Επιδράσεις της ιοντίζουσας ακτινοβολίας στο κύημα

Ανάλογα με τη φάση ανάπτυξής του οι επιδράσεις της ακτινοβολίας στο κύημα είναι: 

 1η φάση (1η - 2η εβδομάδα): 

Στην αρχή της κύησης, όταν ο αριθμός των κυττάρων είναι μικρός, η ακτινοβολία μπορεί να έχει ως αποτέλεσμα την αποτυχημένη εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου στο βλεννογόνο ή το θάνατο του κυήματος. Σε μία τέτοια περίπτωση, η εγκυμοσύνη δε θα γίνει αντιληπτή. Εφόσον η εγκυμοσύνη συνεχισθεί, θεωρείται ότι το παιδί που θα γεννηθεί δεν θα εμφανίσει βλάβες εξαιτίας της ακτινοβόλησης, χωρίς ωστόσο οι στοχαστικοί κίνδυνοι (απώτερα αποτελέσματα) να μπορούν να αποκλεισθούν τελείως. Η φάση αυτή θεωρείται χαμηλού κινδύνου.

 2η φάση (3η - 8η εβδομάδα):
Κατά τη διάρκειά της, και για δόσεις στο κύημα μεγαλύτερες των 100 mSv , υπάρχει πιθανότητα εμφάνισης δυσπλασίας. Η πιθανότητα αυτή αυξάνεται κατά τη   διάρκεια του πολλαπλασιασμού των κυττάρων και της διαφοροποίησης των αναπτυσσόμενων οργάνων. Οι επιδράσεις της ακτινοβολίας κατά τη φάση αυτή αφορούν και τους στοχαστικούς κινδύνους (απώτερα αποτελέσματα) με ποσοστό 0,015% ανά 1 mSv (βλ. παραπάνω).

 3η φάση (8η εβδομάδα - τοκετός):
Το πρώτο διάστημα (8η - 15η εβδομάδα) της φάσης αυτής, κατά το οποίο συντελείται η βασική διάπλαση του κεντρικού νευρικού συστήματος, έκθεση του εμβρύου σε υψηλές δόσεις (πάνω από 100 mSv ) μπορεί να οδηγήσει σε μείωση του δείκτη νοημοσύνης. Θεωρείται ότι 100 mSv μειώνουν το δείκτη νοημοσύνης του παιδιού κατά 3 μονάδες. Παρόλα αυτά, το έμβρυο δεν αναμένεται σε καμία περίπτωση να λάβει τόσο υψηλή δόση κατά τις συνήθεις διαγνωστικές εξετάσεις. Οι επιδράσεις της ακτινοβολίας κατά τη φάση αυτή αφορούν κυρίως τους στοχαστικούς κινδύνους (απώτερα αποτελέσματα) με ποσοστό 0,015% ανά 1 mSv.

Πηγή

Read More

Ακτινοπροστασία του κυοφορούμενου παιδιού

Α. Πριν την εξέταση με χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών 

 Πριν την πραγματοποίηση οποιασδήποτε εξέτασης ή θεραπείας με χρήση ιοντίζουσας ακτινοβολίας, κάθε γυναίκα σε αναπαραγωγική ηλικία πρέπει να ερωτάται από τον παραπέμποντα ιατρό, τον θεράποντα ιατρό (ακτινολόγο, πυρηνικό, ακτινοθεραπευτή, οδοντίατρο) ή το προσωπικό του εργαστηρίου εάν υπάρχει πιθανότητα εγκυμοσύνης.

 Σε κάθε περίπτωση, η γυναίκα πρέπει να ενημερώνει το προσωπικό του εργαστηρίου για το ενδεχόμενο εγκυμοσύνης.

 Εάν η εξεταζόμενη δεν έχει παρατηρήσει κάποια καθυστέρηση στον κύκλο της, η εξέταση μπορεί να πραγματοποιηθεί κανονικά. Η χρήση μεθόδων αντισύλληψης όπως το αντισυλληπτικό χάπι ή το αντισυλληπτικό σπείραμα, δεν εξασφαλίζουν απαραίτητα τη μη ύπαρξη εγκυμοσύνης. Επίσης, ο κανόνας των 10 ημερών (έκθεση μόνον εντός 10 ημερών από την έναρξη της τελευταίας εμμήνου ρύσεως) μπορεί να χρησιμοποιηθεί, χωρίς όμως να είναι απαραίτητη η εφαρμογή του υπό μορφή ρουτίνας για εξετάσεις χαμηλής δόσης στο κύημα.

 Σε περίπτωση υπόνοιας για πιθανή εγκυμοσύνη, η έκθεση στην ακτινοβολία πρέπει να αναβάλλεται μέχρι την επόμενη έμμηνο ρύση ή να πραγματοποιείται εφόσον έχει προηγηθεί αρνητικό test εγκυμοσύνης.

Β. Υποβολή εγκύων σε ιατρικές εξετάσεις με χρήση ιοντιζουσών ακτινοβολιών 

Εάν η εγκυμοσύνη έχει επιβεβαιωθεί, συνιστώνται οι παρακάτω διαδικασίες:

 Αναζήτηση κατάλληλων εναλλακτικών διαγνωστικών μεθόδων ή θεραπειών, με χαμηλότερη ή μηδενική ακτινική επιβάρυνση του κυήματος, όπως υπέρηχοι, μαγνητική τομογραφία κλπ.

 Πιθανή αναβολή της εξέτασης ή της θεραπείας για μετά τον τοκετό, εάν αυτό είναι από κλινική άποψη αποδεκτό, σταθμίζοντας τον κίνδυνο και το όφελος, τόσο για την έγκυο όσο και για το κύημα.

 Εφόσον η αναβολή της εξέτασης ή της θεραπείας δεν είναι κλινικά αποδεκτή, τότε η πραγματοποίησή της απαιτεί την εκτίμηση της δόσης στο κύημα και τη λήψη όλων των κατάλληλων μέτρων για την ελαχιστοποίηση της δόσης αυτής. Τα μέτρα πρέπει να επιλέγονται, έτσι ώστε να ελαχιστοποιείται η δόση στη μήτρα και στο κύημα, χωρίς, ωστόσο, να μειώνεται η αποτελεσματικότητα της εξέτασης ή της θεραπείας. Αυτό επιτυγχάνεται :

 για ακτινολογικές εξετάσεις: Λήψη λιγότερων εικόνων (φιλμς) μείωση χρόνου ακτινοσκόπησης, επιλογή των προβολών, θωράκιση της δέσμης ακτινοβολίας, περιορισμός πεδίου ακτινοβόλησης, χρήση κατάλληλων πρωτοκόλλων εξέτασης, κλπ.

 για εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής: Προσεκτική επιλογή του ραδιοϊσοτόπου που θα χορηγηθεί για την πραγματοποίηση της εξέτασης και την εφαρμογή ειδικών πρωτοκόλλων βελτιστοποίησης της ακτινοπροστασίας του κυήματος.

