Κυριακή 11 Δεκεμβρίου 2011

Μαγνητική τομογραφία του ορθού

Με την εισαγωγή εξειδικευμένων πηνίων συνεργίας (phased array body coils) και με τη δυνατότητα λήψης εικόνων υψηλής διακριτικής ικανότητας από τα λογισμικά νεότερης τεχνολογίας μαγνητικών τομογράφων, ο Μαγνητικός Συντονισμός (ΜΣ) έχει εφαρμογή ως εξέταση εκλογής για τη τοπική σταδιοποίηση του καρκίνου του ορθού καθώς έχει δώσει καλύτερα αποτελέσματα από οποιαδήποτε άλλη απεικονιστική μέθοδο.
Η απεικόνιση με ΜΣ μπορεί να παρέχει ακριβή και λεπτομερή ανατομική χαρτογράφηση της έκτασης του πρωτοπαθή καρκίνου του ορθού. Με συμβατικές ακολουθίες Τ2 προσανατολισμού είναι εφικτή η ευκρινής απεικόνιση της μεσοορθικής περιτονίας και η έγκυρη πρόβλεψη του περιμετρικού ορίου εκτομής (CRM), συμφωνία μέχρι και 92% μεταξύ των απεικονιστικών ευρημάτων του ΜΣ και της ιστολογικής εξέτασης στην πρόβλεψη του CRM. Ως εκ τούτου είναι δυνατή η εξατομικευμένη επιλογή θεραπείας (χειρουργήσιμος όγκος ή μη) καθώς και σχεδιασμός νεο επικουρικής θεραπείας. Ο ΜΣ είναι σε θέση να προσδιορίσει τους ασθενείς που παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο τοπικής υποτροπής και ξεχωρίζει τρεις κατηγορίες ασθενών: ασθενείς χαμηλού κινδύνου, με επιφανειακό καρκίνο του ορθού, οι οποίοι μπορούν να αντιμετωπιστούν αποκλειστικά χειρουργικά, ασθενείς μέσης επικινδυνότητας, με χειρουργήσιμους όγκους και με ευρύ περιμετρικό όριο εκτομής (>2 mm) που θα επωφελούνταν από βραχύ σχήμα ακτινοθεραπείας προεγχειρητικά, και ασθενείς υψηλού κινδύνου, με προχωρημένο καρκίνο και στενό (<2 mm) ή επηρεασμένο CRM, γνωστοί ως τοπικά προχωρημένοι καρκίνοι του ορθού, που χρειάζονται μακρύ σχήμα χημειοακτινοθεραπείας προεγχειρητικά, και εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση.
Όσον αφορά τη σταδιοποίηση Ν (λεμφαδενικό στάδιο) εκτός από τους μεσορθικούς λεμφαδένες που αφαιρούνται όταν ακολουθηθεί ολική εκτομή του ορθού (ΤΜΕ), στις περιπτώσεις εντόπισης όγκου στο κατώτερο τριτημόριο του ορθού, ενδέχεται να παρουσιάζουν νεοπλασματική διήθηση και οι έσω λαγόνιοι λεμφαδένες. Χάρη στις εικόνες υψηλής χωρικής διακριτικής ικανότητας λεμφαδένες διαμέτρου 2-3 mm μπορούν να απεικονιστούν αλλά αξιολογούνται ακόμη μόνο με βάση τα μορφολογικά τους χαρακτηριστικά.
Για τη σωστή εκτίμηση της ανταπόκρισης του καρκίνου του ορθού στο μακρύ σχήμα χημειοακτινοθεραπείας η απεικόνιση οφείλει να λαμβάνει χώρα 6 βδομάδες μετά το πέρας της θεραπείας.
Ένας από τους κυριότερους λόγους που υποβάλλεται ο ασθενής σε χημειοακτινοθεραπεία προεγχειρητικά είναι αυτός της μείωσης του μεγέθους του όγκου έτσι ώστε να καταστεί εξαιρέσιμος, να διατηρηθούν οι σφινκτήρες ή ακόμη και να ακολουθεί μια λιγότερο εκτεταμένη χειρουργική επέμβαση. Η προεγχειρητική χημειοακτινοθεραπεία έχει τη δυνατότητα να υποσταδιοποιήσει τον όγκο, να μειώσει δηλαδή το στάδιο της νόσου από αυτό της αρχικής απεικονιστικής εκτίμησης σε αυτό της ιστολογικής έκθεσης. Αυτό μπορεί να ερμηνευτεί ως μια απλή μείωση στο Τ στάδιο ή στο Ν στάδιο ή ακόμη και σε μείωση του συνολικού ΤΝ σταδίου. Το ιδεώδες στην υποσταδιοποίηση είναι η ολική ανταπόκριση (complete response- pCR), δηλαδή η μη ανεύρεση καρκινικών κυττάρων μετά το πέρας της θεραπείας. 
Σύμφωνα με τη βιβλιογραφία ο Μαγνητικός Συντονισμός με τις συμβατικές ακολουθίες παρουσιάζει ενδιάμεση ακρίβεια (ευαισθησία 100%, ειδικότητα 32-59%) για την πρόβλεψη της συμμετοχής της μεσοορθικής περιτονίας μετά το πέρας της χημειοακτινοθεραπείας, γεγονός που αποδίδεται στην ανικανότητα της μεθόδου να διαφοροδιαγνώσει μεταξύ διάχυτου ινωτικού ιστού με/χωρίς παρουσία νεοπλασματικών κυτταρικών εναποθέσεων. Για αυτό το λόγο γίνονται μελέτες με χρήση νεότερων απεικονιστικών μεθόδων (diffusion weighted imaging, perfusion studies). Υπάρχουν όμως ξεκάθαρα απεικονιστικά χαρακτηριστικά που αντιστοιχούν σε ελεύθερη νόσου και σε επηρεασμένη μεσοορθική περιτονία αντίστοιχα.


