤΑ ΚΑΡΚΙΝΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ ΦΑΙΝΟΝΤΑΙ ΕΝΤΟΝΟΤΕΡΑ ΓΙΑΤΙ ΠΡΟΣΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΚΑΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΗ ΓΛΥΚΟΖΗ ΑΠΟ ΤΑ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΚΑ ΚΥΤΤΑΡΑ.
Σε αντίθεση με την αξονική και μαγνητική τομογραφία, που παράγουν εικόνες των εσωτερικών οργάνων ή άλλων δομών, η ΡΕΤ δημιουργεί εικόνες που βασίζονται στις χημικές και φυσιολογικές αλλαγές που σχετίζονται με τον μεταβολισμό των κυττάρων. Αυτό είναι σημαντικό διότι χημικές και φυσιολογικές αλλαγές στα κύτταρα εμφανίζονται συχνά νωρίτερα, πριν από τις δομικές αλλαγές – πχ ανάπτυξη ενός όγκου – που μπορεί να συμβαίνει στους ιστούς. Το αποτέλεσμα είναι ότι η ΡΕΤ μπορεί να διακρίνει κακοήθεις από καλοήθεις όγκους και να βοηθήσει στον καθορισμό του σταδίου εξάπλωσης του καρκίνου στον ασθενή. Η PET μπορεί επίσης να υπολογίσει εάν η εφαρμόσιμη θεραπεία έχει ή όχι αποτέλεσμα. Η PET χρησιμοποιείται αρκετά συχνά σε συνδυασμό με αξονική και μαγνητική τομογραφία. Μια ΡΕΤ μπορεί να διαρκέσει από 15 λεπτά έως 2 ώρες, ανάλογα με την περιοχή του σώματος που εξετάζεται.
Ενδοφλέβια Πυελογραφία (IntraVenous Pyelogram, IVP)
Η ενδοφλέβια πυελογραφία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί. Ειδική σκιαγραφική ουσία χορηγείται ενδοφλέβια, συνήθως στο χέρι. Η ουσία κυκλοφορεί με τη ροή του αίματος στα διάφορα όργανα του σώματος, συμπεριλαμβανομένων και των νεφρών. Ακτινογραφίες των νεφρών λαμβάνονται καθώς η σκιαγραφική ουσία κυκλοφορεί μέσω των νεφρών. Έτσι εντοπίζονται τυχόν ανωμαλίες στο νεφρό. Αν το υπερηχογράφημα ή η πυελογραφία είναι παθολογική, μία αξονική τομογραφία είναι απαραίτητη.
Η ενδοφλέβια πυελογραφία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί. Ειδική σκιαγραφική ουσία χορηγείται ενδοφλέβια, συνήθως στο χέρι. Η ουσία κυκλοφορεί με τη ροή του αίματος στα διάφορα όργανα του σώματος, συμπεριλαμβανομένων και των νεφρών. Ακτινογραφίες των νεφρών λαμβάνονται καθώς η σκιαγραφική ουσία κυκλοφορεί μέσω των νεφρών. Έτσι εντοπίζονται τυχόν ανωμαλίες στο νεφρό. Αν το υπερηχογράφημα ή η πυελογραφία είναι παθολογική, μία αξονική τομογραφία είναι απαραίτητη.
Ακτινογραφία θώρακος
Μια απλή ακτινογραφία θώρακα μπορεί γίνεται για τον έλεγχο της εξάπλωσης του καρκίνου στους πνεύμονες. Αν κάτι φαίνεται στην ακτινογραφία θώρακα μία αξονική τομογραφία θώρακα είναι αναγκαία.
Μια απλή ακτινογραφία θώρακα μπορεί γίνεται για τον έλεγχο της εξάπλωσης του καρκίνου στους πνεύμονες. Αν κάτι φαίνεται στην ακτινογραφία θώρακα μία αξονική τομογραφία θώρακα είναι αναγκαία.
Αγγειογραφία
Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιείται για να απεικονίσει τη θέση και λειτουργία των αρτηριών. Ο καθετήρας εισέρχεται σε μια μεγάλη αρτηρία στο πόδι, σε μια αρτηρία που οδηγεί προς τους νεφρούς (νεφρικής αρτηρίας). Μια σκιαγραφική ουσία χορηγείται στη συνέχεια στην αρτηρία για να “χρωματίσει” τα αιμοφόρα αγγεία. Η αγγειογραφία σκιαγραφεί τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν έναν όγκο νεφρού, βοηθώντας τον χειρουργό στον καλύτερο σχεδιασμό της εγχείρησης. Η αγγειογραφία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διάγνωση του καρκίνου του νεφρού γιατί τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τους όγκους είναι συνήθως διαφορετικά από εκείνα που παρέχουν κανονικά αίμα στον φυσιολογικό νεφρό.