 για ακτινοθεραπεία / θεραπεία με χρήση ραδιοϊσοτόπων: Πριν αποφασιστεί η πραγματοποίηση μίας κλινικά αιτιολογημένης θεραπείας με χρήση ακτινοβολιών σε μέλλουσα μητέρα, πρέπει να έχει προηγηθεί η προσεκτική εκτίμηση της δόσης που θα λάβει το κύημα και ο ανάλογος σχεδιασμός της θεραπείας, ώστε να ελαχιστοποιηθεί η δόση σε αυτό.

Γ . Ενέργειες σε περίπτωση έκθεσης εγκύου σε ακτινοβολία χωρίς η εγκυμοσύνη να είναι γνωστή 

Εάν η εγκυμοσύνη δεν είναι γνωστή και η έγκυος εκτεθεί σε ακτινοβολία, το πρώτο πράγμα που πρέπει να ακολουθήσει είναι η αξιολόγηση των δεδομένων της ακτινοβόλησης (είδος και στοιχεία εξέτασης, εκτίμηση της δόσης στο κύημα, φάση ανάπτυξής του). Η εκτίμηση της δόσης στο κύημα είναι απαραίτητη για τον περαιτέρω υπολογισμό της πιθανότητας εμφάνισης κάποιου προβλήματος σε αυτό. Σε περίπτωση που κατά την έκθεση, η μήτρα της εγκύου βρίσκεται εκτός της πρωτεύουσας δέσμης της ακτινοβολίας, ή εκτιμάται ότι η δόση στο κύημα δεν υπερβαίνει το 1mSv, περαιτέρω δοσιμετρικοί υπολογισμοί δεν θεωρούνται απαραίτητοι.

 Σύμφωνα με τις Οδηγίες τις Ευρωπαϊκής Ένωσης, για δόσεις στο κύημα μικρότερες των 100 mSv η διακοπή της κύησης πρέπει να αποκλείεται. Για δόσεις μεγαλύτερες των 100mSv, η απόφαση για τη διακοπή της κύησης ανήκει αποκλειστικά στο οικογενειακό περιβάλλον του κυοφορούμενου παιδιού, αφού πρώτα αναλυθούν και συζητηθούν με τους ειδικούς τα ιατρικά δεδομένα και οι τυχόν επιπτώσεις στο παιδί. Στη λήψη απόφασης πρέπει να συνεκτιμηθούν οικογενειακοί, κοινωνικοί, ψυχολογικοί και προσωπικοί παράγοντες. Τονίζεται ότι σύμφωνα με την ίδια οδηγία, ακόμη και για δόσεις στο κύημα της τάξης των μερικών εκατοντάδων mSv, δεν συνιστάται σε όλες τις περιπτώσεις διακοπή της κύησης. Επισημαίνεται ότι σε καμία περίπτωση δεν αναμένονται δόσεις της τάξης των 100 mSv στο έμβρυο κατά τις συνήθεις διαγνωστικές εξετάσεις (ακτινολογικές ή πυρηνικής ιατρικής). Ενδέχεται να υπάρξουν στην ακτινοθεραπεία και σε ειδικές διαγνωστικές εξετάσεις (π.χ. επεμβατικές πράξεις και σύνθετες εξετάσεις αξονικής τομογραφίας κοιλιακής χώρας), όπου το κύημα εκτίθεται σε ισχυρές δέσμες ακτινοβολίας για μεγάλο χρονικό διάστημα.

 Δεν δικαιολογείται για κανένα λόγο η διακοπή της κύησης σε περιπτώσεις που η έγκυος υποβληθεί σε ακτινολογικές εξετάσεις κατά τις οποίες, η μήτρα βρίσκεται εκτός της κύριας δέσμης ακτινοβολίας (π.χ. α/γ θώρακα, α/γ ΑΜΣΣ, α/γ άκρων, μαστογραφία, οδοντιατρικές α/γ, αξονική τομογραφία κεφαλής και θώρακα κλπ). Οι δόσεις στο κύημα είναι τόσο χαμηλές (μικρότερες του 1mSv), ώστε δεν επιφέρουν βλάβες σε αυτό, ενώ η πιθανότητα στοχαστικών αποτελεσμάτων είναι αμελητέα.

Δ . Εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής: Αποφυγή εγκυμοσύνης - Θηλασμός - Μικρά παιδιά 

Πέραν των παραπάνω και ειδικότερα για τις εξετάσεις πυρηνικής ιατρικής, λόγω του γεγονότος ότι μετά από την εξέταση το ραδιοφάρκακο παραμένει στο σώμα της μητέρας για κάποιο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερη μέριμνα πρέπει να δίνεται: 

 Στο χρονικό διάστημα μετά από την εξέταση στο οποίο η εγκυμοσύνη πρέπει να αποφεύγεται.

 Στην ενδεχόμενη διακοπή του θηλασμού μετά την χορήγηση ραδιοφαρμάκων.

 Στους κανόνες προφύλαξης μικρών παιδιών που ζουν σε σπίτι, όπου η μητέρα (και γενικότερα κάποιος συγκάτοικος) έχει υποβληθεί σε εξέταση πυρηνικής ιατρικής.
Λεπτομερείς οδηγίες για τα παραπάνω πρέπει να δίνονται από το προσωπικό των εργαστηρίων πυρηνικής ιατρικής.

Πηγή

Read More

Μέτρα που πρέπει να ληφθούν μετά την υποβολή εγκύου σε διαγνωστική εξέταση ή θεραπεία

Μετά την υποβολή σε εξέταση ή θεραπεία μιας εγκύου με ιοντίζουσες ακτινοβολίες, τόσον εάν η περίπτωση περιλαμβάνεται στις παρούσες συστάσεις όσον και εάν η περίπτωση της εγκυμοσύνης δεν έγινε αντιληπτή κατά την πραγματοποίηση της εξέτασης ή της θεραπείας, πρέπει να υπολογιστεί η δόση στο κυοφορούμενο παιδί από Φυσικό Ιατρικής. Εάν η μήτρα της ασθενούς ήταν εκτός της πρωτεύουσας δέσμης, ή εάν η δόση στο κυφορούμενο παιδί εκτιμάται ότι είναι μικρότερη του 1 mSv, οι υπολογισμοί δεν είναι απαραίτητοι.
Η τιμή της δόσης και η φάση της εγκυμοσύνης κατά το χρόνο ακτινοβόλησης, πρέπει να ληφθούν υπόψη στη συζήτηση με την ασθενή για λήψη πιθανών αποφάσεων σχετικά με τη διακοπή ή μη της εγκυμοσύνης. Ο κίνδυνος που ενέχεται στις συνήθεις καθημερινές μας δραστηριότητες πρέπει να συγκριθεί κατά τη συζήτηση αυτή, με τον αντίστοιχο κίνδυνο που προέρχεται από την πραγματοποιηθείσα έκθεση. Θα πρέπει να τονιστεί ότι η διακοπή της κύησης είναι μια οδυνηρή απόφαση η οποία δεν θα πρέπει να ληφθεί χωρίς να υπάρχει πολύ σοβαρή αιτιολογία.

 Για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί μικρότερες των 100 mSv, ή άμβλωση με μόνο κριτήριο την πιθανότητα βλάβης από την ακτινοβόληση πρέπει να αποκλείεται.