Πηγή: Σοφία Γκουρτσογιάννη Εργαστήριο Ιατρικής Απεικόνισης, Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ηρακλείου

Σάββατο 10 Δεκεμβρίου 2011

Υπερηχογράφημα και παρακέντηση: Μία εναλλακτική λύση αντί της βιοψίας του φρουρού λεμφαδένα;

U/S φρουρού λεμφαδένα
Στην ηλεκτρονική έκδοση του περιοδικού World Journal of Surgery δημοσιεύθηκε ένα άρθρο ανασκόπησης σχετικά με τη χρησιμοποίηση του υπερηχογραφήματος στην διάγνωση της λεμφαδενικής μετάστασης σε ασθενείς με καρκίνο του μαστού. Μία τέτοια προσέγγιση αποτελεί μία λογική προσπάθεια για να μειωθεί ακόμα περαιτέρω η επεμβατική διερεύνηση των λεμφαδένων της μασχάλης και θα μπορούσε να αποτελέσει μία ελκυστική εναλλακτική λύση στη βιοψία του φρουρού λεμφαδένα.
Οι γιατροί που παρουσίασαν την ανασκόπηση συμπεραίνουν ότι από τα υπάρχοντα στοιχεία της διεθνούς αρθρογραφίας προκύπτει πως το υπερηχογράφημα με υψηλής συχνότητας ηχοβολείς (10-14 ΜHz) είναι ένα αποτελεσματικό μέσο για την ανακάλυψη μεταστάσεων στους λεμφαδένες σε επιλεγμένες ασθενείς. Τη διαγνωστική ακρίβεια του ενισχύουν περισσότερο οι μορφολογικές παράμετροι των λεμφαδένων ( όπως π.χ. η εξαφάνιση της πύλης, ένας στρογγυλός υποηχογενής όζος και η έκκεντρη πάχυνση του φλοιού) και όχι μόνο η μέτρηση του μεγέθους.


Επιπλέον, σε μερικές σειρές, όταν το υπερηχογράφημα συνδυαζόταν με παρακέντηση λεπτής ή ευρύστομης βελόνας και κυτταρολογική ή ιστολογική εξέταση αντίστοιχα (FNAB ή CB) η ευαισθησία έφτανε το 94,9% και η ειδικότητα το 100%. Επίσης η ευαισθησία συνδεόταν με την έκταση (ποσότητα) της νόσου, τόσο από το μέγεθος του πρωτοπαθούς όγκου, όσο και του αριθμού και της έκτασης της διήθησης στους λεμφαδένες. Πιο αποτελεσματικό ήταν το υπερηχογράφημα στην ανακάλυψη ( μόνο του ή σε συνδυασμό με παρακέντηση) μακρομεταστάσεων παρά μικρομεταστάσεων.