Αυτή η διαδικασία χρησιμοποιείται για να απεικονίσει τη θέση και λειτουργία των αρτηριών. Ο καθετήρας εισέρχεται σε μια μεγάλη αρτηρία στο πόδι, σε μια αρτηρία που οδηγεί προς τους νεφρούς (νεφρικής αρτηρίας). Μια σκιαγραφική ουσία χορηγείται στη συνέχεια στην αρτηρία για να “χρωματίσει” τα αιμοφόρα αγγεία. Η αγγειογραφία σκιαγραφεί τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν έναν όγκο νεφρού, βοηθώντας τον χειρουργό στον καλύτερο σχεδιασμό της εγχείρησης. Η αγγειογραφία μπορεί επίσης να βοηθήσει στη διάγνωση του καρκίνου του νεφρού γιατί τα αιμοφόρα αγγεία που τροφοδοτούν τους όγκους είναι συνήθως διαφορετικά από εκείνα που παρέχουν κανονικά αίμα στον φυσιολογικό νεφρό.
Βιοψία
Εάν, μετά την ολοκλήρωση των διαγνωστικών εξετάσεων, υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία ότι η νεφρική μάζα είναι καρκινική (κακοήθης), η χειρουργική αφαίρεση του νεφρού (νεφρεκτομή) είτε του όγκου μόνο (ογκεκτομή) πρέπει να εκτελείται αμέσως. Εάν τ' αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων δεν είναι σαφή, μια βιοψία μπορεί να πραγματοποιηθεί. Κατά τη διάρκεια της βιοψία ένα μικρό δείγμα ιστού αφαιρείται από τη μάζα και εξετάζεται για να διαπιστωθεί αν είναι καλοήθη ή κακοήθη. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να εκτελεσθεί μια βιοψία της νεφρικής μάζας. Η πιο κοινή μέθοδος είναι μια διαδικασία που ονομάζεται αναρρόφηση με λεπτή βελόνα (FNA) ή βιοψία με λεπτή βελόνα. Χρησιμοποιώντας υπερήχους ή αξονικό τομογράφο για καθοδήγηση μία πολύ λεπτή βελόνα εισάγεται μέσω του δέρματος απευθείας στη μάζα και αφαιρέστε το δείγμα ιστού. Αυτή δεν είναι σε γενικές γραμμές μία επώδυνη διαδικασία. Ένας παθολογοανατόμος θα αξιολογήσει την βιοψία κάτω από το μικροσκόπιο για να διαπιστωθεί αν είναι καλοήθη ή κακοήθη. Αν είναι κακοήθης όγκος ο παθολογοανατόμος θα επισημάνει επίσης τον ιστολογικό τύπο κυττάρων και το βαθμό κακοήθειας.
Εάν, μετά την ολοκλήρωση των διαγνωστικών εξετάσεων, υπάρχει ισχυρή κλινική υποψία ότι η νεφρική μάζα είναι καρκινική (κακοήθης), η χειρουργική αφαίρεση του νεφρού (νεφρεκτομή) είτε του όγκου μόνο (ογκεκτομή) πρέπει να εκτελείται αμέσως. Εάν τ' αποτελέσματα των διαγνωστικών εξετάσεων δεν είναι σαφή, μια βιοψία μπορεί να πραγματοποιηθεί. Κατά τη διάρκεια της βιοψία ένα μικρό δείγμα ιστού αφαιρείται από τη μάζα και εξετάζεται για να διαπιστωθεί αν είναι καλοήθη ή κακοήθη. Υπάρχουν διάφοροι τρόποι για να εκτελεσθεί μια βιοψία της νεφρικής μάζας. Η πιο κοινή μέθοδος είναι μια διαδικασία που ονομάζεται αναρρόφηση με λεπτή βελόνα (FNA) ή βιοψία με λεπτή βελόνα. Χρησιμοποιώντας υπερήχους ή αξονικό τομογράφο για καθοδήγηση μία πολύ λεπτή βελόνα εισάγεται μέσω του δέρματος απευθείας στη μάζα και αφαιρέστε το δείγμα ιστού. Αυτή δεν είναι σε γενικές γραμμές μία επώδυνη διαδικασία. Ένας παθολογοανατόμος θα αξιολογήσει την βιοψία κάτω από το μικροσκόπιο για να διαπιστωθεί αν είναι καλοήθη ή κακοήθη. Αν είναι κακοήθης όγκος ο παθολογοανατόμος θα επισημάνει επίσης τον ιστολογικό τύπο κυττάρων και το βαθμό κακοήθειας.