 Για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί μεγαλύτερες των 100 mSv, τότε κατά τη συζήτηση για την τελική απόφαση σχετικά ή μη της εγκυμοσύνης θα πρέπει να ληφθούν υπόψη παράγοντες που αφορούν προσωπικά την ασθενή. Εξάλλου ακόμη και για δόσεις στο κυοφορούμενο παιδί της τάξης των μερικών εκατοντάδων mSv, δεν συνιστάται σε όλες τις περιπτώσεις η προσφυγή στην άμβλωση. Για δόσεις λοιπόν που προκαλούνται στο κυοφορούμενο παιδί από τις ακτινοδιαγνωστικές εξετάσεις δεν υπάρχει ανάγκη προσφυγής στην άμβλωση, ενώ κατά τις θεραπευτικές διαδικασίες η προσφυγή στην άμβλωση μπορεί να συσταθεί μετά από στάθμιση ενός συνόλου παραγόντων.

Πηγή

Read More

10 χρυσοί κανόνες: Ακτινοπροστασία ασθενών στην υπολογιστική τομογραφία.

1. Πραγματοποιείστε την εξέταση μόνο όταν ενδείκνυται. 
Μπορείτε να διαβάσετε τους 10 κανόνες ακτινοπροστασίας ασθενών στην υπολογιστική τομογραφία εδώ.

Πηγή

Read More

Ακτινοβόληση και ακτινοπροστασία ιατρών, τεχνολόγων και νοσηλευτών κατά την επαφή τους με ασθενείς που υποβάλλονται ή υποβλήθηκαν σε εξετάσεις με ιοντίζουσα ακτινοβολία

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Οι εφαρμογές των ακτινοβολιών χ, γ, και β στην Ιατρική δίνουν λύση σε καθημερινά διαγνωστικά και θεραπευτικά προβλήματα, όμως εκθέτουν τους λειτουργούς υγείας στον κίνδυνο της ακτινοβόλησης και των συνεπειών της. 
Σκοπός : Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η ανασκόπηση της υπάρχουσας βιβλιογραφίας σχετικά με τον κίνδυνο ακτινοβόλησης και τις οδηγίες ακτινοπροστασίας που πρέπει να ακολουθούν ιατροί, τεχνολόγοι και νοσηλευτές κατά την επαφή τους με ασθενείς που υποβάλλονται ή υποβλήθηκαν σε εξετάσεις με ιοντίζουσα ακτινοβολία. 
Υλικό και μέθοδος: Η μεθοδολογία που ακολουθήθηκε περιελάμβανε αναζήτηση ανασκοπικών και ερευνητικών μελετών κατά το χρονικό διάστημα 2000-2012, στην ηλεκτρονική βάση PubMed που αναφέρονταν στην ακτινοπροστασία και τον κίνδυνο ακτινοβόλησης λειτουργών υγείας, με τη χρήση λέξεων κλειδιών: ακτινοπροστασία, ακτινοβόληση, εργαζόμενοι υπηρεσιών υγείας, ιοντίζουσες ακτινοβολίες.
Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία, επαγγελματικοί χώροι, όπως Ακτινολογικά εργαστήρια, Τμήματα Πυρηνικής Ιατρικής, Επεμβατικά και Ακτινοθεραπευτικά Τμήματα οφείλουν να φέρουν ειδικές θωρακίσεις χώρων και μηχανημάτων για την αποφυγή της άσκοπης ακτινοβόλησης του προσωπικού και των επισκεπτών, αλλά και ειδικές σημάνσεις για επισήμανση των ελεγχόμενων περιοχών. Κάθε εργαζόμενος (ιατρός, τεχνολόγος, νοσηλευτής) σε χώρο με ιοντίζουσες ακτινοβολίες θα πρέπει να ακολουθεί τους προβλεπόμενους κανόνες ακτινοπροστασίας. Ο εργαζόμενος οφείλει εκτός από το να διατηρεί τη μέγιστη δυνατή απόσταση από την πηγή ακτινοβόλησης και να μειώνει τον χρόνο παραμονής κοντά στην πηγή ακτινοβόλησης, να φορά το ατομικό του δοσίμετρο και να χρησιμοποιεί όλα τα παρεχόμενα μέσα όπως, ακτινολογική ποδιά, συσκευές θωράκισης φιαλιδίων, λαβίδες, μολύβδινα γυαλιά, πετάσματα κλπ. 
Συμπεράσματα: Λειτουργοί υγείας που νοσηλεύουν ή φροντίζουν ασθενείς που ακτινοβολήθηκαν θα πρέπει να ενημερώνονται από τον αρμόδιο ακτινοφυσικό για τα μέτρα ακτινοπροστασίας τους. Σε περίπτωση υπέρβασης του ετήσιου ανώτατου ορίου δόσης ακτινοβόλησης των εργαζομένων σε χώρους με ιοντίζουσα ακτινοβολία, σύμφωνα με την Νομοθεσία προβλέπεται άδεια ακτινοπροστασίας. 

Διαβάστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Πηγή

Read More

10 χρυσοί κανόνες: Ακτινοπροστασία ασθενών κατά την ακτινοσκόπηση

1. Μεγιστοποιείστε την απόσταση ανάμεσα στη λυχνία ακτίνων Χ και τον ασθενή κατά το κλινικά εφικτό. 

Διαβάστε και τους 10 κανόνες ακτινοπροστασίας ασθενών κατά την ακτινοσκόπηση εδώ . 

Πηγή

Read More

10 χρυσοί κανόνες: Ακτινοπροστασία προσωπικού κατά την ακτινοσκόπηση

Μείωση της δόσης του ασθενούς οδηγεί πάντα σε μείωση της δόσης στο προσωπικό.

Μπορείτε να διαβάσετε τους 10 κανόνες ακτινοπροστασίας προσωπικού κατά την ακτινοσκόπηση εδώ .

Πηγή

Read More

Κλινικές εφαρμογές Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας (Cone-Beam Computed Tomography, CBCT)

Η Οδοντιατρική Υπολογιστική τομογραφία κωνικής δέσμης (CBCT) αποτελεί σήμερα την πιο σύγχρονη απεικονιστική μέθοδο στην Οδοντιατρική Ακτινολογία και παρέχει τρισδιάστατες εικόνες των δομών των γνάθων και των δοντιών, με εξαιρετική ακρίβεια και λεπτομέρεια. Οι πληροφορίες που παρέχει αυτή η τεχνολογία αιχμής, λόγω της απεικόνισης της 3ης διάστασης 3D αποτελούν ένα πολύτιμο βοήθημα για τον Οδοντίατρο, προκειμένου να παρέχει το καλύτερο δυνατό θεραπευτικό σχεδιασμό και κλινικό αποτέλεσμα.

• Αξιολόγηση του οστικού υποστρώματος της άνω και κάτω γνάθου για την τοποθέτηση οστεοενσωματουμένων εμφυτευμάτων
• Διερεύνηση οστικών αλλοιώσεων
• Εντόπιση εγκλείστων και υπεραρίθμων δοντιών
• Απεικόνιση των ΚΓΔ
• Απεικόνιση σχιστιών και γναθοπροσωπικών ανωμαλιών
• Κεφαλομετρική τρισδιάστατη ανάλυση
• Περιοδοντολογία
• Ενδοδοντία
• Ορθογναθική χειρουργική

Διερεύνηση οστικών αλλοιώσεων

Η απεικόνιση αλλοιώσεων των γνάθων με τη χρήση Ο.Υ.Τ. αφορά συνήθως σε κεντρικές βλάβες των γνάθων, και μπορεί να γίνει για να μελετηθεί η έκταση της βλάβης σε σχέση με παρακείμενα ανατομικά μόρια, αλλά και για να απεικονισθούν καλύτερα κάποια στοιχεία της βλάβης, που μπορεί να είναι σημαντικά για τη διαφορική διάγνωση.