Βιοψία φρουρού λεμφαδένα
Δεδομένης της υψηλής ειδικότητας του υπερηχογραφήματος της μασχάλης, ειδικά όταν συνδυαστεί με FNAB, είναι εφικτό να αποφευχθεί η βιοψία του φρουρού λεμφαδένα όταν το αποτέλεσμα των εξετάσεων είναι θετικό. ( Κάτι τέτοιο φαίνεται από την αρθρογραφία πως μπορεί να είναι εφικτό στο 15-20% των ασθενών με καρκίνο του μαστού).


Οι ασθενείς με προχωρημένη νόσο που έχουν υποβληθεί σε νέο-επικουρική θεραπεία δεν φαίνεται να ωφελούνται από το υπερηχογράφημα της μασχάλης στην ίδια έκταση με όσες πάσχουν από λιγότερο προχωρημένη νόσο. Η ευαισθησία της μεθόδου σε αυτές τις περιπτώσεις δεν είναι ικανοποιητική.


Τέλος, από άποψη κόστους η διερεύνηση των λεμφαδένων της μασχάλης με το υπερηχογράφημα είναι μία καλύτερη επιλογή.


Συμπερασματικά, η διερεύνηση των μασχαλιαίων λεμφαδένων με το υπερηχογράφημα, σε συνδυασμό με την παρακέντηση και κυτταρολογική ή ιστολογική εξέταση αποτελεί μία ελκυστική εναλλακτική λύση που πρέπει να τύχει ευρύτερης προσοχής και μελέτης.

Τετάρτη 7 Δεκεμβρίου 2011

Παγκόσμια ημέρα του παιδιού 11 Δεκεμβρίου: δωρεάν εξετάσεις για παιδιά από το Ιασώ Παίδων


Δωρεάν εξετάσεις σε παιδιά σε όλες τις παιδιατρικές κλινικές θα παρέχει την Κυριακή 11 Δεκεμβρίου το Ιασώ Παίδων, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα του Παιδιού.
Ειδικότερα, προσφέρει δωρεάν επισκέψεις σε ειδικότητες παιδιάτρου και παιδοχειρουργού, 50% έκπτωση σε διαγνωστικές εξετάσεις, 20% έκπτωση σε νοσηλεία που θα

Πότε υπάρχει ένδειξη για μαγνητική τομογραφία μαστών;