Εάν υπάρχουν σαφείς αποδείξεις για εκτεταμένες μεταστάσεις κατά τη στιγμή της ανακάλυψης της μάζας των νεφρών, μια βιοψία μπορεί να ληφθεί από μια περιοχή της μετάστασης, αντί από τους νεφρούς. Αυτό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αιμορραγίας, αν η μεταστατική περιοχή είναι πιο εύκολα προσβάσιμη από τους νεφρούς.
Άλλες Εξετάσεις
Εκτός από τις διαγνωστικές εξετάσεις που περιγράφονται ανωτέρω, μπορεί να διενεργηθούν μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες εργαστηριακές εξετάσεις για την ολοκλήρωση της διαγνωστικής διερεύνησης.
Εκτός από τις διαγνωστικές εξετάσεις που περιγράφονται ανωτέρω, μπορεί να διενεργηθούν μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες εργαστηριακές εξετάσεις για την ολοκλήρωση της διαγνωστικής διερεύνησης.
Εξέταση Ούρων
Η εξέταση των ούρων είναι συνήθως μέρος μιας πλήρους σωματικής εξετάσης. Μικροσκοπικές και χημικές εξετάσεις που ανιχνεύουν μικρές ποσότητες αίματος και άλλες ουσίες που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι. Περίπου οι μισοί από όλους τους ασθενείς με καρκίνωμα νεφρών θα έχουν αίμα στα ούρα τους. Μικροσκοπική εξέταση των δειγμάτων ούρων (που ονομάζεται και κυτταρολογική εξέταση ούρων) μπορεί να ανιχνεύσει καρκινικά κύτταρα στα ούρα.
Η εξέταση των ούρων είναι συνήθως μέρος μιας πλήρους σωματικής εξετάσης. Μικροσκοπικές και χημικές εξετάσεις που ανιχνεύουν μικρές ποσότητες αίματος και άλλες ουσίες που δεν φαίνονται με γυμνό μάτι. Περίπου οι μισοί από όλους τους ασθενείς με καρκίνωμα νεφρών θα έχουν αίμα στα ούρα τους. Μικροσκοπική εξέταση των δειγμάτων ούρων (που ονομάζεται και κυτταρολογική εξέταση ούρων) μπορεί να ανιχνεύσει καρκινικά κύτταρα στα ούρα.
Εξετάσεις αίματος
H γενική αίματος και η βιοχημική εξέταση του αίματος μπορεί να ανιχνεύσει ευρήματα έχουν σχέση με τον καρκίνο του νεφρού. Αναιμία (πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια) είναι πολύ συχνή. Ερυθροκυττάρωση (ή πολυκυτταραιμία, πάρα πολλά ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος) μπορεί επίσης να προκύψει, επειδή ορισμένοι καρκίνοι των νεφρών παράγουν μια ορμόνη (ερυθροποιητίνη), η οποία προκαλεί αύξηση της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων από τον μυελό των οστών.
H γενική αίματος και η βιοχημική εξέταση του αίματος μπορεί να ανιχνεύσει ευρήματα έχουν σχέση με τον καρκίνο του νεφρού. Αναιμία (πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια) είναι πολύ συχνή. Ερυθροκυττάρωση (ή πολυκυτταραιμία, πάρα πολλά ερυθρά αιμοσφαίρια του αίματος) μπορεί επίσης να προκύψει, επειδή ορισμένοι καρκίνοι των νεφρών παράγουν μια ορμόνη (ερυθροποιητίνη), η οποία προκαλεί αύξηση της παραγωγής ερυθρών αιμοσφαιρίων από τον μυελό των οστών.
Υψηλά επίπεδα ενζύμων της ηπατικής λειτουργίας στο αίμα (για λόγους που δεν είναι γνωστό) και υπερασβεστιαιμία (υψηλά επίπεδα ασβεστίου στο αίμα) συμβαίνουν μερικές φορές.