Στις περιπτώσεις  κυστικών αλλοιώσεων  των γνάθων, αλλά και καλοήθων όγκων που εμφανίζονται κεντρικά σε αυτές, η Οδοντιατρική Τομογραφία μπορεί να προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες γύρω από:

α. την έκταση και τις διαστάσεις τους,
β. τη σχέση τους ή την επέκταση τους σε παρακείμενα ανατομικά μόρια (πχ. ρινική κοιλότητα, ιγμόρειο άντρο, πόρος κάτω φατνιακού νεύρου κλπ),
γ. τη βλάβη που έχουν προκαλέσει στο σπογγώδες οστό αλλά και στα συμπαγή πέταλα της γνάθου (πχ διάτρηση, λέπτυνση, έκπτυξη, κ.α.) και,
δ.  Το είδος της βλάβης (οστεολυτική, οστεοπλαστική, μεικτή κλπ) και το περιεχόμενο της

Εντόπιση εγκλείστων και υπεραρίθμων δοντιών

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι αρκετά δύσκολο να καθοριστεί η ακριβής θέση των εγκλείστων ή/και υπεράριθμων δοντιών από την πανοραμική ή τις ενδοστοματικές ακτινογραφίες. Η Οδοντιατρική Τομογραφία διευκολύνει, σε πολύ μεγάλο βαθμό, την εντόπιση των έγκλειστων δοντιών, των ριζών τους και τις σχέσης τους με τα παρακείμενα δόντια και ανατομικές δομές, όπως ο τομικός πόρος, το ιγμόρειο άντρο και ο πόρος του κάτω φατνιακού νεύρου. Επίσης, με την 3D απεικόνιση δίνεται η δυνατότητα στον Ορθοδοντικό να έχει μια καλύτερη εικόνα για να σχεδιάσει και να εφαρμόσει το πιό ενδεδειγμένο σχέδιο θεραπείας για την κάθε περίπτωση.

Μειονεκτήματα Πανοραμικής Ακτινογραφίας

• Ύπαρξη ανατομικών προβολών στην άνω γνάθο.
• Ασάφεια της πρόσθιας περιοχής κάτω γνάθου.
• Δυσκολία διάκρισης γναθιαίου πόρου και γενειακού τρήματος.
• Μη σταθερή μεγέθυνση εξαρτώμενη από την τοποθέτηση του ασθενούς.
• Διαφορές στην αντίθεση και στην αμαύρωση.
• Αδυναμία απεικόνισης της παρειογλωσσικής διάστασης

Πλεονεκτήματα Οδοντιατρικής Υπολογιστικής Τομογραφίας

• Ταυτόχρονη απεικόνιση άνω και κάτω γνάθου

Στην Οδοντιατρική πράξη οι χρήσιμες τομές σε μια τομογραφία για τον Οδοντίατρο δεν είναι οι εγκάρσιες/μετωπιαίες/οβελιαίες όπως είναι στους άλλους τομείς της Ιατρικής, αλλά οι κάθετες τομές στην φατνιακή ακρολοφία. Στους Ιατρικούς Αξονικούς Τομογράφους είναι πρακτικά αδύνατον λόγω διαφορετικής παραλληλότητας να ληφθεί ταυτόχρονα τόσο η άνω όσο και η κάτω γνάθος με αποτέλεσμα να απαιτείται και δεύτερη λήψη άρα και επιβάρυνση του ασθενούς με επιπλέον ακτινοβολία. Αντίθετα, στην Οδοντιατρική Τομογραφία αρκεί μόνο μια λήψη με το κατάλληλο πεδίο απεικόνισης

• Περιορισμός πεδίου ακτινοβόλησης

Δίνεται η δυνατότητα επιλογής του πεδίου απεικόνισης μεταξύ διαφόρων μεγεθών, ανάλογα με την έκταση της περιοχής ενδιαφέροντος και τον διαγνωστικό σκοπό.

• Δυνατότητα αποστολής της εξέτασης σε ηλεκτρονική μορφή και εξαγωγής της σε μορφή DICOM

Οι Οδοντιατρικές Τομογραφίες μπορούν να μελετηθούν και σε περιβάλλον Windows και έτσι τα δεδομένα αυτά είναι δυνατόν να απεικονισθούν και να ανασυντεθούν σε οποιοδήποτε προσωπικό Η/Υ. Ακόμα και το ίδιο το λογισμικό επεξεργασίας μπορεί  να είναι διαθέσιμο και στον παραπέμποντα Οδοντίατρο, και όχι μόνο στον Ακτινολόγο Στόματος.  Έτσι, ο Οδοντίατρος πιά μπορεί να διαχειρίζεται και να επεξεργάζεται περαιτέρω την Τομογραφία ενός ασθενούς, την ίδια στιγμή που τον έχει δίπλα του στην οδοντιατρική έδρα.

Στους σύγχρονους Οδοντιατρικούς Τομογράφους ο ασθενής είτε είναι όρθιος είτε είναι καθιστός,  με αποτέλεσμα –σε συνδυασμό με το μικρό χρόνο λήψης κάτω από 1’- να είναι ευχάριστοι ακόμα και στους πιό φοβικούς ασθενείς

Εξειδικευμένη Τεχνολογία για την απεικόνιση ΜΟΝΟ της Γναθοπροσωπικής χώρας, με αποτέλεσμα την καλύτερη δυνατή απεικόνιση της 3ης διάστασης (3D), την εξάλειψη των ανατομικών επιπροβολών και τη δυνατότητα εντοπισμού των ανατομικών μορίων.

Πηγή

Read More

Κίνδυνοι από τη μαστογραφία

Πολλές γυναίκες ανησυχούν για τους πιθανούς κινδύνους από τις επαναλαμβανόμενες μαστογραφίες, λόγω της ακτινοβολίας που δέχονται οι μαστοί. Υπάρχουν γυναίκες που αρνούνται να υποβληθούν σε μαστογραφία, γιατί ανυσυχούν μήπως είναι επικίνδυνη.

Τόσο η θεωρία όμως όσο και η πράξη αποδεικνύουν ότι οι κίνδυνοι από τη μαστογραφία είναι:

1. πρακτικά ελάχιστοι
2. πολύ λιγότεροι από τα οφέλη της

Γεγονός είναι ότι η ιονίζουσα ακτινοβολία που χρησιμοποιείται στη μαστογραφία μπορεί να προκαλέσει καρκινογένεση. Η διαφορά όμως είναι ότι η ποσότητα της ακτινοβολίας από μια μαστογραφία είναι μηδαμινή, άρα και ο κίνδυνος ελάχιστος.