Η μαγνητική τομογραφία γίνεται με χορήγηση "παραμαγνητικής ουσίας". Ο τρόπος που αυτή προσλαμβάνεται και αποβάλλεται από μια ύποπτη σκίαση, αποτελεί διαγνωστικό κριτήριο για τη καλοήθη ή κακοήθη φύση της.
Η απάντηση θα μπορούσε να ήταν πολύ απλή, όπως και σε πολλά άλλα παρεμφερή ερωτήματα: όποτε τη ζητήσει ο γιατρός σας. Όμως, αυτή η παντοδυναμία της ιατρικής απόφασης βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπη με δύο σημαντικούς περιορισμούς: ο πρώτος είναι πως καμία ιατρική εξέταση δεν είναι άμοιρη κινδύνων και ο δεύτερος είναι η δεινή οικονομική θέση των ασφαλιστικών ταμείων, αλλά και των περισσότερων γυναικών στη χώρα μας.
Ο πρώτος περιορισμός ισχύει γενικά για κάθε ιατρική πράξη. Στη συγκεκριμένη περίπτωση της μαγνητικής τομογραφίας προέρχεται όχι από κάποια άμεση επιβάρυνση της γυναίκας ( πέρα της δυσφορίας που προκαλεί σε πολλές γυναίκες ο κλειστός χώρος και η μεγάλη διάρκεια της εξέτασης), αλλά από το γεγονός ότι η μαγνητική τομογραφία μπορεί αφενός μεν να μην «δεί» κάποιους καρκίνους ή το αντίθετο να «δει» την ύπαρξη τους, ενώ κάτι τέτοιο δεν υπάρχει στην πραγματικότητα. Αυτές οι παρανοήσεις συμβαίνουν σε μικρή αναλογία, αλλά μπορεί να έχουν βλαπτικές επιδράσεις στη σωματική και ψυχική υγεία των γυναικών.
Για να υπάρξει μία αντικειμενική βάση πάνω στην οποία να λαμβάνονται οι ιατρικές αποφάσεις, χρησιμοποιούνται διεθνώς οι «κατευθυντήριες οδηγίες» που εκδίδουν σημαντικές επιστημονικές εταιρείες ή διεθνή συμπόσια.
Σύμφωνα, λοιπόν, μ’ αυτές η μαγνητική τομογραφία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για έναν από τους παρακάτω λόγους:
  • Σταδιοποίηση ( ακριβής προσδιορισμός της έκτασης της νόσου ) σε μια αποδεδειγμένη με βιοψία κακοήθεια, σε επιλεγμένες ασθενείς ( όπως είναι οι ασθενείς που: εμφάνισαν για πρώτη φορά λοβιακό καρκίνωμα και οι ασθενείς που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου – π.χ. με κληρονομικότητα- και οι οποίες  εμφάνισαν καρκίνο του μαστού. Αυτό συμβαίνει γιατί αυτές οι ασθενείς έχουν πολύ συχνά πολυεστιακά ή πολυκεντρικά καρκινώματα – δηλ. περισσότερα από ένα ).
  • Για την ανακάλυψη τυχόν υποτροπής της νόσου , σε ασθενείς που ο καρκίνος τους έχει αντιμετωπιστεί και παρακολουθούνται.
  • Για να ανακαλυφθεί υπάρχουσα αφανή εστία ( που δεν φαίνεται από τις άλλες εξετάσεις ) σε περιπτώσεις που στη γυναίκα έχει αποδεδειγμένα ( με βιοψία ) διαπιστωθεί η ύπαρξη μετάστασης στους λεμφαδένες.
  • Συμπληρωματικά στη διαγνωστική διαδικασία όταν η γυναίκα πάσχει από  φλεγμονώδη καρκίνο.
  • Παρακολούθηση και έλεγχο της απαντητικότητας ( δηλ. για τον αν μίκρυνε ή έμεινε σταθερή ή αυξήθηκε ο όγκος ) μετά από νεοεπικουρική χημειοθεραπεία ( δηλ. από χημειοθεραπεία που δίνεται πριν το χειρουργείο με στόχο να τον μικρύνει ).
  • Προληπτικός έλεγχος σε υψηλού κινδύνου προεμμηνοπαυσιακές γυναίκες ( που έχουν γνωστή μετάλλαξη στα γονίδια - κληρονομικότητα - ή πολύ επιβαρημένο ιστορικό).
  • Για την παρακολούθηση γυναικών που έχουν ενθέματα στους μαστούς ( μετά από πλαστική για αισθητικούς λόγους ).
Πηγή

Τρίτη 6 Δεκεμβρίου 2011

Avastin: δεν είναι πια εγκεκριμένο φάρμακο για τον καρκίνο του μαστού στην Αμερική



Γράφει ο ΝΙΚΟΣ ΤΣΑΡΠΑΛΗΣ.
Η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ανακοίνωσε στις 18 Νοεμβρίου 2011 ότι πρόκειται να προχωρήσει στην ανάκληση της έγκρισης του φαρμάκου Bevacizumab, γνωστού ως Avastin,  για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού, του οποίου η χρήση είχε εγκριθεί από το 2008, επειδή δεν έχει αποδειχθεί ότι είναι ασφαλές και αποτελεσματικό φάρμακο για την συγκεκριμένη νόσο.
H FDA σε επίσημο δελτίο τύπου, μέσω της αντιπροσώπου της Margaret Hamburg, αναγνωρίζει πόσο δύσκολο είναι για