Είναι η μαστογραφία επικίνδυνη;

Καναδοί επιστήμονες αποφάσισαν να αποδείξουν του λόγου το αληθές: κάνοντας μια έρευνα για τον κίνδυνο καρκινογένεσης από επαναλαμβανόμενες μαστογραφίες, κατέληξαν ότι τα ποσοστά ανάπτυξης καρκίνου λόγω μαστογραφίας κυμαίνονται μεταξύ 0,015% και 0,045%.

Η μαστογραφία αποφέρει πολλά οφέλη στις γυναίκες που υποβάλλονται στην εξέταση, αφού μειώνει τους θανάτους από καρκίνο, και μειώνει τα ποσοστά των μη αντιμετωπίσιμων θεραπευτικά περιπτώσεων. Είναι καλό βέβαια να θυμόμαστε πάντα ότι η μαστογραφία είναι μια εξέταση που θα πρέπει να γίνεται τακτικά μετά την ηλικία των 40 – κάθε ένα ή δύο το πολύ χρόνια – ως τα 74 περίπου χρόνια.

Σήμερα με τη νεώτερη ψηφιακή μαστογραφία, τα ποσοστά αυτά είναι ακόμα μικρότερα καθώς η νέα αυτή τεχνική κάνει χρήση ακόμα λιγότερης ακτινοβολίας.

Γενικά η ψηφιακή μαστογραφία προτείνεται σε όλες τις γυναίκες, αλλά ακόμα περισσότερο σε γυναίκες κάτω των 35 ή 30, καθώς και σε γυναίκες με επιθέματα σιλικόνης.

Σε κάθε περίπτωση οι γυναίκες θα πρέπει να συζητούν με τους γιατρούς τους πριν από κάθε μαστογραφία ή ακτινογραφία, έτσι ώστε να γίνονται μόνο οι απολύτως απαραίτητες, και να αποφεύγεται η περιττή συσσώρευση ακτινοβολίας στο σώμα.

Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να ενημερώνουν το γιατρό τους για περίπτωση πιθανής εγκυμοσύνης.

Ποιά πλεονεκτήματα έχει η ψηφιακή μαστογραφία

Το μεγάλο πλεονέκτημα στην ψηφιακη μαστογραφια είναι η δυνατότητα να εντοπίσει και να διακρίνει εξαιρετικά μικρά ευρήματα μαστογραφικού ενδιαφέροντος, όπως για παράδειγμα μικρές αλλοιώσεις με μέγεθος 0,1 – 0,2 χιλιοστά.

Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται και η πιο ευκρινής απεικόνιση πυκνών μαστών σε νεότερες γυναίκες, οπότε οι οποιεσδήποτε αλλοιώσεις μπορούν να αξιολογηθούν καλύτερα και η διάγνωση να είναι ακριβέστερη ώστε να αποφευχθεί η ταλαιπωρία της γυναίκας, που ο ακτινολόγος θα παραπέμψει για περισσότερες εξετάσεις προκειμένου να αποκλειστεί ένα πιθανός καρκίνος του μαστού.

Τα πλεονεκτήματα όμως της ψηφιακής μαστογραφίας δεν σταματούν εδώ:

• Στην ψηφιακή μαστογραφία η εξέταση διαρκεί περίπου το μισό χρόνο σε σχέση με την αναλογική, γιατί δεν υπάρχει η διαδικασία εμφάνισης του φιλμ που είναι συνήθως αρκετά χρονοβόρα
• η βελτίωση της εξέτασης, η άσκηση μικρότερης πίεσης και η απλούστευση της διαδικασίας ακόμα και για γυναίκες με μεγαλύτερους μαστούς είναι πολύ σημαντικές διαφορές σε σχέση με την αναλογική μαστογραφία και ταλαιπωρούν λιγότερο την γυναίκα
• μειώνεται πολύ η δόση της ακτινοβολίας που χρησιμοποιείται στη διαδικασία καθώς η ψηφιακή μαστογραφία έχει περίπου 25% λιγότερη ακτινοβολία
• οι εικόνες που λαμβάνονται στην ψηφιακή μαστογραφία είναι υψηλότερης ανάλυσης σε σχέση με την αναλογική, βοηθώντας την έγκαιρη αλλά και πιο αποτελεσματική διάγνωση του καρκίνου του μαστού
• οι γιατροί και ακτινολόγοι έχουν τη δυνατότητα να επεξεργαστούν την ψηφιακή απεικόνιση ώστε να την κάνουν πιο ευκρινή αν χρειαστεί
• η εικόνα μπορεί να αποθηκευτεί σε ψηφιακή μορφή σε έναν υπολογιστή και να παραμείνει αναλλοίωτη για πολλά χρόνια
• δεν χρειάζονται χημικά για την εμφάνιση και επεξεργασία του φιλμ, οπότε προστατεύεται το περιβάλλον καλύτερα

Καλύτερος εντοπισμός καρκίνου του μαστού με την ψηφιακή μαστογραφία

Αριστερά ψηφιακή μαστογραφία, δεξιά αναλογική μαστογραφία

Σύμφωνα με έρευνα  από το Διαγνωστικό Κέντρο του  Saint Louis στην Καλιφόρνια, η ψηφιακή μαστογραφία εντοπίζει περισσότερα περιστατικά καρκίνου του μαστού σε σύγκριση με την αναλογική μαστογραφία

Ενώ με την αναλογική μαστογραφία ανιχνεύονταν κατά μέσο όρο 4,1-4,5 περιστατικά καρκίνου ανά 1.000 γυναίκες που ελέγχονταν, μετά την αλλαγή σε ψηφιακή μαστογραφία εντοπίστηκαν 7,9 περιστατικά καρκίνου μαστού ανά 1.000 γυναίκες.

Μετά τα παραπάνω αποτελέσματα, οι ερευνητές ενθαρρύνουν τις γυναίκες που υποβάλλονται σε ετήσια προληπτική μαστογραφία να προτιμούν  νοσοκομεία και ιατρικά κέντρα που χρησιμοποιούν την ψηφιακή μαστογραφία, γιατί είναι ταχύτερη και γιατί βοηθάει στον καλύτερο εντοπισμό του καρκίνου.

Πηγή

Read More

SOMATOM DEFINITION FLASH της SIEMENS

Ο SOMATOM DEFINITION FLASH είναι ένα σύστημα 2 x 128 τομών, τεχνολογίας αιχμής και διαθέτει δύο λυχνίες ακτίνων - Χ οι οποίες έχουν τη δυνατότητα απόδοσης διαφορετικής ενέργειας. Η μοναδική ταχύτητα ελικοειδούς σάρωσης (0.28 δευτερόλεπτα) και η μεγάλη του διάμετρος (78cm) μετατρέπουν ακόμη και τις πιο δύσκολες εξετάσεις σε εξετάσεις ρουτίνας. Για την προστασία του ασθενή, χρησιμοποιείται η πρωτοποριακή τεχνολογία FLASH SPIRAL / X - CARE, η οποία ρυθμίζει την ακτινοβολία ανάλογα με τα χαρακτηριστικά του ασθενή και το είδος της εξέτασης.


Αξονική Θώρακος σε κλάσματα δευτερολέπτου 

Η ταχύτερη σάρωση θώρακα, καρδιάς ή και των δύο στην ιστορία της Αξονικής τομογραφίας. Απαιτούνται μόνο 0,6 δευτερόλεπτα χωρίς συγκράτηση της αναπνοής του εξεταζόμενου. Η σάρωση ολόκληρου του ανθρώπινου σώματος δεν διαρκεί περισσότερο από 5 δευτερόλεπτα.

Η μεγάλη διάμετρος του αξονικού (78cm) σε συνδυασμό με την ταχύτητα του, κάνουν την εξέταση φιλική προς τους ασθενείς, ακόμα και για τους πιο απαιτητικούς όπως παχύσαρκοι, τραυματίες και παιδιά.

Προστασία Ακτινο - ευαίσθητων Οργάνων

Τo SOMATOM Definition Flash καθιστά εφικτή την χαμηλότερη δόση για οποιαδήποτε σημείο του σώματος που είναι ακτινο-ευαίσθητο, όπως για παράδειγμα ο μαστός. Η ακτινοβολία μπορεί να μειωθεί επιλεκτικά, ακόμη και κατά 40% στα ακτινο-ευαίσθητα σημεία του σώματος, χωρίς απώλεια ποιότητας της εικόνας. Αυτό πραγματοποιείται απενεργοποιώντας τις λυχνίες κατά την διάρκεια μέρους της ελικοειδούς σάρωσης προς αποφυγή της άμεσης έκθεσης στα ακτινο-ευαίσθητα όργανα. Έτσι λύνεται το πρόβλημα της περιττής ακτινοβόλησης όπως για παράδειγμα συχνά συμβαίνει στην αξονική τομογραφία κοιλιάς.

Αξονική Στεφανιογραφία: Ακτινοβολία < 1mSv

Η Στεφανιογραφία μπορεί να πραγματοποιηθεί πλέον ταχύτατα, αναίμακτα και ανώδυνα για τον ασθενή, με τη μικρότερη δυνατή δόση ακτινοβολίας.

Κατά τη διάρκεια μιας εξέτασης καρδιάς η δόση δεν ξεπερνά το 1mSv*- ιδιαίτερα θετικό για ακτινοευαίσθητους ασθενείς. Η μείωση της ακτινοβολία και ιδιαίτερα κατά την απεικόνιση των στεφανιαίων αγγείων, μπορεί να φτάσει στο 95% της αντίστοιχης ακτινοβολίας των μέχρι σήμερα υπαρχόντων αξονικών τομογράφων (μέσος όρος δόσης 12mSv).

Ο Definition Flash δίνει τη δυνατότητα πρώιμης διάγνωσης της στεφανιαίας νόσου, με σάρωση ολόκληρης της καρδιάς σε μόλις 250msec (σχεδόν το ένα τέταρτο του καρδιακού κύκλου). Ακόμη και στις δυσκολότερες περιπτώσεις, όπως ταχυκαρδίες ή αρρυθμίες, επιτρέπει δόσεις μικρότερες από αυτές του καρδιακού καθετηριασμού και ταυτόχρονα επιτρέπει εκτίμηση του κλάσματος εξώθησης.
Ο αξονικός τομογράφος SOMATON Definition Flash με την χρονική διακριτική ικανότητα των 75msec και την εντυπωσιακή ταχύτητα σάρωσης 48cm/sec σαρώνει ακαριαία και επιτρέπει την καρδιακή απεικόνιση χωρίς τους κλινικούς και οικονομικούς περιορισμούς από την χρήση β-αναστολέων.

*ποσότητα τουλάχιστον δέκα φορές μικρότερη από αυτήν που εκπέμπουν τα συμβατικά συστήματα αξονικών τομογράφων και τρείς φορές μικρότερη από την ετήσια δόση ακτινοβολίας που λαμβάνει ο μέσος άνθρωπος από το φυσικό περιβάλλον (σύμφωνα με την Επιστημονική Επιτροπή Επιδράσεων της Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ). 




Δύο Πηγές Ενέργειας - Απλή Δόση Ακτινοβολίας 

Με τη χρήση δύο πηγών ακτινοβολίας, διαφορετικής ενέργειας (Dual Energy), ο Definition Flash παρέχει ένα δεύτερο contrast απεικόνισης δίχως περαιτέρω ακτινική επιβάρυνση. Για πρώτη φορά λοιπόν έχουμε απόδοση Διπλής Ενέργειας με μία μόνο δόση.

Η διακριτική ικανότητα του συστήματος ενισχύεται σημαντικά, επιτρέποντας τον διαχωρισμό οστών, αποτιτανώσεων και ιστών. Η εκτίμηση των βλαβών του μυοκαρδίου, των στενώσεων, των αορτοστεφανιαίων παρακάμψεων (bypass grafts) και των μεταλλικών ενδοπροθέσεων (stents), όπως και οι μετρήσεις αθηρωματικών πλακών γίνονται με ακρίβεια μετά το πέρας της εξέτασης.
Η δομή και οι παθήσεις του αγγειακού και του μυοσκελετικού συστήματος, των πνευμόνων, της άνω και κάτω κοιλίας, όπως και του εγκεφάλου αναδεικνύονται με υψηλή ευκρίνεια, αυξάνοντας σημαντικά την αξιοπιστία της διάγνωσης.
Πηγή

Read More

Στοιχεία-σοκ:«Πάρτι» με τις αξονικές τομογραφίες!

Διαρκές σκάνδαλο με τις αξονικές τομογραφίες δείχνει έκθεση που έχει στα χέρια του το υπουργείο Υγείας. 

Όπως αναφέρει δημοσίευμα του «Έθνους»,  με τεράστια ποσά επιβαρύνονται οι προϋπολογισμοί των νοσοκομείων και των ασφαλιστικών ταμείων από την αλόγιστη παραπομπή νοσηλευομένων σε αξονικές τομογραφίες, που διενεργούνται χωρίς προφανή λόγο.

Εκτός λογικής φαίνεται πως λειτουργεί το σύστημα των εξετάσεων στα δημόσια νοσοκομεία αφού οι μισοί σχεδόν ασθενείς υποβάλλονται σε αξονική τομογραφία και εκτίθενται σε επικίνδυνη ακτινοβολία, την οποία θα μπορούσαν να είχαν αποφύγει.

Τα στοιχεία των αξονικών τομογραφιών που έγιναν το 2012 σε 47 δημόσια νοσοκομεία είναι αποκαλυπτικά.

Νοσηλευτικά ιδρύματα με μικρή σχετικά δυναμικότητα υποβάλλουν πάνω από το 40% των ασθενών τους σε αξονική, όταν νοσοκομεία αιχμής εμφανίζουν ποσοστά από 20% έως 30%.

Η σχετική έκθεση βρίσκεται στο γραφείο του υπουργού Υγείας, μαζί με εισηγήσεις να σταματήσουν οι υπερβολές.

Τεχνοκράτες επισημαίνουν ότι το ποσοστό αξονικών τομογραφιών ανά ασθενή δεν ξεπερνά το 15% σε ευρωπαϊκά νοσοκομεία μικρής και μέσης δυναμικότητας: «Αν δουν αυτά τα στοιχεία οι ξένοι, θα μας κυνηγήσουν», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Ενδεικτικό είναι το εξής: Στα 47 νοσοκομεία που αξιολογήθηκαν, πραγματοποιήθηκαν πέρυσι συνολικά 322.805 αξονικές τομογραφίες. Ο αριθμός αυτός ξεπερνά τον πληθυσμό της Πάτρας και της Λάρισας!