Κυριακή 4 Δεκεμβρίου 2011

Νέα μελέτη υποστηρίζει τον μαστογραφικό έλεγχο στα 40


Η συζήτηση για την ανάγκη ή όχι μαστογραφικού ελέγχου σε γυναίκες ηλικίας 40-49 ετών έχει αναζωπυρωθεί μετά τις ανακοινώσεις της καναδικής ομάδας εργασίας για την πρόληψη, σύμφωνα με τις οποίες δεν συστήνεται ο προληπτικός έλεγχος σε αυτή την ηλικιακή ομάδα γυναικών. 
Μία από τις πρώτες απαντήσεις σε αυτή τη θέση έρχεται από μία ανακοίνωση στην 97η επιστημονική συνεδρίαση της ετήσιας συνάντησης της Ακτινολογικής Εταιρείας Βόρειας Αμερικής. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της, οι γυναίκες που ηλικιακά διανύουν τη δεκαετία των 40 και δεν έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού εμφανίζουν τις ίδιες πιθανότητες να αναπτύξουν διηθητικό καρκίνο με τις γυναίκες με οικογενειακό ιστορικό. Τα ευρήματα, σύμφωνα με τους συγγραφείς της ανακοίνωσης ( στην οποία κεντρικό ρόλο έχει μία ελληνίδα, η Stamatia V. Destounis) οδηγούν στο συμπέρασμα ότι οι γυναίκες σ΄ αυτή την ηλικιακή ομάδα θα έχουν οφέλη από τον ετήσιο προληπτικό μαστογραφικό έλεγχο.

Σάββατο 3 Δεκεμβρίου 2011

Διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας με 50% λιγότερη ακτινοβολία

Σύμφωνα με ερευνητές από την Κορέα, η εκτίμηση ασθενών για τους οποίους υπάρχει υποψία σκωληκοειδίτιδας, που συνήθως γίνεται με χρήση ενισχυμένης με σκιαγραφικό αξονικής τομογραφίας (CT) τυπικής δόσης, θα μπορούσε να γίνεται και με μη ενισχυμένη αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης που είναι εξίσου αποτελεσματική και εκπέμπει περίπου 50% λιγότερη ακτινοβολία.

Ενώ η ενισχυμένη CT τυπικής δόσης εκπέμπει περίπου 8,0 mSv ακτινοβολίας, η μη ενισχυμένη χαμηλής δόσης CT εκπέμπει περίπου 4,2 mSv ακτινοβολίας.
Στη μελέτη των ερευνητών συμμετείχαν 78 ασθενείς με σκωληκοειδίτιδα, που εκτιμήθηκαν με
χρήση και των δύο μεθόδων. Στη συνέχεια, οι απεικονίσεις μελετήθηκαν από δύο ξεχωριστούς ακτινολόγους, εκ των οποίων ο ένας μπόρεσε να διαγνώσει σωστά τη σκωληκοειδίτιδα σε 77/78 ασθενείς με χρήση της μη ενισχυμένης χαμηλής δόσης CT και σε 78/78 ασθενείς με χρήση της ενισχυμένης τυπικής δόσης CT και ο δεύτερος εντόπισε σωστά τη σκωληκοειδίτιδα σε όλους τους ασθενείς και με τις δύο μεθόδους.


Λαμβάνοντας υπόψη την υψηλή επίπτωση σκωληκοειδίτιδας στο γενικό πληθυσμό και την ταχέως αυξανόμενη χρήση της CT, ο μικρός ατομικός κίνδυνος σε έναν τόσο μεγάλο πληθυσμό ενδέχεται μελλοντικά να δημιουργήσει ένα ζήτημα δημόσιας υγείας, δήλωσε ο κύριος ερευνητής της μελέτης.


Καθώς τα ευρήματα της μελέτης έδειξαν ότι η μη ενισχυμένη χαμηλής δόσης μέθοδος είναι εξίσου αποτελεσματική στον εντοπισμό των ασθενών με σκωληκοειδίτιδα, η μέθοδος αυτή θα μπορούσε να αντικαταστήσει τη χρησιμοποιούμενη σήμερα υψηλότερης δόσης ακτινοβολίας μέθοδο ως απεικονιστική δοκιμασία πρώτης γραμμής σε ασθενείς με υποψία σκωληκοειδίτιδας, προσέθεσε ο ερευνητής.
Πηγή