Το θέμα ξεπερνά κατά πολύ το στατιστικό ενδιαφέρον, δεδομένου ότι οι ασθενείς που υποβάλλονται σε αξονική τομογραφία, δέχονται ακτινοβολία.

Την πρώτη θέση στη λίστα των εξετάσεων κατέχει το «Ασκληπιείο» της Βούλας, όπου το 43% των ασθενών υποβλήθηκαν σε αξονική τομογραφία. Πολύ υψηλά βρίσκονται τα νοσοκομεία Βόλου, Λάρισας και Φιλιατών (42%) και τα νοσοκομεία Τρικάλων (41%), Χαλκιδικής (40%), Αγρινίου (39%) και Ρεθύμνου (38%).
Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν με τον πλέον δραματικό τρόπο τις επισημάνσεις που έκαναν πρόσφατα οι ειδικοί του ΟΟΣΑ. Τα στατιστικά του Οργανισμού καταδεικνύουν ότι σχεδόν ένας στους τρεις Έλληνες υποβάλλεται κάθε χρόνο σε αξονική τομογραφία!

Συγκεκριμένα, στη χώρα μας πραγματοποιούνται ετησίως 320 αξονικές τομογραφίες ανά 1.000 κατοίκους, αριθμός υπερδιπλάσιος από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (123,8). Χαρακτηριστικό είναι ότι η αναλογία στην Αυστρία είναι μόλις 145 προς 1.000, στη Δανία 105, στη Γαλλία 145, στη Γερμανία 117, στην Ολλανδία μόλις 66 και στην Ισπανία 82,8 ανά 1.000 κατοίκους.

Η κατάσταση ξέφυγε από τον έλεγχο λόγω της απουσίας πλαισίου για τη λειτουργία αξονικών και μαγνητικών τομογράφων στη χώρα μας.

Ο τομέας αυτός γνώρισε μία «έκρηξη» την τελευταία δεκαετία. Το 2005, αναλογούσαν 25 αξονικοί ανά εκατομμύριο πληθυσμού και το 2010 η αναλογία διαμορφώθηκε στο 34,3 ανά εκατομμύριο (22,6 ο μέσος όρος στον ΟΟΣΑ).
Πηγή

Read More

Μείωση δόσεων στις παιδιατρικές ακτινογραφικές εξετάσεις κρανίου

Μάρκου Π.
Φυσικός – Ακτινοφυσικός Ιατρικής, MSc ∆ιοίκησης Μονάδων Υγείας, Έδεσσα.

Σκοπός: Η διερεύνηση δόσεων σε πέντε τεχνικές λήψεων παιδιατρικών ακτινογραφικών εξετάσεων κρανίου.

Yλικό-Μέθοδοι: Με το λογισµικό πρόγραµµα PCXMC (version 1.5, STUK, Finland) έγιναν υπολογισµοί δόσης δέρµατος εισόδου (ESD), ενεργού δόσης (ΕD) και δόσης θυρεοειδή αδένα για ακτινολογική λυχνία φίλτρου 3mm αλουµινίου (Αl), µε παροχή 47 µGy/mAs σε 80 kV και απόσταση εστίας-φιλµ 1 m.

Aποτελέσµατα: Σε ΑP λήψεις µε 80 kV και 2 mAs υπολογίσθηκαν τιµές ESD 108, 118, 125, 128 και 130 µGy και τιµές ED 10, 4, 2, 2 και 2 µSv για νεογνό, 1, 5, 10 και 15 ετών, αντίστοιχα, µε δόση θυρεοειδή 108 µGy σε νεογνό και 5-8 µGy σε άλλες ηλικίες. Με τάσεις 67, 72, 75, 77 και 79 kV για νεογνό, 1, 5, 10 και 15 ετών, αντίστοιχα, υπολογίσθηκαν τιµές ESD 75, 95, 110, 118 και 126 µGy και τιµές ED 6, 2, 2, 2 και 2 µSv, µε δόση θυρεοειδή 71 µGy σε νεογνό και 5-6 µGy σε άλλες ηλικίες. Σε PA προβολή οι τιµές ESD ήταν ίδιες µε δραστική µείωση τιµών ED µεταξύ 2-3 µSv και δόση θυρεοειδή νεογνού 10 µGy και άλλων ηλικιών 2-3 µGy. Σε ΑP προβολές, µε 80 kV, 2 mAs και επιπρόσθετο φίλτρο 0,1 ή 0,2 mm χαλκού (Cu) βρέθηκε σχετική µείωση ΕSD κατά 94% ή 198%, ΕD κατά 41-64% ή 85-135%, µε δόσεις θυρεοειδή νεογνού 62 ή 42 µGy και άλλων ηλικιών 4-6 ή 3-4 µGy.

Συµπεράσµατα: Στις παιδιατρικές ακτινογραφίες κρανίου µε αύξηση ηλικίας αυξάνεται η ESD και µειώνεται η ED, αλλά µικρότερες τιµές τους επιτυγχάνονται µε επιπρόσθετο φίλτρο 0,2 mm ή 0,1 mm Cu και αυξανόµενη αντί σταθερή τάση. Η ΕD και ειδικά η αυξηµένη δόση θυρεοειδή σε νεογνά µειώνεται δραστικά σε PA αντί ΑP λήψη.
Πηγή

Read More

Οδηγίες και συστάσεις για τη μείωση της δόσεις στα χέρια των εργαζομένων στην Πυρηνική Ιατρική

Κατά την προετοιμασία και χορήγηση ραδιοφαρμάκων σε εργαστήρια Πυρηνικής Ιατρικής το προσωπικό χρησιμοποιεί ανοικτές πηγές ραδιενεργών υλικών. Εξαιτίας της πολύ μικρής απόστασης των χεριών των εργαζομένων από της πηγές ακτινοβολίας, η δόση που αναμένεται να καταγραφεί στα χέρια είναι μεγαλύτερη σε σχέση με το υπόλοιπο σώμα. Για το λόγο αυτό η δοσιμέτρηση των χεριών είναι αναγκαία στην Πυρηνική Ιατρική.


Για τη δοσιμέτρηση στα χέρια το Τμήμα Δοσιμετρίας της ΕΕΑΕ διαθέτει δοσίμετρα καρπού και δακτύλου. Να σημειωθεί ότι τα δοσίμετρα αυτά πρέπει να φέρονται στο σημείο που θα λάβει τη μεγαλύτερη δόση.
Για τις εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής, προτείνεται η χρήση δοσιμέτρων δακτύλου λόγω της εγγύτητάς τους στην πηγή ακτινοβόλησης.

Τα προτεινόμενα δοσίμετρα είναι δύο ειδών: για πεδία φωτονίων (γ) και για μικτά πεδία (β και γ). Τα πρώτα έχουν έναν ανιχνευτή καλυμμένο με φίλτρο πλαστικού, ενώ τα δεύτερα έχουν δύο
ανιχνευτές (ο ένας πίσω από τον άλλον) καλυμμένους με ένα λεπτό φίλτρο αλουμινίου. Σε πρόσφατη Ευρωπαϊκή άσκηση διασύγκρισης στην οποία συμμετείχε η ΕΕΑΕ, το δοσίμετρο
δακτύλου είχε την καλύτερη απόκριση από τα υπόλοιπα 36 που συμμετείχαν.

Το καταγραφόμενο μέγεθος είναι το ατομικό ισοδύναμο δόσης βάθους 0,07mm, Ηp(0,07). Στον κανονισμό ακτινοπροστασίας το όριο της ετήσιας ισοδύναμης δόσης για τα άκρα καθορίζεται σε 500mSv.


ΟΔΗΓΙΕΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΔΟΣΙΜΕΤΡΩΝ ΤΩΝ ΧΕΡΙΩΝ ΣΤΗΝ ΠΥΡΗΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ:
1. Η δοσιμέτρηση των χεριών είναι αναγκαία στην Πυρηνική Ιατρική.
2. Τα δοσίμετρα τύπου δακτύλου είναι πιο κατάλληλα από τα δοσίμετρα καρπού στις εφαρμογές της Πυρηνικής Ιατρικής.
3. Η άκρη του αντίχειρα και του δείκτη του δευτερεύοντος χεριού είναι τα σημεία που αναμένεται να δεχτούν τη μεγαλύτερη δόση.
4. Το προτεινόμενο σημείο τοποθέτησης των δοσιμέτρων δακτύλων είναι η βάση του δείκτη του δευτερεύοντος χεριού με το ευαίσθητο τμήμα του δοσιμέτρου τοποθετημένο προς την εσωτερική επιφάνεια του χεριού.
5. Μια εκτίμηση της μέγιστης δόσης στο χέρι μπορεί να προκύψει από τον πολλαπλασιασμό της ένδειξης των δοσιμέτρων που φέρονται στη βάση του δείκτη του δευτερεύοντος χεριού, με το συντελεστη 6.
Το δοσίμετρο δεν προστατεύει από την ακτινοβολία αλλά ενημερώνει για τη δόση που δέχεται ο εργαζόμενος  συμβάλλοντας έτσι στην υιοθέτηση πρακτικών για τη μείωσή της. 


ΣΥΣΤΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗ ΜΕΙΩΣΗ ΤΗΣ ΔΟΣΗΣ:
1. Φιαλίδια και σύριγγες πρέπει να είναι θωρακισμένα.
2. Τα διάφορα μέσα για την αύξηση της απόστασης μεταξύ δακτύλων και πηγής (π.χ. λαβίδες), είναι πολύ αποτελεσματικά για τη μείωση της δόσης.
3. Η γρήγορη εργασία δεν είναι επαρκής για τη μείωση της δόσης. Ο συνδυασμός της χρήσης θωρακίσεων και της αύξησης της απόστασης είναι μέθοδοι πολύ αποτελεσματικές για τη μείωση της δόσης.
4. Η κατάρτιση και η εκπαίδευση σχετικά με τις σωστές πρακτικές (π.χ. σχεδιασμός διαδικασίας, επανάληψη διαδικασιών με τη χρήση μη ραδιενεργών πηγών, εκτίμηση δόσεων) είναι παράγοντες σημαντικοί για τη μείωση της δόσης.
Πηγή

Read More

Νέα τεχνική στην τομογραφία

Νέα τεχνική υπόσχεται, στο μέλλον, τομογραφίες με καλύτερη ανάλυση και λιγότερη ακτινοβολία με τη χρήση ακτίνων Χ υψηλής ενέργειας.

Νέοι αλγόριθμοι για την ανάλυση των δεδομένων, σε συνδυασμό με μια νέα πηγή ακτίνων Χ υψηλής ενέργειας, αυξάνουν σημαντικά την ανάλυση της αξονικής τομογραφίας, ενώ παράλληλα μειώνουν δραστικά τη δόση ακτινοβολίας.

Η νέα μέθοδος δοκιμάστηκε σε πρώτη φάση ως εναλλακτική στη μαστογραφία, αναφέρει διεθνής ερευνητική ομάδα στην αμερικανική επιθεώρηση PNAS.

Λιγότερη ακτινοβολία για την εξέταση του μαστού

Ο ιστός του μαστού είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην ακτινοβολία, γι΄αυτό και η αξονική τομογραφία, η οποία απαιτεί σχετικά μεγάλες δόσεις ακτίνων Χ, συνήθως δεν χρησιμοποιείται για την ανίχνευση όγκων στο στήθος.

Η συμβατική μέθοδος μαστογραφίας βασίζεται αντίθετα στην παραδοσιακή μέθοδο της ακτινογραφίας και απεικονίζει το μαστό μόνο από δύο γωνίες, και όχι σε τρεις διαστάσεις. Αυτός πιστεύεται όμως ότι είναι ο λόγος που η μαστογραφία αποτυγχάνει να εντοπίσει τους όγκους στο 10-20% των περιπτώσεων.

Τώρα, ερευνητές από τις ΗΠΑ και τη Γερμανία αναφέρουν ότι ανέπτυξαν μια νέα τεχνική που επιτρέπει την απεικόνιση του μαστού σε τρεις διαστάσεις με την ανάλυση που προσφέρει η αξονική τομογραφία. Η δόση ακτινοβολίας, όμως, είναι 25 φορές μικρότερη.

Ακτίνες Χ υψηλής ενέργειας

Η νέα μέθοδος βασίζεται σε δύο καινοτομίες. Η πρώτη αφορά τους αλγόριθμους επεξεργασίας των δεδομένων, η οποία επιτρέπει στην τεχνική να δημιουργεί τρισδιάστατες απεικονίσεις συνδυάζοντας έναν μικρό αριθμό εικόνων που έχουν ληφθεί από διαφορετικές γωνίες.

Η δεύτερη καινοτομία αφορά την πηγή των ακτίνων Χ. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν μια δέσμη ακτίνων Χ υψηλής ενέργειας την οποία παράγει η Ευρωπαϊκή Εγκατάσταση Ακτινοβολίας Σύγχροτρου στη Γκρενόμπλ της Γαλλίας (ESRF).

Το ενδιαφέρον είναι ότι, παρόλο που η δέσμη έχει υψηλότερη ενέργεια από ό,τι οι ακτίνες Χ στην ακτινογραφία και την αξονική τομογραφία, οι ιστοί εμφανίζονται πιο διαφανείς στις ακτίνες υψηλής ενέργειας και η απορρόφηση ακτινοβολίας μειώνεται έτσι σημαντικά.

Μέχρι στιγμής, πάντως, η νέα μέθοδος έχει δοκιμαστεί μόνο σε δείγματα ιστού από μαστογραφίες.

Για την αξιοποίηση της τεχνικής στην κλινική πράξη, επισημαίνουν οι ερευνητές, είναι απαραίτητη η ανάπτυξη πηγών ακτίνων Χ υψηλής ενέργειας που θα καταλαμβάνουν μικρό όγκο ώστε να μπορούν να εγκατασταθούν σε νοσοκομεία.

Πηγή

Read More